AMD Ryzen - dobry, zły czy brzydki?

To koniec AMD. Producent po raz kolejny zawiódł nadzieje swoich fanów. Ryzen miał kosztować do 1000 zł, w grach przebijać Core i7 7700K, a w obliczeniach Core i7 6950X – widziałem na własne oczy zapowiedzi AMD i cyrografy podpisane krwią oraz innymi płynami ustrojowymi. Ta firma w ogóle nie dba o klientów. W życiu nie widziałem takiej porażki.

Dobra, hejt i zawiedzione nadzieje oparte na bliżej niesprecyzowanych mrzonkach mamy już z głowy, więc możemy przejść do konkretów.

• Stosunek ceny do wydajności (w zastosowaniach pół i profesjonalnych)

Zajmuję się amatorsko montażem wideo. Zmieniłem swego czasu procesor z Core i7 4770K (4 rdzenie/8 wątków) na Core i7 5960X (8 rdzeni/16 wątków). Oczywiście zauważyłem wzrost wydajności, ale też nie było efektu "wow". Po prostu było lepiej, a wszystko działało sprawniej. Po około pół roku z powrotem wróciłem do mainstremowego Core i7 (tym razem 6700K) i byłem w szoku, jak wszystko zaczęło wolno działać. 

Jeśli potrafisz wykorzystać moc 16-wątkowego procesora i zaczniesz na nim pracować, nie ma już powrotu do mniej wydajnych modeli. Mainstreamowe Core i7 zdają się być zabawkami na których da się zrobić co mniej skomplikowane zadania.

Cena 8-rdzeniowych/16-wątkowych procesorów Intela podnosi włosy na głowie (o ile ktoś je posiada). Zarówno Core i7 5960X (Haswell-E), jak i Core i7 6900K (Broadwell-E) to około 4900 zł. Topowy model AMD Ryzen 7 1800X, o możliwościach zbliżonych do wymienionych modeli Intela to wydatek około 2500 zł. Najtańszy 16-wątkowiec AMD, czyli Ryzen 7 1700 to wydatek około 1500 zł. 

• Pobór mocy i litografia

Wszyscy pamiętamy modele AMD FX 9xxx i ich szalone TDP równe 220W. Jeśli jesteś posiadaczem tych procesorów to z pewnością jesteś świrem i zbo… ekhem... wielkim fanem AMD. Wrodzona delikatność nie pozwala mi na bardziej dosadną wypowiedź. Procesory Ryzen w końcu nie mają się czego wstydzić na tle konkurencji. 14-nanometrowy proces produkcyjny i TDP do 95W to świetne połączenie.

• Możliwość rozbudowy i cena płyt głównych

Kupując 8-wątkowe procesory Ryzen możesz łatwo w przyszłości rozbudować platformę o modele 12 lub 16 wątkowe. Podstawka AM4 czeka również na kolejne modele APU, czyli procesorów z niższej półki, wyposażonych za to w wydajną (na tle modeli Intel HD) zintegrowaną grafikę. Brać, wybierać. 

W przypadku Intela przeskok do procesora o liczbie wątków większej od ośmiu wymaga również wymiany płyty głównej (z podstawką LGA 1150 na LGA 2011-3), jak i również zainwestowania w czterokanałowe zestawy RAM (o ile chcemy wykorzystać pełne możliwości tej platformy). Płyty X99 (podstawka LGA 2011-3) nie należą do najtańszych. Tymczasem tańsze modele płyt AM4 (układ logiki B350) naprawdę imponują ceną.

• Wydajność w grach i pojedynczego rdzenia

Procesory Ryzen 7 okazały się znacznie wydajniejsze w grach od poprzedniej generacji (AMD FX), ale wciąż mniej wydajne od procków Intela. Podobnie ma się z wydajnością pojedynczego rdzenia. Nie ma jednak mowy o takich różnicach jak w przypadku procesorów AMD FX. Odległość pomiędzy Ryzenami, a produktami Intela jest zdecydowanie mniejsza. Nie ma zwycięstwa, ale i nie ma tragedii.

Kupno 16-wątkowego procesora do gier nieco mija się z celem. 12-wątkowce AMD zaczynające się od ceny 1100 zł i 8-wątkowce od 820 zł to wciąż niezła oferta. Ale raczej dla użytkowników zainteresowanych czymś innym niż gry. Intel Core i5 7500 (4-rdzenie/4-wątki) można kupić za około 900 zł i na dziś dzień będzie on lepszym wyborem dla graczy. 

Nic nie wskazuje na to, by modele Ryzen 3 miały nas zaskoczyć na tym polu. 

• Potencjał OC (podkręcanie)

Co rusz można przeczytać o kolejnych rekordach podkręcania ustanowionych przez procesory Ryzen. Niestety, większość z nich dotyczy ekstremalnego podkręcania (ciekły azot, hel, ciemna materia, antymateria, wsparcie przedwiecznego Cthulhu… dobra, trochę się zagalopowałem).

W każdym razie nawet przy wykorzystaniu chłodzenia wodnego możliwości procesorów Ryzen kończą się zaraz po przekroczeniu granicy 4 GHz na wszystkich rdzeniach. Dość by podkręcony Ryzen 7 1700 dogonił 1800X, ale nic ponadto. Poprawnie i bez szaleństw. Szkoda.

• Obsługa RAM o wysokim taktowaniu

Szybko okazało się, że procesory Ryzen mają problem z obsługą wielu zestawów RAM powyżej taktowania 2666 MHz. Jako, że niektórzy producenci pamięci pracują już nad zestawami DDR4 o taktowaniu 4500 MHz, nie wygląda to najlepiej. Okazało się, że Ryzeny chętnie działają z RAM o częstotliwości np. 3200 MHz, ale muszą być to RAMy oparte na układach Samsung B-die. Nie siląc się na oryginalny komentarz – słabe to jest. Proszę... Naprawcie to.

Nie ma tu co rechotać z wpadek AMD, bo i Intel ma swoje za uszami. A to trzeba było wymieniać płyty z powodu uszkodzonych portów SATA, a to wyłączano wadliwie działające instrukcje w procesorach… Zdarza się każdemu.

• Optymalizacja gier dla procesorów Ryzen

Już po premierze pierwszego AMD FX (Zambezi) odtrąbiono optymalizację gier dla procesorów AMD FX. Pewne poprawki się pojawiły i w nielicznych przypadkach przyniosły wzrost wydajności - jednak wydaje się, że było to związane jedynie z lepszym zarządzaniem mechanizmu Turbo. Nie pomogło łatanie Windowsa. Bulldozer w zastosowaniach rozrywkowych był po prostu znacznie słabszy od konstrukcji "niebieskich".

Pierwsze optymalizacje dla AMD Ryzen już są, jak choćby w osławionym „benchmarku AMD”, czyli grze Ashes of The Singularity. Umówmy się jednak, że ta produkcja to wyjątek.

Ale podobno nasi słynący z pracowitości bracia programiści już zacierają dłonie na myśl, że będą mieli dodatkową robotę w postaci zrobienia optymalizacji pod Ryzena i naturalnie cieszy ich to. Muahahaha. Obśmiałem się jak norka.

Złośliwi mogą twierdzić, że w przypadku Ryzena mamy do czynienia z powtórką Bulldozera, ale porównanie to jest kompletnie z czapy. Topowe, ośmiowątkowe AMD FX („normalne” modele, a nie podkręcone bomby termiczne o TDP 220W) potrafiły nawiązać walkę z czterowątkowymi Core i5 w zastosowaniach wielordzeniowych, ale bardzo mocno odstawały w zastosowaniach jednordzeniowych i grach. Dodatkowo ich efektywność energetyczna wołała o pomstę do nieba.

Nie ma powtórki. AMD dokładnie zasypało dołek gdzie spoczywają zwłoki architektury Bulldozer. 

Dziś w cenie 4-wątkowego Core i5 dostaniemy 12-wątkowego Ryzena, który zapewni dwa razy większą wydajność w zastosowaniach wielordzeniowych, przy naprawdę niezłym zużyciu mocy. Wydajność pojedyńczego rdzenia będzie nadal niższa, ale nie są to już tak drastyczne wartości, jak w przypadku AMD FX. Wydajność w grach? Zwykle nieco niższa, ale jest przyzwoicie. Wiele zależy od konkretnego tytułu.

Za połowę ceny 16-wątkowego Intela dostaniemy 16-wątkowego Ryzena, który nie ustępuje mu wydajnością w zastosowaniach wielordzeniowych.

• Chcesz mieć świetne wyniki w grach i przyzwoite wyniki w zastosowaniach wielordzeniowych? W zależności od posiadanej gotówki bierz Core i5 7600 lub Core i 7700. Ceny od około 1000 zł do 1500 zł.
• Chcesz mieć świetne wyniki w zastosowaniach wielordzeniowych i przy okazji przyzwoite wyniki w grach? W zależności od zasobów gotówki bierz AMD Ryzen 5 1600 do Ryzen 7 1700 Ceny od około 1000 zł do 1500 zł.
• Chcesz mieć świetne wyniki w zastosowaniach wielordzeniowych ORAZ świetne wyniki w w grach - bierz co najmniej 8-rdzeniowe/16-wątkowe procesory Intela. Ceny już od 4900 zł w górę.

Zdjęcia i plakaty pochodzą z filmu "Dobry, Zły i Brzydki"