AMD Llano - do czego nadaje się APU?

 Aplikacje testowe: The Darkness IIGra akcji FPP. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test przeprowadzaliśmy za pomocą programu Fraps, od momentu rozpoczęcia akcji przez 60 sekund. Pomiar przeprowadzany był trzykrotnie, wynik uśredniano. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam.Warhammer 40K: Space MarineDynamiczna gra akcji TPP osadzona w uniwersum Warhammerk 40000. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test przeprowadzaliśmy za pomocą programu Fraps, od momentu rozpoczęcia akcji przez 60 sekund. Pomiar przeprowadzany był trzykrotnie, wynik uśredniano. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam.Trine 2Bajecznie kolorowa plaformówka wykorzystująca zaawansowany system fizyczny. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test przeprowadzaliśmy za pomocą programu Fraps, od momentu rozpoczęcia gry przez 60 sekund. Pomiar przeprowadzany był trzykrotnie, wynik uśredniano. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam.The Lord Of The Rings OnlineGra MMORPG osadzona w świecie stworzonym przez J.R.R. Tolkiena. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test przeprowadzaliśmy za pomocą programu Fraps, w lokacji Rivendell na zewnątrz. Czas pomiaru wynosił 60 sekund. Pomiar przeprowadzany był trzykrotnie, wynik uśredniano. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam.Hard ResetDynamiczna strzelanina FPP rodem z Polski. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test przeprowadzaliśmy za pomocą programu Fraps, od momentu rozpoczęcia gry przez 60 sekund. Pomiar przeprowadzany był trzykrotnie, wynik uśredniano. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej. Demo gry jest dostępne do pobrana w serwisie Steam.Resident Evil 5Benchmark wbudowany w grę (jest on także dostępny jako oddzielny program) umożliwia przetestowanie gry w dowolnej konfiguracji (zarówno DirectX 9 jak i DirectX 10). Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej.Far Cry 2Gra która cieszy się dużym powodzeniem wśród testerów. Wszystko dzięki elastycznemu silnikowi graficznemu wykorzystującemu biblioteki DirectX9/DirectX 10 i dobremu wykorzystaniu mocy procesora. Nie bez znaczenia jest fakt, że twórcy gry dołączyli do niej niezależny moduł testujący (udostępniono także niezależny benchmark z tej gry. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami). Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej.The Last RemnantThe Last Remnant jest przedstawicielką dość rzadko spotykanego na komputerach PC gatunku jRPG. Gra wykorzystuje już nieco leciwy Unreal Ungine. W testach wykorzystaliśmy samodzielny benchmark gry. Nie można w nim zmienić jakości wyświetlania grafiki, a jedynie rozdzielczość. Rozdzielczości oraz ustawienia grafiki są wyszczególnione przed wykresami z wynikami. Test był przeprowadzany trzykrotnie, a wynik został uśredniony. Wynik wyrażany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej tym lepiej.3D Mark 06 Starsza wersja benchmarka do sprawdzania wydajności kart graficznych. Wykorzystaliśmy wersję 06 do porównania ogólnej wydajności dwóch jednostek Llano pracujących z różnymi rodzajami pamięci RAM, oraz po podkręceniu. Program uruchamialiśmy w domyślnych ustawieniach (po uruchomieniu programu nie zmienieliśmy żadnych ustawień) w rozdzielczości 1024 x 768. Wynik wyrażany jest w punktach, im więcej tym lepiej.3D Mark 11Najnowsza wersja niezwykle popularnego benchmarka firmy Futuremark. Wymaga do działania karty obsługującej DirectX 11 i garściami czerpie z nowoczesnych technologii zaimplementowanych w tych konstrukcjach, jak choćby teselacja. Przeprowadzamy testy w dwóch ustawieniach (Entry oraz Performance), oraz odczytujemy wyniki wszystkich czterech testów. Wynik wyrażany jest w punktach, im więcej tym lepiej.

Rodzina APU Llano (Accelerated Processing Unit - procesorów wyposażonych w zintegrowany układ graficzny) jest już całkiem spora i każdy powinien znaleźć jednostkę, która spełni jego oczekiwania. Patrząc na możliwości Llano należy przede wszystkim pamiętać o jednym: to platforma o średniej wydajności. Porównywanie jej z możliwościami sprzętu high-endowego mija się z celem, ze względu na inną półkę cenową.Aktualnie mamy do czynienia z trzema seriami Llano, czyli A4, A6 oraz A8. Różnice pomiędzy APU prezentuje poniższa tabelka. Model Rdzenie GHz Turbo GPU MHz RAM TDP A8-3870K 4 3 n/d 6550D 600 1866 100W A8-3850 4 2,9 n/d 6550D 600 1866 100W A8-3800 4 2,4 2,7 6550D 600 1866 65W A6-3650 4 2,6 n/d 6530D 433 1866 100W A6-3600 4 2,1 2,4 6530D 433 1866 65W A6-3500 3 2,1 2,4 6530D 433 1866 65W A4-3400 2 2,7 n/d 6410D 600 1600 65W A4-3300 2 2,5 n/d 6410D 443 1600 65W Jeśli więc szukasz procesora wyposażonego w zintegrowaną grafikę o naprawdę dobrej wydajności (w obecnej chwili AMD Llano mają najmocniejszą zintegrowaną grafikę na rynku) w tym przedziale cenowym, warto zorientować się w ofercie AMD.Każda z serii wyposażona jest w inny układ graficzny. Różnią się one między sobą nie tylko taktowaniami GPU, ale również ilością procesorów strumieniowych. Seria A8 (Radeon HD 6550D) ma ich 400, A6 (Radeon HD 6530D) 320, a A4 (Radeon HD 6410D) jedynie 160.Trzyrdzeniowy AMD A6-3500Oczywiście różnice na tym się nie kończą. Seria A4 ma jedynie dwa rdzenie procesora i obsługę pamięci do 1600 MHz. Przypomnijmy że szybka pamięć RAM jest w przypadku APU AMD niezwykle istotna, bo to właśnie z niej korzysta zintegrowany układ graficzny (różnice w działaniu Llano z różnymi rodzajami pamięci możecie porównać na podstronie Porównanie modeli 3D Marki i gry.Seria A6 ma od trzech do czterech rdzeni procesora i obsługuje pamięci RAM o taktowaniu 1866 MHz. Seria A8 jest najwydajniejsza, znajdują się tu wyłącznie modele czterordzeniowe o najwyższych taktowaniach. Dodatkowo model 3870 ma odblokowany mnożnik, co znacznie ułatwia jego podkręcanie. Wydajność rdzeni procesora Llano jest minimalnie wyższa od procesorów Athlon poprzedniej generacji (proces produkcyjny 45 nm).Wszystkie modele Llano wspierają następujące instrukcje procesora: MMX, SSE, SSE2, SSE3, SSE4a, Enhanced 3DNow!, NX bit, AMD64, Cool'n'Quiet oraz AMD-V. Tylko wybrane modele obsługują technologię Turbo Core 2.0 (odpowiednik intelowskiego Turbo Boost).Przypomnijmy, że dla podstawki FM1 pojawiły się również procesory Athlon i Sempron, które nie są wyposażone w zintegrowany układ graficzny. W porównaniu do swoich poprzedników są one wykonane w 32-nanometrowym procesie produkcyjnym.Serię A4 można polecić dla osób, które chcą wykorzystywać komputer do podstawowych zadań, takich jak oglądanie filmów, przeglądanie internetu, zabawa w mało skomplikowane gry czy edycja dokumentów.Seria A6, dzięki dodatkowym rdzeniom procesora i mocniejszemu układowi graficznemu, zapewni odpowiednio więcej mocy obliczeniowej. Na platformie opartej na tej serii APU możemy zacząć choćby zabawę w amatorską obróbkę grafiki czy wideo oraz uruchomić mniej wymagające produkcje rozrywkowe.Seria A8 to wciąż średni segment wydajności, jednak w swojej klasie sprawdza się naprawdę dobrze. Cztery rzeczywiste rdzenie procesora to często aż nadto dla zwykłego użytkownika, a zintegrowany układ graficzny pozwoli na rozgrywkę także w najnowsze produkcje, o ile będziemy pamiętali o dostosowaniu jakości obrazu do posiadanego sprzętu. Więcej na ten temat na podstronie Gry: W co można pograć na Llano?.Podkreślamy że pisząc o pracy mamy tu na myśli zastosowania amatorskie. Profesjonaliści zwykle potrzebują potężnych wielordzeniowych procesorów, których ceny bywają kilkukrotnie większe. Użytkownik domowy do obróbki filmu z wakacji, które chce umieści na YouTube nie potrzebuje jednak procesora za 1000 zł i więcej. Jego oczekiwania spełni jednostka znacznie tańsza, jak właśnie AMD Llano.

ArcSoft Panorama Maker 6, Adobe Photoshop Elements 10, PaintShop Pro X4, AMD Fusion Media Explorer, CyberLink MediaShow 5, Viewdle Uploader, Roxio Creator 2012,  Corel Digital Studio 2010. Wideo

VuRoom Videoconferencing, Microsoft PowerPoint 2010, AVG Internet Security 2011, AMD Fusion Utility for Mobility, AMD System Monitor. Gry

DiRT 3, Deus Ex: Human Revolution, Batllefield Bad Company 2, Dragon Age 2, Total War: Shogun 2, Dungeons& Dragons Online, The Lord Of The Rings Online, Need for Speed World, Test Drive Unlimited 2 i Shift 2 Unleashed.Sygnał jaki przesyła nam AMD jest jasny - Llano pomimo tego, że jest tanie, nadaje sie również do bardziej ambitnych zastosowań oraz - jakżeby inaczej - do grania (więcej na ten temat na następnej stronie). Każdy posiadacz APU AMD z pewnością powinien zainstalować trzy aplikacje dostarczane przez producenta, a mianowicie AMD Fusion Utility for Mobility, AMD Fusion Media Explorer oraz (dla ciekawych działania sprzętu entuzjastów) AMD System Monitor.

Oczywiste jest, że przy zintegrowanej grafice nie należy nastawiać się na najwyższe detale i maksymalny antyaliasing. Konieczne może być obniżenie detali lub też rozdzielczości. Wiele najwyższych ustawień graficznych w grach często jednak po prostu niesamowicie obciąża nawet bardzo wydajny sprzęt, nie dając w zamian większych korzyści (jak choćby osławione uberpróbkowanie w Wiedźminie 2).W testach wykorzystaliśmy dwa modele Llano: A8-3870K (najmocniejszy model serii A8) oraz A6-3500 (najsłabszy model serii A6) również w wersji podkręconej. Więcej o OC Llano znajdziecie na podstronie Dla entuzjastów: podkręcanie. W obu przypadkach APU pracowało z pamięcią RAM taktowaną 1866 MHz (w wersji niepodkręconej). Mocniejszy model przetestowaliśmy w rozdzielczościach 1920 x 1080 i 1680 x 1050, natomiast słabszy w 1680 x 1050 oraz 1280 x 720. The Darkness 2 (demo) The Darkness 2 - A8-3870K[śr.kl./s] tekstury średnie, oświetlenie niskie OC 1680 x 1050 49 1680 x 1050 43 OC 1920 x 1080 43 1920 x 1080 36  The Darkness 2 - A6-3500[śr.kl./s] tekstury średnie, oświetlenie niskie OC 1280 x 720 73 1280 x 720 58 OC 1680 x 1050 40 1680 x 1050 34 Czterordzeniowy A8 świetnie radzi sobie przy takich ustawieniach, jedynie przy standardowych zegarach i rozdzielczości Full HD prędkość działania gry spada poniżej 40 klatek na sekundę. Trzyrdzeniowy A6 wymiata w 720p, ale już 1680 x 1050 zaczyna nieco dawać się APU we znaki. Podkręcenie przynosi zadowalający wzrost wydajności. Warhammer 40K: Space Marine Warhammer 40K: Space Marine - A8-3870K[śr.kl./s] efekty wysokie, cienie niskie, przetwarzanie wył., rozmycie wł. OC 1680 x 1050 49 1680 x 1050 44 OC 1920 x 1080 42 1920 x 1080 38  Warhammer 40K: Space Marine - A6-3500[śr.kl./s] efekty wysokie, cienie niskie, przetwarzanie wył., rozmycie wł. OC 1280 x 720 70 1280 x 720 60 OC 1680 x 1050 43 1680 x 1050 37 "Rozwałka" orków w uniwersum Warhammera 40000 nie sprawia topowemu Llano większych trudności. Również model A6 radzi sobie dobrze w rozdzielczości 1680 x 1050 - przy około 40 klatkach na sekundę rozgrywka jest płynna. Trine 2Trine 2 - A8-3870K[śr.kl./s], AA x0, Detale wysokie OC 1680 x 1050 51 1680 x 1050 44 OC 1920 x 1080 43 1920 x 1080 39  Trine 2 - A6-3500[śr.kl./s], AA x0, Detale wysokie OC 1280 x 720 72 1280 x 720 58 OC 1680 x 1050 43 1680 x 1050 34 A8 wciąż bez kompleksów w każdej rozdzielczości, natomiast standardowo działający A6 przy tych ustawieniach i rozdzielczości 1680 x 1050 ma już nieco problemów. The Lord Of The Rings Online The Lord Of The Rings Online - A8-3870K[śr.kl./s] DX9, AA x0, detale wysokie OC 1680 x 1050 89 1680 x 1050 78 OC 1920 x 1080 76 1920 x 1080 61  The Lord Of The Rings Online - A6-3500[śr.kl./s] DX9, AA x0, detale wysokie OC 1280 x 720 111 1280 x 720 90 OC 1680 x 1050 72 1680 x 1050 66 Gra ma duże możliwości konfiguracyjne (różne ustawienia jakości grafiki, tryb DX9 i DX11) i nawet słabszy z modelu radzi sobie w LOTRO śpiewająco. Prawie 70 klatek sekundę przy wysokich detalach i rozdzielczości 1680 x 1050? Można pokusić się o zwiększenie detali, włączenie AA lub użycie większej rozdzielczości. Hard ResetHard Reset - A8-3870K[śr.kl./s] AA x0, ustawienia średnie OC 1680 x 1050 39 1680 x 1050 34 OC 1920 x 1080 33 1920 x 1080 30  Hard Reset - A6-3500[śr.kl./s] AA x0, ustawienia średnie OC 1280 x 720 50 1280 x 720 39 OC 1680 x 1050 32 1680 x 1050 26 Gra w ustawieniach średnich sprawia problemy obu modelom (oprócz rozdzielczości 1280 x 720). Nie chcieliśmy jednak wykorzystywać niskich ustawień grafiki, ze względu na to, że spadek jakości obrazu jest widoczny. Podkręcony A8 dobrze sobie radzi w 1680 x 1050, natomiast w przypadku A6 konieczne może okazać się zejście do niższych rozdzielczości.

 3D Mark 11, Entry - Dual Radeon Graphics (A4-3400 + HD 6450)3D Mark Score Radeon HD 6510D2 1378 Radeon HD 6410D 957 Radeon HD 6450 752  3D Mark 11, Entry - Dual Radeon Graphics (A4-3400 + HD 6450)GPU Score Radeon HD 6510D2 1431 Radeon HD 6410D 882 Radeon HD 6450 685   Konfiguracja w Control Center oraz odczyt w System Monitor 3D Mark 11, Entry - Dual Radeon Graphics (A6-3500 + HD 6570)3D Mark Score Radeon HD 6610D2 2154 Radeon HD 6570 1380 Radeon HD 6530D 1260  3D Mark 11, Entry - Dual Radeon Graphics (A6-3500 + HD 6570)GPU Score Radeon HD 6610D2 2289 Radeon HD 6570 1306 Radeon HD 6530D 1164  Wszystko wygląda w porządku w syntetykach. Niestety w obecnej chwili nie można z ręką na sercu w 100% polecić tej technologii. Sterowniki wciąż wymagają dopracowania, co widać na przykładzie gier, które dość często borykają się problemem mikroprzycięć. Po prostu na dziś dzień nie można liczyć, że konfiguracja Dual Radeon sprawdzi się w przypadku każdej gry i jeśli bierzemy pod uwagę zakup Llano, to należy się skupić na pozostałych zaletach APU.Naszym zdaniem Llano znacznie lepiej sprawdzałoby się w konfiguracji z kartą z serii 7xxx (oczywiście nie mamy na myśli topowych modeli) wyposażoną w technologią Zero Core oraz oprogramowaniem przełączającym układy graficzne w rodzaju Lucid Virtu, czy NVIDIA Optimus.

Niewątpliwie podkręcenie naraz wszystkich podzespołów wymaga nieco wiedzy i umiejętności, ale jesteśmy pewni, że wszyscy entuzjaści będą się przy tym świetnie bawić.  Przy poprzednich testach APU zwróciliśmy uwagę na to, że część płyt umożliwiała zmianę taktowanie samego układu graficznego, ale opcja ta po prostu zwykle nie działała. W przypadku A8-3870K z odblokowanym mnożnikiem na płycie Asus F1A75-M PRO wszystko działało znakomicie. Mało tego, producent rozpędził się do tego stopnia, że w przypadku ustawienia wszystkich opcji GPU na Auto, układ graficzny był podkręcany ze standardowych 600 MHz do 682 MHz (przy ustawieniach Normal z menu Easy w EFI). Aby uzyskać standardowe taktowanie 600 MHz należało zmienić opcję GPU Boost z Auto na Manual, a w GPU Engine Frequency pozostawić Auto. W praktyce nie musimy więc podkręcać magistralą, chyba że zależy nam na jak nawyższym taktowaniu RAM. Nie jest tajemnicą, że Radeon HD 6550D zintegrowany z APU serii A8 potrafi się znakomicie podkręcać, ale przede wszystkim należy pamiętać, jak duży wpływ na zintegrowanego GPU ma taktowanie pamięci RAM.OC AMD A6-3500W przypadku podkręcania tego modelu wszystkie zasady wyszczególnione w linku na początku strony znajdują zastosowanie.W tym przypadku postanowiliśmy nie szukać maksymalnej wartości, ale podkręcić APU w zakresie dostępnym dla każdego "śmiertelnika". Podkręcony model A6-3500 pracował z następującymi ustawieniami: CPU: 2,8 GHz (140 x 20) (standardowo 2,1 GHz i 2,4 GHz w trybie Turbo) GPU: 622 MHz (standardowo 433 MHz) RAM: 1866 MHz