Premiera! Podstawka AM1 i AMD Athlon 5350

Właśnie dziś debiutuje na rynku nowa, energooszczędna platforma AMD. Firma wprowadza nową podstawkę o nazwie AM1 oraz oczywiście nowe procesory, a właściwie APU o maksymalnym TDP 25 W. APU o doskonale znanych nazwach Sempron i Athlon to nic innego jak Kabini - następca platformy Brazos. Do tej pory z układami Kabini mieliśmy do czynienia w laptopach i mini-PC, dziś lądują na platformie desktop, a właściwie mini-desktop. Przypomnijmy, że APU Kabini wykonane są w 28-nanometrowym procesie produkcyjnym i są wyposażone w układy graficzne oparte na architekturze GCN (podobnie jak Kaveri). Zamiast modułów Bulldozer, są one jednak wyposażone w rdzenie Jaguar - te same, które zostały użyte w Playstation 4 i Xbox One.

Wszystkie zaprezentowane na premierę modele charakteryzują się maksymalnym TDP w wysokości 25 W, obsługą SATA III, USB 3.0, RAM 1600 MHz oraz zintegrowanym układem graficznym Radeon R3 (HD 8400), który może się pochwalić 128 procesorami strumieniowymi. Modele różnią się między sobą ilością rdzeni CPU, a także taktowaniem układu GPU i CPU - no i ceną. 

• Dla kogo?

Dla osób poszukujących taniego i energooszczędnego APU (procesora ze zintegrowaną grafiką) do mini PC, HTPC, media center, NAS itp.

• Po co komu kolejna podstawka?

Po to, aby wprowadzić możliwość modernizacji sprzętu (wymiana procesora) tam, gdzie wcześniej nie było takiej możliwości (rozwiązania SoC)

• Za ile? (orientacyjne ceny)

AMD Athlon 5350 to koszt 55 USD, czyli ok. 200-210 zł, AMD Athlon 5150 to koszt 45 USD, czyli ok. 160-170 zł, AMD Sempron 3850 to koszt 36 USD, czyli ok. 130-140 zł, AMD Sempron 2650 to koszt 31 USD, czyli ok. 105-115 zł. Ceny płyt głównych ASRock AM1 zaczynają się od 110 zł (cena hurtowa). 

• Czy można na tym odpalić Crysisa? ;-)

Można, ale sprzęt nie umożliwi komfortowej rozgrywki w wymagające gry - to nie jest segment wydajny. Zerknijcie na gameplay z Titanfall w 1280 x 720, przy ustawieniach minimalnych.

W nasze ręce trafił najmocniejszy model przeznaczony dla podstawki AM1, czyli Athlon 5350. Zobaczmy jak APU radzi sobie w praktyce!

Praktycznie wszystko co niezbędne, zostało zintegrowane w APU - płyty dla podstawki AM1 pozbawione są układu logiki (chipsetu).

Athlon 5350 wyposażony jest w cztery rdzenie Jaguar - jedynie najsłabszy Sempron dla AM1 ma tych rdzeni dwa. APU pozbawiony jest pamięci L3 i posiada pełen zestaw instrukcji procesora z wyłączeniem XOP/FMA. Wszystkie modele posiadają jednokanałowy kontroler pamięci.

W ramach ciekawostki - cztery rdzenie Jaguar zajmują tyle samo miejsca, co jeden dwurdzeniowy moduł Steamroller (Kaveri).

Zintegrowany układ graficzny w APU AM1 to Radeon HD 8400, przemianowany przez AMD na Radeona R3. R3 to 128 zunifikowanych jednostek cieniujących i różne taktowanie w zależności od modelu. W przypadku Athlona 5350 to 600 MHz.

Aktualna wersja GPU-Z błędnie wskazuje taktowanie rdzenia graficznego oraz brak obsługi OpenCL. 128 US przekłada się na dwie jednostki obliczeniowe (multiprocesory strumieniowe).

Podstawą naszej platformy testowej była płyta ASRock AM1B-ITX. Ten model wyceniono w hurcie na 130 zł, więc orientacyjna cena dla klienta końcowego nie powinna przekroczyć 150 zł. Nie jest to najtańszy model w ofercie tego producenta.

Płyta wyposażona jest w cztery porty SATA III i jeden slot PCI Express x16. Na PCB nie zabrakło wyprowadzenia dodatkowych portów USB 3.0.

Na tylnym panelu znajdziemy dwa porty USB 2.0, dwa porty USB 3.0, łączone złącze PS2 (dla myszki lub klawiatury starszego typu), trzy porty wyjścia obrazu (HDMI, DVI i D-Sub), jeden gigabitowy port LAN oraz trzy porty mini-jack do obsługi dźwięku.

Płyta obsługuje UEFI - interfejs działa płynnie sprawnie i bez żadnych problemów.

Menu podkręcania niestety nie zachwyca mnogością opcji. Oczywiście, to nie jest sprzęt dla entuzjastów, ale z chęcią sprawdzilibyśmy, jak podkręca się nowy Athlon.

Płyta umożliwia przypisanie dla zintegrowanej grafiki maksymalnie 2 GB pamięci. Domyślnie (auto) jest to 512 MB.

Firma ASRock ma aktualnie w swojej ofercie jeszcze dwie płyty AM1. Bardziej rozbudowany model mini-ITX AM1H-ITX (między innymi możliwość pracy z zasilaczem 19V, wyjście obrazu DisplayPort oraz S/PDIF), wyceniony na około 200 zł (cena hurtowa).

Oraz większy i tańszy model micro-ATX AM1B-M, wyposażony między innymi w dodatkowy slot PCIe x1, wyceniony na około 110 zł (cena hurtowa)

Tak jak wspominaliśmy wcześniej, Kabini są następcami układów Brazos, zaprojektowanych początkowo dla ultracienkich laptopów. Jak rosła wydajność układów z tego segmentu na przestrzeni lat?

W porównaniu z Kabini w wersji SoC (A4-5000) zwiększono zegary CPU i GPU, ale kosztem większego TDP.

Podniesienie zegarów o 505 MHz skutkuje widocznym wzrostem wydajności.

Stary 3D Mark 06 również notuje zauważalną wyższą wydajność. Jak wygląda sytuacja w grach?

Wyniki są obiecujące, ale porównaliśmy również oba układy Kabini w drugim benchmarku Resident Evil 5, który wykorzystuje głównie rzeczywistą rozgrywkę.

Tutaj różnica nie jest aż tak duża i wynosi średnio 2 klatki na sekundę.

Teoretycznie APU Kabini, jako następcy Brazos stanowią konkurencję dla proceosorów Intel Atom Bay-trail. W praktyce AMD "wyskakując z podstawki" stworzyła konkurencję dla tanich procesorów Celeron i Pentium. Postanowiliśmy porównać Athlona 5350 z procesorem Intel Celeron G1620T, (zintegrowany układ graficzny Intel HD) i TDP 35W. Niestety, nie udało nam się jednak zdobyć tego modelu do porównania na czas premiery i musieliśmy skorzystać z mobilnego zamiennika, który charakteryzuje się praktycznie identyczną budową - Pentium 2020M. 

W podstawowywych zastosowaniach oba procesory będą prezentować się podobnie - umożliwią bezproblemowe przeglądanie stron WWW, pracę na dokumentach i arkuszach, czy programach graficznych. Nikt za ich pomocą raczej nie będzie pracować nad składem i obróbką wideo.

Radeon R3 gładko wyprzedził układ Intel HD w Pentium Ivy Bridge, a cztery rdzenie Jaguar pozwoliły na szybsze generowanie efektów fizycznych niż dwa Intela. Wyniki 3DMarka nie muszą się jednak pokrywać z wynikami rzeczywistej rozgrywki w grach.

Gdy dochodzimy do wydajności procesora, Athlon równa się z testowym Pentiumem przy zastosowaniach wielordzeniowych. Przy teście jednordzeniowym rdzenie Ivy Bridge są są prawie dwukrotnie mocniejsze. Test OpenGL ponownie ujawnia przewagę integry AMD.

Pewne jest to, że Intel ostatnimi czasy mocno popracował nad swoimi sterownikami OpenCL. Jednak to firma AMD mocno pracuje nad wdrażaniem obsługi OpenCL do licznych programów użytkowych i przynosi to naprawdę duży wzrost wydajności. Chodzi oczywiście o to, by wykorzystać pełen potencjał APU - gdy rdzenie CPU jak i GPU pracują równocześnie nad tym samym.

W poprzednich testach wykorzystywaliśmy benchmark o nazwie JPEG Decoder - od tamtej pory firma AMD zdążyła zintegrować to rozwiązanie w swoich sterownikach Catalyst. Jakiej różnicy możemy się spodziewać w stosunku do "starego" dekodera systemowego?

Dzięki zastosowaniu nowego dekodera JPEG, Athlon 5350 potrafi nie tylko się zbliżyć, ale i przegonić mocne rdzenie Intela.

Oczywistym jest, że konstrukcje z tego segmentu nadają się głównie do starszych, mało wymagających gier, czy też produkcji indie. To nie jest procesor dla graczy, ale skoro można na nim pograć, to warto sprawdzić gdzie leży granica jego możliwości.

Przypominamy, że konkurentem AMD Athlon 5350 w teście jest mobilny Pentium 2020M, który jest odpowiednikiem desktopowego Celerona 1620T. 

Na początek nieśmiertelny Resident Evil 5 w rozdzielczości 1280 x 720 i ustawieniach niskich. W testach wykorzystaliśmy samodzielny benchmark gry. Bez obaw, w kolejnym teście przechodzimy do wyższych rozdzielczości ;-).

Przewaga Athlona jest wyraźnie widoczna. Nikt nie pogardzi średnio 5 klatkami na sekundę więcej.

Następna na liście jest doskonale znana wielbicielom planszówek gra Space Hulk. W testach wykorzystaliśmy pierwsze 5 minut rozgrywki. Tym razem sięgnęliśmy do rozdzielczości Full HD - gra turowa nie potrzebuje dużej ilości klatek na sekundę. Poniższy film obrazuje, że do gier turowych można z powodzeniem zastosować nawet rozdzielczość 1920 x 1200.

Kolor czerwony - AMD Athlon, kolor niebieski - Intel Pentium

Nowy produkt AMD utrzymał prowadzenie, lecz tym razem różnica nie jest duża.

W testach wykorzystaliśmy pierwsze 2 minuty rozgrywki i rozdzielczość Full HD. Gra nie posiada zaawansowanych ustawień graficznych.

W tym przypadku integra AMD generuje praktycznie stałą ilość klatek na sekundę, podczas gdy grafika Intela notuje wyraźnie spowolnienia.

Na koniec sięgnęliśmy po starszą (2011) i mało wymagającą grę, jaką jest Cargo. W testach wykorzystaliśmy pierwsze 5 minut rozgrywki w rozdzielczości 1920 x 1080. 

Kolor czerwony - AMD Athlon, kolor niebieski - Intel Pentium

AMD minimalnie wygrywa w średnich klatkach na sekundę, ale widocznie przegrywa w minimalnych klatkach. Rzut okiem na wykres z rozgrywki zdradza, że w pewnych momentach lepiej radził sobie konstrukcja AMD, a w innych Intela. Tam gdzie większe znaczenie ma moc rdzeni procesora, układy z Intel HD mogą radzić sobie równie dobrze jak te z Radeonem R3.

Nie możemy na razie zaprezentować porównania platformy AM1 do analogicznej platformy Intela - w testach wydajnościowych wykorzystaliśmy mobilny odpowiednik Celerona 1620T. Gdy tylko zestaw płyta + Celeron znajdzie się w redakcji, wykresy zostaną zaktualizowane.

Cóż, wyniki mówią same za siebie. Szukasz mega energooszczędnej platformy? AM1 zapewni ci minimalny pobór energii elektrycznej.

Odczyt temperatur na rdzeniach - jak zwykle w przypadku produktów AMD jest z kosmosu ;-). Więcej powie nam temperatura z podstawki. Niewielki radiator nie ma tu wiele do roboty - być może któryś z producentów zaprezentuje pasywne chłodzenie APU? Standardowe chłodzenie działało bardzo cicho i było praktycznie niesłyszalne. Gniazdo AM1 (FS1b) ma inny system montażu niż FM2+/AM3+. Niebawem pojawią się alternatywne systemy od firm Coolermaster, Foxconn i innych. 

Platforma AM1 pozwala na stworzenie taniego, całkiem wydajnego komputera do podstawowych zastosowań. To świetna propozycja dla osób, które chcą stworzyć własny mini PC / HTPC. Pod względem wydajności, mini PC oparte na Kabini będą oferowały wyraźnie wyższą wydajność od konstrukcji opartych na AMD Brazos, AMD Kabini w wersji SoC, Intel Atom, czy Intel Celeron / Pentium o TDP 17W. Maksymalne TDP APU dla platformy AM1 wynosi jednak 25W, co pozwala na porównanie z 35-watowymi jednostkami Intela. Topowy model Athlon 5350 w dniu premiery kosztuje około 200 zł. To nie jest dużo, jednak dobrze byłoby, gdyby ta kwota jeszcze bardziej się zmniejszyła. Jak łatwo sprawdzić za pomocą wyszukiwarek cenowych, nieco mniej wydajny Intel Celeron 1620T kosztuje obecnie około 150 zł, a ceny najtańszych płyt głównych dla obu podstawek w tej chwili mocno się od siebie nie różnią.

Co platforma AM1 oferuje na dzień dzisiejszy?

• możliwość stworzenia taniego, energooszczędnego zestawu komputerowego do podstawowych zastosowań
• bardzo dobrą wydajność zintegrowanej grafiki w tym segmencie
• możliwość modernizacji sprzętu dzięki przejściu z rozwiązań SoC na podstawkę AM1
• obsługę interfejsów USB 3.0 i SATA III
• obsługę rozdzielczości Ultra HD 4K i akcelerację dla aplikacji wirtualnego pulpitu (Splashtop)
• funkcje wideo jak stabilizacja obrazu (AMD Steady Video), skalowanie z niższych rozdzielczości, dynamiczny kontrast

Sytuacja "procesorowa" AMD wygląda teraz ciekawie. Dostępne są trzy podstawki, z czego dwie przeznaczone dla APU - AM1 (Kabini), FM2+ (Kaveri i Richland) i nieco odstawiona na boczny tor AM3+. Owszem AMD wprowadziła na rynek procesory dla entuzjastów, których taktowania sięgają 5 GHz, oraz zapowiada kolejne modele Vishera, ale jak na razie nie słychać nawet słowa o procesorach dla tej podstawki wykorzystujących rdzenie Steamroller (zastosowane w APU Kaveri).

W recenzji nie poruszyliśmy w ogóle kwestii OC (podkręcania), bowiem płyta główna nie umożliwiała zmiany zegara magistrali systemowej. To czy inne płyty będą udostępniać taką funkcjonalność zależy już chyba od samych producentów.

Wraz z podstawką AM1 AMD uderza w styk dwóch segmentów - rozwiązań SoC i tanich procesorów do podstawek. Tutaj Intel jest mocny i łatwo nie odpuści. Oprócz nowych Atomów, w ofercie "niebieskich" są tanie i naprawde niezłe procesory Celeron i Pentium. Platforma AM1 pokazuje, że tkwi w niej spory potencjał - szkoda jedynie, że AMD wypuszcza swoje rozwiązanie tak późno, bowiem Intel zdążył już solidnie zadomowić się na rynku.