• benchmark.pl
  • Foto
  • Uliczna fotografia na Węgrzech w świetle nowych przepisów wręcz niewykonalna
Foto

Uliczna fotografia na Węgrzech w świetle nowych przepisów wręcz niewykonalna

opublikowano przez Karol Żebruń w dniu 2014-03-23

Wyjeżdżasz na wakacje na Węgry i planujesz robić zdjęcia. Uwaga, fotografowanie w otoczeniu z ludźmi w tle obłożono ostrymi restrykcjami.

Publikacja fotografii, na których znajdują się inne osoby to temat, na który dyskusja szybko może zmienić się w gorącą potyczkę na argumenty za i przeciw. W czasach, gdy wystawiamy własną prywatność na sprzedaż na serwisach społecznościowych, samemu wykonując zdjęcia gdzie tylko się da, jednocześnie bardzo się o nią troszczymy, gdy w zasięgu naszych oczu znajdzie się fotograf, który nie jest nam znany. Kiedy możemy zabronić wykonywania zdjęć, a kiedy nie mamy na to wpływu mimo przekonania o naszej racji? Mimo funkcjonowania przepisów, odpowiedź na te pytania nie jest prosta i ociera o kwestie etyki i dobrego smaku. Podobny problem ma również fotografujący, tylko on z kolei musi zdecydować - wykonać zdjęcie czy nie, a może spytać się o zgodę. Do rozważenia tego problemu zachęciły nas niedawne zmiany i tak już dość restrykcyjnych przepisów obowiązujących fotografujących na Węgrzech.

Dotychczasowe zasady zakładały, że każda osoba na zdjęciu teoretycznie powinna być zapytana o zgodę przed jego publikacją. Obecnie prawo jeszcze bardziej utrudnia życie fotografującym. Zgodę trzeba uzyskać przed wykonaniem zdjęcia. Na dodatek fotografujący mają obowiązek unikania w kadrze osób, które nie zdają sobie sprawy, że będą na zdjęciu. Te z kolei mogą dochodzić odszkodowania, za uwiecznienie ich na zdjęciu bez ich zgody. Oznacza to, że teoretycznie spontaniczne fotografowanie, bez pytania się przedtem o zgodę, jest niemożliwe.


Osoby uchwycone na tym zdjęciu nie mają pojęcia, że znalazły się w kadrze.

Wspomniane węgierskie przepisy, na pozór słuszne, w rzeczywistości stawiają pod znakiem zapytania jakąkolwiek fotografię uliczną czy turystyczną. Fotografując na przykład węgierski parlament z pokładu łodzi płynącej Dunajem, teoretycznie powinniśmy wcześniej ustalić ze wszystkimi osobami, które znajdą się na ulicy, a nawet w oknach budynku parlamentu, czy się zgadzają na bycie częścią zdjęcia.


Budynek parlamentu w Budapeszcie (fot. flickr/Adam Jones)


Zatłoczony plac Zamkowy w Warszawie. Zdjęcie wykonane na szerokim kącie nie ingeruje za bardzo w prywatność osób sfotografowanych. Sprawa miałaby się jednak inaczej gdyby wykadrować twarze, a nawet tylko pojedyncze osoby.

To oczywiście bardzo wyolbrzymiony przykład, ale praktycznie każda fotografia uliczna, realizowana w miejscach publicznie dostępnych wiąże się z zawarciem w kadrze kogoś, kto nie jest nam znany. Takich zatłoczonych miejsc nie trzeba szukać daleko, wystarczy wybrać się na warszawską starówkę. Sam charakter fotografii w takich miejscach, nie wspominając już o reportażu, wiąże się z fotografowaniem ludzi. Osób, które stanowią część całości, nadają zdjęciu koloryt.


Ci panowie równie dobrze mogliby znaleźć się nie na warszawskiej starówce, ale na Węgrzech. Zwykle nie sprawi kłopotu zapytanie takiego zespołu po wykonaniu zdjęcia, czy nie ma nic przeciw jego publikacji na stronie internetowej, ale jak dotrzeć do wszystkich osób, które załapały się w kadrze.

Oczywiście w sytuacji, gdy robimy komuś portret, zwłaszcza takiej, która może być krępująca, kwestią przyzwoitości i rozsądku jest zapytanie czy można wykonać zdjęcie. Dobry fotograf wie, że należy nawiązać relację z fotografowanym. Wtedy dużo łatwiej uzyskać zgodę, a i zdjęcia mogą wyjść ciekawsze. A gdy fotografowana osoba widzi, że fotograf wziął ją na cel i nie protestuje, a nawet sama pozuje, to trudno uznać, że nie chce być na zdjęciu. Natomiast w sytuacji, gdy dany człowiek znajdzie się w kadrze przypadkiem, trudno wymagać zgody. Najprostszym przykładem są zdjęcia wykonywane na targach. Zawsze ktoś się kręci, zawsze ktoś wejdzie w kadr. Ludzie przecież zdają sobie sprawę, że są na masowej imprezie i pojawią się na zdjęciach.


Reakcja widzów podczas Intel Extreme Masters 2014 .

Jak można się domyślić, nowelizacja węgierskich przepisów spotkała się z niezadowoleniem fotografujących, zwłaszcza rodzimych reporterów. Bo jak tu wykonywać swoją pracę czy pasję, gdy trzeba wszędzie pytać o zgodę. Co więcej, fotografujący zwracają uwagę, że nowe przepisy są w istocie bardzo niejasne. Można z nich wprost wywnioskować, że nawet osoba, która stoi do nas odwrócona plecami musi być zapytana o zgodę przed wykonaniem zdjęcia. A to już zakrawa na absurd. W dyskusjach na temat ograniczeń nakładanych na reporterów na Węgrzech przewija się też wątek fotografowania policjantów. Dotychczasowe przepisy nakazywały zamazywanie twarzy policjantów, którzy znaleźli się na zdjęciach. Teraz nawet sfotografowanie policjantów, gdy wykonują oni swoje obowiązki, może być bardzo utrudnione.

Przenosząc się z tematem na nasze podwórko, nie sposób nie wspomnieć o absurdach, z jakimi czasem spotykają się polscy fotografujący. O ile zrozumiałe jest pytanie o cel fotografowania, to czasem nadgorliwość właścicieli budynków, sklepów i firm przekracza granice rozsądku. Wykorzystują oni swoją pozycję, by nad fotografującym zyskać przewagę. Powołują się na w nieistniejące lub absurdalne wewnętrzne przepisy i zabraniają wykonywania jakichkolwiek zdjęć. Wynikiem tego są sytuacje, gdy nawet sfotografowanie zachodu słońca z terenu parkingu przy galerii handlowej, albo nawet przelatującego ptaka w pobliżu biurowca, może doprowadzić do nieprzyjemnych rozmów.

Bardzo restrykcyjne przepisy dotyczące fotografii ulicznej obowiązujące w Polsce, sprawiłyby, że takie absurdy jak opisane powyżej stałyby się codziennością. Skorzystaliby na nich także ludzie złośliwi, którzy nie widzą w fotografii nic wartościowego.

Źródło: The Guardian, inf. własna, fot. Karol Żebruń, fot. flickr/Luca Sartoni (kafejka w Budapeszcie)

marketplace

Komentarze

41
Zaloguj się, żeby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    kolejne martwe prawo...
    Zaloguj się
    19
  • avatar
    Ciężki wybór w tej ankiecie jest
  • avatar
    Po pierwsze nigdy nie wiadomo kto stoi za aparatem i jaki jest cel robienia tobie zdjęcia, lub co potem z nim zrobi.
    Jeżeli ktoś kieruje na mnie aparat, to się odwracam, bo nie mam zamiaru być gdzieś pokazany, lub żeby mój wizerunek posłużył do czegoś.
    Załóżmy że osoba fotografowana nie jest zbyt urodziwa, lub wygląda po prostu "źle" na zdjęciu, albo zrobiła złą minę.
    Wiec pytam, ile już takich zdjęć wylądowało w sieci????
    Masa, ludzie robią potem z niewinnego człowieka pośmiewisko, bo kamera uchwyciła go z dziwną miną, lub biedak po prostu nie jest atrakcyjny, lub jest "źle ubrany.

    Pomyśleliście o tym, zanim napisaliście tego "njusa"?
    Każdy ma prawo do prywatności.

    Jeżeli zdjęcie nie ukazuje twarzy, to pal sześć, jeżeli twarz jest trudna do rozpoznania, no to też pal sześć, ale jeżeli twarz jest wyraźna, to przepraszam, ale mam prawo wymagać, aby nie wylądować u kogoś na zdjęciu, zwłaszcza jeśli ktoś je wykorzysta do niecnych celów.
    Zaloguj się
  • avatar
    W USA żyje człowiek, który nie ma jednego oka. W miejsce sztucznego oka wszczepił sobie kamerę, która nagrywa nonstop.

    Czyli co? On nie ma prawa wstępu na terytorium Węgier?
    Zaloguj się
  • avatar
    generalnie dobre prawo. bo i niby czemu ktos ma uwieczniac moj wizerunek? a moze to jakis rabus i mnie sledzi, patrzy co robie, gdzie i kiedy... a moze detektyf dratewka ktory mnie sledzi jak sie szlajam... a moze bede z dziecmi i to bedzie jakis pedofil? moge sobie nie zyczyc? slowo klucz to prywatnosc. jesli ktos sam z niej rezygnuje i wali wszedzie na portalach tym co gdzie i jak robi to nie moj problem. moj problem jest taki aby moja prywatnosc byla uszanowana. tyle i az tak proste
    Zaloguj się
  • avatar
    E ponuraki zawsze będą coś pod nosem gadać, zamiast jak wpadasz komuś w kadr zrobić durną minę albo jakąś poze bekową, przynajmniej ktoś będzie miał ubaw a mnie to dynda czy będę na zdjęciu czyimś, ludzie bądźcie pozytywni :D
    Zaloguj się
  • avatar
    Jaki odjebany parlament ? Nie to co u nas w Polsce ubogi okrąglak, ha!
  • avatar
    hehe
  • avatar
    przeciez uzrzednicy musza cos wymyslic a poslowie nad czym glosowac, to jak mamy zebranie lokatorow spoldzielni, o zarowkach na korytarzy sie godzinami dyskutuje, ale o zmianu instalacji wodnej, to wystarczy 10 minut, choc ta robota 100 razy drozsza jest niz wymiana wszystkich zqarowek na korytarzu( z normalnych na LED)
    Zaloguj się
  • avatar
    A teraz spójrzmy na to z drugiej strony. Skąd osoba, która rzekomo znalazła się na zdjęciu ma wiedzieć, że faktycznie na tym zdjęciu się znalazła? Przyłożenie oka do wizjera nie oznacza z automatu zrobienie zdjęcia. I co teraz taka osoba podejrzewająca nas o niecny czyn zrobienia jej zdjęcia ma zrobić? Podejdzie do nas i poprosi o pokazanie aparatu? Do tego raczej prawa nie ma. To może zrobić co najwyżej policjant i to nie zawsze. Kwadratura koła
  • avatar
    Węgrzy zaczynają mieć prawo tak pogięte jak ich język.
  • avatar
    W ankiecie powinna być lanu :)jeszcze odpowiedz: pozuje na mistrza drugiego p
  • avatar
    Proponuję eksperyment: idźcie do centrum handlowego i spróbujcie zrobić zdjęcie "profesjonalnym aparatem" czyli dowolnym dużym aparatem o aparycji lustrzanki.

    Następnie olejcie ochronę i róbcie zdjęcia smartfonami, małymi kompaktami itp.
    Gwarantuję wam, że wyrzucą was tylko z dużym aparatem, bo jak wiadomo każdy złodziej przychodzi z Hasselbladem i potem robi wielkoformatowe wydruki potencjalnych łupów.

    Natomiast nikt nie zwróci na was uwagi gdy zrobicie zdjęcie smartfonem. Jeszcze nigdy nikt nie zapytał mnie w lokalnym centrum handlowym czemu tak dziwnie piszę smsy ;)
    Natomiast kiedy po reportażu w tym samym centrum - odbywał się taki tam pokaz mody - byłem obserwowany przez ochronę, trochę zgłupiałem. Inni fotograficy też. Co jest absurdem? Z legitymacją prasową miałem prawo fotografować WSZYSTKO w ramach tworzenia tego materiału, za wyjątkiem wnętrz sklepów (czyli poza progiem, jak długo fotografowałem ludzi, witryny, było ok) Zatem takie prawa, przepisy są... bądźmy szczerzy, są ważniejsze rzeczy niż fotograf na ulicy :)


    Fotografia uliczna wychodzi najlepiej z użyciem rzeczy niepozornych.