Najważniejsze cechy monitora

Proporcje ekranu to stosunek długości szerokości do wysokości matrycy. Im większe różnice pomiędzy obiema wartościami, tym szerszy i bardziej panoramiczny ekran. Na rynku dostępne są monitory z ekranami o proporcjach 4:3, 5:4, 16:9 i 16:10. Te dwie pierwsze są "standardowe", natomiast dwie pozostałe – "panoramiczne".

Obecnie najpopularniejsze proporcje monitorów to panoramiczne 16:10 i coraz częściej 16:9. Szybko wypierają one stare 4:3 i 5:4. Panoramiczne monitory przydają się w grach (szersze pole widzenia) i filmach (w 16:9 większość filmów zajmuje dokładnie cały ekran, w 16:10 widoczne są jedynie niewielkie paski u góry i dołu), a także podczas pracy w systemie - więcej miejsca na pasku zadań, czy np. na otwarcie dwóch okien obok siebie.

Oprócz proporcji istotna jest przekątna, która mówi o tym, jaki duży jest ekran (odległość od lewego dolnego rogu do górnego prawego, mierzona w calach). Największą popularnością wśród użytkowników cieszą się monitory o przekątnej od 18” do 22”. Coraz popularniejsze stają się większe ekrany: 24”, 25.5”, a nawet 27” czy 30”. Przykład: monitory  22” 16:10 oferują  zazwyczaj rozdzielczość 1680 x 1050, ale zdarza się także, że monitor z mniejszym ekranem 21.6” 16:9  oferuje aż 1920x1080. Warto wziąć pod uwagę stosunek przekątnej do rozdzielczości – np. rozmiar liter czy wielkość elementów graficznych w rozdzielczości 1920x1080 i na monitorze 21.5” będzie znacznie mniejsza niż na 27”.

Poniżej znajduje się tabela porządkująca ogólne parametry dostępnych na rynku monitorów:

Czas reakcji - wskazuje na prędkość zapalania/gaszenia pikseli na monitorze. Im niższy, tym lepiej – przesuwające się na ekranie obiekty zostawiają wówczas mniejsze smugi. Warto zwrócić tutaj uwagę, iż czas reakcji czasami podawany jest jako BtB (Black-to-Black), a czasami GtG (Gray-to-Gray). BtB oznacza czas zmiany piksela czarnego na biały i z powrotem na czarny, a GtG – pomiędzy kilkoma i coraz wyższymi poziomami szarości. Czas reakcji BtB jest dla danego monitora zazwyczaj około czterokrotnie dłuższy od GtG. Ten parametr jest szczególnie istotny dla osób wykorzystujących komputer do gier i oglądania filmów. Co ciekawe, czas reakcji monitora może zostać zwiększony poprzez zastosowanie specjalnego trybu dostępnego zwykle z menu OSD monitora. W przypadku produktów firmy Samsung tryb ten nazywa się RTA (Response Time Accelerator).

Kontrast – mówi o różnicach w jasności pomiędzy największą a najmniejszą jasnością, możliwą do wyświetlenia na danym monitorze. Niektórzy producenci podają w specyfikacjach kontrast statyczny (różnica w jasności przy danym ustawieniu jasności/kontrastu), inni – dynamiczny (różnica pomiędzy jasnością czarnego punktu przy minimalnych ustawieniach jasności/kontrastu, a jasnością białego przy maksymalnych). Im wyższy kontrast, tym lepiej, choć trzeba pamiętać, aby nie porównywać ze sobą bezpośrednio kontrastu statycznego i dynamicznego – ten ostatni zawsze będzie co najmniej kilkukrotnie wyższy.

Kąty widzenia (pionowo/poziomo) – monitory kineskopowe zapewniały bardzo szerokie kąty widzenia, tzn. spoglądając niemal z dowolnego kąta na ekran widziany obraz był takiej samej jakości. Inaczej niestety jest z monitorami LCD. W zależności od naszej pozycji od ekranu zmienia się kontrast, jasność obrazu, a nawet dochodzi do przekłamania kolorów. W specyfikacjach monitorów LCD możemy znaleźć informacje na temat maksymalnych kątów z jakich możemy patrzeć na ekran z boków oraz góry/dołu bez większych strat jakości obrazu. Ponownie mamy tu do czynienia z niewielkim zamieszaniem, bo niektórzy producenci podają maksymalne wartości kątów widzenia przy spadku kontrastu do 10 proc., a inni do 20 proc.

Ergonomia - regulacja wysokości ekranu czy obracana podstawka znacząco podwyższają komfort korzystania z monitora. Regulacja wysokości odbywa się poprzez wysunięcie nogi, na której znajduje się ekran i pozwala na ustawienie go na optymalnej wysokości. Z kolei dzięki obracanej podstawce monitor można łatwo obracać bez odrywania go od biurka.

Możliwość montażu na ścianie – większość monitorów można zamontować na ścianie lub wysięgniku. Służą do tego cztery otwory montażowe w standardzie VESA. Znajdują się one na tylnej ścianie większości modeli. Zazwyczaj monitory zgodne są ze standardem VESA 100x100, co oznacza, że rozstaw otworów/śrub wynosi 100 milimetrów w poziomie i w pionie. Jeśli pragniemy zamontować monitor na ścianie lub wysięgniku, koniecznie upewnijmy się, że wybrany model daje taką możliwość.

Wbudowane głośniki – wiele monitorów ma zintegrowane w obudowie głośniki, zazwyczaj stereofoniczne, o mocy 1 lub 2 W. Jednak po podłączeniu takiego monitora kablem mini-jack do karty dźwiękowej często okazuje się, że grają słabo i mało dynamicznie. Mogą przydać się np. w zastosowaniach biurowych, gdzie dźwięk odtwarzany jest sporadycznie. Jednak do gier, muzyki czy oglądania filmów warto mieć solidne źródło dźwięku – zamiast głośników wbudowanych w monitor lepiej zaopatrzyć się w komputerowe głośniki zewnętrzne.

Zintegrowana kamera - niektóre nowsze monitory mają wbudowaną kamerę internetową. W niektórych modelach jest ona zintegrowana w obudowie, w innych można ją podłączyć do zlokalizowanego na szczycie monitora złącza USB.