Przedstawienie zawodników
Podkręcanie podzespołów komputera cieszy się coraz większą popularnością, bo przy niewielkim nakładzie pieniędzy możemy znacząco podnieść osiągi danej konfiguracji. Mówi się, że przy przyspieszaniu procesora warto zaopatrzyć się w wydajne, niereferencyjne chłodzenie, a także równie wydajną pastę termoprzewodzącą.
Postanowiliśmy sprawdzić jaki wpływ na temperatury procesora ma pasta termoprzewodząca – w tym celu zorganizowaliśmy mini test różnych past z wyższej półki. Nie przedłużając, przejdźmy do konkretów, a więc przedstawienia dzisiejszych zawodników.
| Model | Accura Heat Absorber 9X | Gelid GC-Extreme | Zalman ZM-STG1 |
| Przewodność cieplna | 6 W/mK | 8,5 W/mK | 4 W/mK |
| Gęstość | 2,55 g/cm3 | 3,73 g/cm3 | 2,42 g/cm3 |
| Lepkość | 1500 P | 850 P | b.d. |
| Zakres temperatur pracy | -30° C - +150° C | b.d. | -40° C - +150° C |
| Przewodność elektryczna | NIE | NIE | NIE |
| Pojemność | 3 g | 3,5 g | 3,5 g |
| Opakowanie | strzykawka | strzykawka | fiolka z pędzelkiem |
| Cena | 35 złotych | 40 złotych | 30 złotych |
Accura Heat Absorber 9X
Firmę Accura niektórzy mogą kojarzyć ze sprzedaży materiałów eksploatacyjnych do komputerów, a w jej ofercie znajduje się kilka past termoprzewodzących z serii Heat Absorber (najwydajniejszą z nich jest właśnie testowana przez nas Heat Absorber 9X).
Pasta została zapakowana w blister – w środku znajdziemy strzykawkę i szpatułkę. Związek ma szary kolor i nie przewodzi prądu. Dodatkowo jest też dosyć rzadki, więc nie ma problemów z jego aplikacją (tym bardziej, że możemy się wspomóc dodawaną szpatułką).
Gelid GC-Extreme
Gelid jest jedną z tych firm, która specjalizuje się w produkcji chłodzeń dla podzespołów komputerowych oraz właśnie past termoprzerwodzących. GC-Extreme to jej topowy „specyfik”, który został zaprojektowany z myślą o pracy w szerokim spektrum temperatur – z tego też powodu jest jedną z nielicznych past nadających się do ekstremalnego podkręcania w ujemnych temperaturach.
Podobnie jak poprzednio opisywanej Accury, także w tym przypadku pasta jest dostarczana w strzykawce, a w zestawie jest dodawana szpatułka. Sama pasta ma szary kolor, nie przewodzi prądu i nie mieliśmy większych problemów z jej nałożeniem (jest dosyć rzadka).
Zalman SM-STG1
Zalman jest już bardziej rozpoznawalną firmą – jej oferta jest bardzo rozbudowana, ale najbardziej jest kojarzona chyba właśnie z chłodzeniem podzespołów komputera. ZM-STG1 to już wręcz pasta-legenda, która jest dostępna na rynku już od dekady.
ZM-STG1 również ma szary kolor i nie przewodzi prądu, lecz tym razem pasta jest dostarczana w niewielkiej fiolce z pędzelkiem – związek jest bardzo rzadki, więc aplikacja jest tutaj wprost bajecznie łatwa.
Jesteście ciekaw, jak testowane pasty wpływają na temperatury procesora? W dalszej części artykułu sprawdzimy to w praktyce.
Zastosowane benchmarki oraz system operacyjny:
- System operacyjny: Windows 8.1 64-bit
- Dodatkowe aplikacje:
- HWMonitor 1.28
- OCCT 4.4.1
Metodologia testowa
Do testów wykorzystaliśmy platformę bazującą na procesorze AMD FX-8350, który wyróżnia się nie tylko wysokim poziomem generowanego ciepła, ale także dobrym połączeniem układu z odpromiennikiem ciepła (połączenie lutowane). Z kolei do chłodzenia wykorzystaliśmy cooler SilentiumPC Fera 3 HE1224, a więc model średniej klasy, w którym zastosowano technologię bezpośredniego styku ciepłowodów z procesorem.
Za sterowanie wentylatorem odpowiadała płyta główna ASRock Fatal1ty 990FX Killer, gdzie ustawienia zostały dobrane w ten sposób, aby obroty były stopniowo zwiększane dopiero po przekroczeniu temperatury 60 stopni Celsjusza.
W przypadku każdej pasty zastosowaliśmy tę samą metodę aplikacji - na procesor nanieśliśmy niewielką ilość związku, a następnie równomiernie rozsmarowaliśmy go na powierzchni całego odpromiennika ciepła (rozwiązanie to daje najlepsze efekty). Uzyskane wyniki porównaliśmy do procesora bez jakiejkolwiek pasty oraz taniej pasty silikonowej firmy AG Termopasty.
Przed pomiarem temperatur, każda pasta została wygrzana podczas 2-godzinnego obciążenia procesora bibliotekami Linpack. Następnie odczekaliśmy 30 minut na ustabilizowanie temperatur w stanie spoczynku. Pomiar temperatur przy obciążeniu również przeprowadziliśmy z użyciem bibliotek Linpack, lecz w tym przypadku test trwał już tylko 15 minut. Do pomiaru temperatur wykorzystaliśmy aplikację HWMonitor 1.28 (odnotowaliśmy najwyższą zarejestrowaną temperaturę). W pomieszczeniu testowym panowała temperatura około 21-23 stopni Celsjusza.
Najlepsze wyniki uzyskały pasty Accura Heat Absorber 9X i Gelid GC-Extreme - wysoka pozycja tej pierwszej jest dla nas sporym zaskoczeniem, bo jest to mało znany produkt i nie spodziewaliśmy się po nim rewelacyjnej wydajności. Z drugiej strony trochę zawiedliśmy się na paście Zalmana, która uzyskała podobne wyniki do taniej pasty na bazie silikonu termoprzewodzącego. Być może słaby wynik jest spowodowany bardzo rzadką konsystencją, która nie współgra najlepiej z odsłoniętymi rurkami cieplnymi.
Pastowanie procesora
Pasta termoprzewodząca rzeczywiście ma wpływ na chłodzenie procesora. Testy pokazały, że nawet tania pasta silikonowa pozwala znacząco obniżyć temperatury, ale jeszcze lepsze wyniki można uzyskać, stosując pastę z górnej półki - różnice sięgają tutaj nawet kilku stopni, co ma duże znaczenie zwłaszcza w przypadku mocno nagrzewających się procesorów i/lub dodatkowo podkręcanych modeli.
Czarnym koniem testu okazała się pasta Accura Heat Absorber 9X, która nie tylko uzyskała bardzo dobre wyniki, ale też charakteryzuje się prostą aplikacją i znośną ceną – strzykawka o pojemności 3 gramów kosztuje 35 złotych i wystarczy na posmarowanie kilku-kilkunastu procesorów. Jak najbardziej jest to produkt godny polecenia.
Na polecenie zasługuje również pasta Gelid GC-Extreme, która zaoferowała podobną wydajność – różnice były tutaj dosłownie na granicy błędu pomiarowego. GC-Extreme charakteryzuje się równie łatwą aplikacją, a ponadto jest ceniona wśród entuzjastów i overclockerów. Pasta jest jednak minimalnie droższa, bo za strzykawkę o pojemności 3,5 gramów zapłacimy około 40 złotych.
Z pastą Zalmana wiązaliśmy duże nadzieje, ale uzyskała ona stosunkowo słabe wyniki – być może wpływ na to miała bardzo rzadka konsystencja, która z jednej strony znacząco ułatwia aplikacje, ale z drugiej negatywnie wpływa na wydajność w przypadku coolerów z bezpośrednim stykiem ciepłowodów. ZM-STG1 kosztuje około 30 złotych – w fiolce znajdziemy 3,5 g pasty, co bez problemu wystarczy na kilka-kilkanaście aplikacji.
Accura Heat Absorber 9X - ocena końcowa:
- bardzo dobra wydajność
- łatwa aplikacja
- nie przewodzi prądu
- ograniczona dostępność
Gelid GC-Extreme - ocena końcowa:
- bardzo dobra wydajność
- łatwa aplikacja
- nie przewodzi prądu
- nieco wysoka cena
Zalman ZM-STG1 - ocena końcowa:
- bardzo łatwa aplikacja
- nie przewodzi prądu
- stosunkowo niska cena
- słaba wydajność w coolerach z bezpośrednim kontaktem ciepłowodów