VIA nareszcie dwukanałowa ... czyli lepiej późno niż wcale
W siedem miesięcy po naszej prezentacji płyty głównej ABIT VI7 z chipsetem VIA PT800, ponownie od firmy ABIT otrzymaliśmy do testów najnowszą płytę wyposażoną w następcę PT800, chipset PT880, już z dwukanałową obsługą pamięci RAM. Ta dwukanałowa obsługa w branży PC okazała się tak "modna", że od ponad roku w zasadzie nie mówiło się o innych chipsetach dla procesorów Pentium 4, niż intelowskie i865/i875. VIA praktycznie wypadła z rankingów chipsetów dla wydajnych platform P4. Jej wcześniejsze mostki dla procesorów Intela - czyli m.in. P4X400 - również nie wywołały furory. Nie będziemy tu analizować, co było powodem takiego stanu rzeczy, czy ostre licencje Intela na obsługę procesorów Pentium 4, czy też inne aspekty technologiczne.
Ostatni układ PT800 miał całkiem duże szanse zdobyć większą popularność, lecz mimo całkiem dobrych osiągów, nie był wystarczająco "modny". Zdolny był nawiązać walkę jedynie z chipsetem i848, czyli układem Intela pozbawionym dwukanałowej obsługi pamięci. Z ponad rocznym opóźnieniem - tyle czasu minęło od premiery chipsetów i865 Intela, VIA Technologies ponownie wróciła do wyścigu ze swoim nowym układem PT880.
Oto podstawowe cechy i możliwości chipsetu VIA PT880:
- PT880 (North Bridge)
- obsługa procesorów Intel Pentium 4 oraz Celeron typu Socket 478
- obsługa technologii Hyper-Threading
- obsługa szyny FSB 800/533/400 MHz
- obsługa do 8 GB pamięci DDR400/333/266 w trybie dwukanałowym - kontroler VIA DualStream64
- obsługa architektury AGP 8X/4X
- architektura szyny asynchroniczna
- Ultra V-Link 1066 MB/sek - szybka szyna pomiędzy mostkiem północnym i południowym
VT8237 (South Bridge) - obsługa Serial ATA - do 4 urządzeń
- zintegrowany kontroler V-RAID z trybem RAID 0,1,0+1 i JBOD
- kontroler ATA133/100/66 obsługujący do 4 urządzeń
- obsługa do 8 portów USB 2.0/USB 1.1
- obsługa zintegrowanego modemu MC'97
- obsługa zintegrowanego kontrolera LAN 10/100 Fast Ethernet
- zaawansowane zarządzanie energią, ACPI/OnNow
W stosunku do poprzednika przybyła jedynie dwukanałowa obsługa pamięci. Mostek południowy VT8237 to ten sam układ, który towarzyszył chipsetowi PT800, tak więc pod względem oferowanych możliwości niewiele się zmieniło. Zasadniczym ulepszeniem dla obu współpracujących ze sobą układów - mostka północnego i mostka południowego - jest dwukrotnie szybsza szyna danych V-Link, łącząca oba te procesory. Ultra V-Link oferuje teraz przepustowość 1066 MB/sekundę, co rzecz jasna oznacza bardzo duży krok naprzód w stosunku do "8X V-Link" z przepustowością 533MB/sek. Niestety, VIA nie wyjaśnia precyzyjnie skąd wzięła się ta dwukrotnie większa przepustowość. Czy są to teraz dwie równoległe szyny, czy może ta sama szyna ale pracująca z dwukrotnie wyższą częstotliwością? W tej materii pozostaje nam jedynie wierzyć specyfikacji technicznej i pdf'om, a skoro VIA pisze że jest dwukrotnie szybsza, prawdopodobnie tak jest. Zapewne VIA nie umieszczała by tej informacji wyłącznie po to, aby specyfikacja tego chipsetu wyglądała ciekawiej.
Ogólne informacje o VIA PT 880 można znaleźć na stronie www.via.com.tw/en/p4-series/pt880.jsp
Zerknijmy teraz na różnice w stosunku do konkurencji, czyli chipsetów i865 Intela i 655TX SiSa. Jak widać poniżej, VIA ma nad nimi przewagę w obsłudze dwukrotnie większej ilości pamięci - do 8GB - oraz obsłudze pamięci typu ECC (tak zwana kontrola parzystości). Prawdopodobnie niewielu użytkowników uzna to za przewagę, bowiem mało kto w tej klasie płyt głównych używa aż 8 GB pamięci (zresztą nawet w testowanej płycie ABIT VT7, maksymalna ilość obsługiwanej pamięci to 4GB) nie mówiąc już o modułach z ECC. Nie mniej jednak, można odnieść wrażenie, że nowy chipset VIA świeci teraz jaśniejszym światłem niż produkty Intela i SiS'a.
| VIA PT800 | i865P | VIA PT880 | SIS 655TX | i865PE | |
| obsługa procesorów | mPGA478 | mPGA478 | mPGA478 | mPGA478 | mPGA478 |
| obsługa Hyper Threading | tak | tak | tak | tak | tak |
| obsługa FSB | 400 MHz 533 MHz 800 MHz | 400 MHz 533 MHz 800 MHz | 400 MHz 533 MHz 800 MHz | 400 MHz 533 MHz 800 MHz | 400 MHz 533 MHz 800 MHz |
| architektura pamięci | SingleChannel | DualChannel | DualChannel | DualChannel | DualChannel |
| obsługa pamięci DDR | 266/333/400 ECC/Non-ECC | DDR 266/333 Non-ECC | 266/333/400 ECC/Non-ECC | 266/333/400 Non-ECC | 266/333/400 Non-ECC |
| maks. przepustowość pamięci | 3.2 GB/s | 5.4 GB/s | 6.4 GB/s | 6.4 GB/s | 6.4 GB/s |
| maksymalna ilość obsługiwanej pamięci | 8 GB | 2 GB | 8 GB | 4 GB | 4 GB |
| obsługiwane konfiguracje FSB/pamięć | 800/400 533/333 400/266 | 533/333 400/266 | 800/400 533/333 400/266 | 800/400 800/333 533/333 | 800/400 800/333 533/333 |
| obsługa portu AGP | AGP x8 (1.5V) | AGP x8 (1.5V) | AGP x8 (1.5V) | AGP x8 (1.5V) | AGP x8 (1.5V) |
| obsługa arch. PCI | PCI 2.3 | PCI 2.3 | PCI 2.3 | PCI 2.3 | PCI 2.3 |
| inne technologie | 8X V-Link (533MB/sec) | CSA | Ultra V-Link (1066MB/sec) | MuTIOL 1G AHSE | CSA |
Rzut okiem na płytę ABIT VT7
ABIT na swojej płycie zdecydował się chłodzić chipset jedynie niewielkim radiatorem. Podczas testów płyta zachowywała się stabilnie, co pozwala wnioskować, że do chłodzenia PT880 nie będą potrzebne "warczące" wiatraczki i komputer może nadal pozostać cichy. Dwukolorowe gniazda pamięci sugerują jak należy wpiąć moduły, aby zadziałała architektura dwu-kanałowa. Podobnie jak w płytach z chipsetami i865, dwa pierwsze gniazda obsługuje pierwszy kontroler pamięci, dwa kolejne drugi kontroler.
Płyta wyposażona (na obrazku poniżej od lewej) w dwa gniazda PS/2, jeden LPT i jeden COM. ABIT w swoim zwyczaju umieścił na płycie wyjście i wejście optyczne, co w tej klasie cenowej (płyta kosztuje przecież niewiele ponad 300 zł) jest prawdziwą gratką dla posiadaczy głośników lub urządzeń audio-video z wyjściem/wejściem optycznym. 5 gniazd jack umożliwia podpięcie 6 głośników, obsługiwanych przez 6-kanałowy kodek Realtek ALC658. Za nimi 2+2 gniazda USB i wtyczka sieciowa RJ-45. Rolę kontrolera LAN 10/100-Mbit pełni na tej płycie chip VIA.
Na płycie do dyspozycji mamy dwa kontrolery IDE obsługujące do 4 urządzeń ATA133, dwa kontrolery Serial ATA150, dwa dodatkowe złącza na porty USB 2.0 - co w sumie daje aż 6 portów USB. Niestety, w tym modelu ABIT zrezygnował z montowania dodatkowego kontrolera FireWire. Ze złącz audio są również gniazdka CD-IN i AUX-IN.
Trochę nieszczęśliwie ABIT umieścił złącze stacji dyskietek 3,5". Być może nie była by to wada, gdyby użytkownik wraz z płytą dostał okrągły kabel FDD. A tak albo pogodzi się z gorszą cyrkulacją powietrza w obudowie, albo będzie musiał dokupić okrągły kabelek, albo też w ogóle nie będzie korzystać ze stacji.
Generalnie płyta VT7 wykonana jest znakomicie. Ten sam laminat i ta sama jakość większości komponentów co w płytach z serii IS7 - opartych o chipsety intela i865.
Jako duży plus - właściwie już nie chipsetu VIA, lecz płyty ABITa - należy zaliczyć nowe, wyśmienite oprogramowanie do monitoringu ABIT EQ.
BIOS
Już podczas uruchamiania komputera jesteśmy informowani o częstotliwości taktowania pamięci: 400, oraz 128-bitowym dwukanałowym trybie pracy pamięci. Jak widać poniżej, pojawia się także info o aktywnej technologii HyperThreading procesora Pentium 4.
Oto najważniejsze funkcje dostępne w BIOSie płyty ABIT VT7:
- SOFT MENU Setup
- CPU Operating Speed: wykrywanie automatyczne lub regulacja ręczna
- ręczne ustawianie FSB procesora w zakresie 100 do 255 MHz
- ręczne ustawianie mnożnika w zakresie 12x - 21x
- DDR Ratio (stosunek taktowania pamięci RAM do szyny PCI): automatyczne lub 3:1, 4:1, 5:1, 6:1
- AGP Ratio: automatyczne, 3:2:1, 4:2:1, 5:2:1, 6:2:1
- CPU Core Voltage: identyfikacja automatyczna lub regulacja VID+50mV, VID+100mV, VID+150mV
- DRAM Voltage: ręczna regulacja napięcia 2.5, 2.55, 2.6, 2.65, 2.7 i 2.8V
- AGP Voltage: 1.5, 1.55, 1.6, 1.65V
Advanced BIOS Features - Hyper-Threading Technology: włączone lub wyłączone
DRAM Clock /Drive Control - DRAM Timing: Auto By SPD, ręczne lub ustawienia Turbo i Ultra
ponadto ręczna regulacja ustawieniami dla wtajemniczonych użytkowników
- SDRAM CAS Latency
- Bank Interleave
- Precharge to Active, Active to Precharge, Active to CMD, oraz REF to ACT/REF to REF - DRAM BUS Selection: Dual Channel lub Single Channel
AGP & P2P Bridge Control - AGP Aperture Size: regulacja szczeliny na tekstury od 16 do 256 MB
- AGP Driving Control: automatyczne lub ręczne
- AGP Fast Write: włączone lub wyłączone
- AGP Master 1 WS Write i AGP Master 1 WS Read
- AGP 3.0 Calibration cycle: włączone lub wyłączone
Advanced Chipset Features - Top Performance: włączone lub wyłączone
PC Health Status - CPU Warning Temperature
- FAN Fail Alarm
- Shutdown When CPU FAN Fail
- ABIT CPU FanEQ Speed Control: 60, 70, 80 lub 90%
Benchmarki
- Platforma testowa:
- procesor: Intel Pentium 4 3.2 GHz (Northwood), HT, FSB 800
- pamięć: 2 x 256 MB DDR400 GeiL
- karta graficzna: ATI Radeon 9700 / Catalyst 4.2
- karta muzyczna: SB Live!
- dyski twarde:
- Seagate Barracuda ATA IV 40 GB ATA100
- Seagate Barracuda 7200.7 40 GB ATA100
- Seagate Barracuda 7200.7 80 GB SATA150 - Napędy optyczne: Nagrywarka LiteON 24x10x40x
- zasilacz: Chieftec HPC-360
- system operacyjny Windows XP SP1 + wszystkie uaktualnienia
W testach wydajności pamięci (PCMark, Sandra) chipset VIA wykazuje nieco lepszą wydajność niż i865PE. Jest to różnica rzędu 3 do 8%. W pozostałych, ogólnych testach (3D Mark, SpecView), osiągi obu platform są bardzo zbliżone, ze wskazaniem na i865PE - szczególnie kilka wyników z testów SpecViewPerf 7.
Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nowy chipset VIA PT880 oferuje lepszą wydajność niż intelowski i865PE, ale generalnie rzecz biorąc spisuje się bardzo dobrze i z całą pewnością można go uznać za układ równorzędny.
Ale chyba największą zaletą płyty wyposażonej w PT880 jest jej stosunkowo niska cena: około 320 zł (w dniu testu), co płycie i jednocześnie serii chipsetów PT880 wróży dużą popularność w segmencie średnim. Za płytę oferującą dokładnie te same parametry, lecz opartą na chipsecie i865PE - czyli Abit IS7-E - trzeba zapłacić dokładnie o 100 zł więcej.
Jak na razie nie znamy słabych stron platformy opartej na PT880. Wszystkie testy przebiegły pomyślnie, płyta działała stabilnie, a możliwości które oferuje są podobne do najlepszych układów intela. Tak więc na dzień dzisiejszy, jest to w naszym mniemaniu godny polecenia chipset, na którym można śmiało budować ekonomiczne i solidne komputery.
Zapewne już wkrótce dowiemy się więcej z naszego kolejnego przeglądu płyt głównych Socket 478, w której porównamy kilkanaście produktów różnych producentów.
W.K.