ASUS AX6100 Wi-Fi System - czy jesteś gotów na Wi-Fi 6? 

Trafiła do nas jedna z najnowszych propozycji od ASUSa. Dumnie nazwany Wi-Fi System to w tym przypadku zestaw dwóch identycznych routerów ASUS RT-AX92U. Otrzymujemy bardzo zgrabne i z daleka wołające do nas hasłem „produkt Premium” pudełko, w którym poza wspomnianymi routerami znajdziemy w zasadzie tylko ich zasilacz, instrukcję obsługi oraz, co nas nieco zaskoczyło, tylko jeden przewód sieciowy (skrętkę z RJ45).

Anten nie dołączono osobno, gdyż są na stałe przymocowane do routerów. Ich mechanizm pozwala na szybkie ich postawienie lub położenie, w zależności od tego, czy router położymy na płasko, czy też powiesimy na ścianie (ma do tego odpowiednie otwory montażowe).

Same routery są wykonane bardzo solidnie i są całkiem masywne, czego w pierwszej chwili można się nie spodziewać, sądząc po ich rozmiarze (zaledwie 15x15x6cm). Plastik jest starannie wykończony i wszystko jest dobrze spasowane. Jedyne, co budzi nasze zastrzeżenia, to mechanizm otwierania anten – sprawia on wrażenie bardzo delikatnego i podatnego na usterki, a ponadto nie trudno o przypadkowe położenie którejś z anten (nie wymaga to praktycznie użycia żadnej siły, aby przekroczyć moment ich zamykania przez zastosowaną sprężynę). Do dyspozycji w obu routerach mamy taki sam zestaw złączy, tj.: 4x GB LAN, 1x GB WAN, 1x USB 2.0, 1x USB 3.0.

Producent nie zapomniał oczywiście o przycisku WPS, który to razem z portami USB znajduję się na bocznej ścianie. Z tyłu znajdziemy jeszcze gniazdo zasilania oraz przyciski Power i Reset.

Na froncie mamy w zasadzie tylko diody sygnalizujące pracę każdej z 4 dostępnych sieci (LAN i aż 3 zakresy Wi-Fi).

Od spodu routery zostały „wyposażone” w sporych rozmiarów gumowe nóżki, które gwarantują bardzo dobrą przyczepność. Dzięki nim, nawet mimo sporej masy routera (800g), mamy pewność, że nie ześlizgnie się on z pochyłej powierzchni i nie tak łatwo będzie go przypadkiem strącić z półki. Znajdziemy tu również wcześniej wspomniane otwory do montażu na ścianie.

Dość już o wyglądzie - dużo ciekawsze jest to, co znajdziemy w środku. Omawiane routery są jednymi z pierwszych, które wspierają oficjalną wersję standardu Wi-Fi 6, ale czym tak naprawdę jest Wi-Fi 6? Otóż w ostatnim czasie, aby bardziej przybliżyć odbiorcom nazewnictwo coraz liczniejszych standardów, przemianowano oznaczenia na numery. Do niedawna najszybszy standard IEEE 802.11ac otrzymał nazwę Wi-Fi 5, poprzedzający go IEEE 802.11n nazywa się teraz Wi-Fi 4, itd. Oznacza to, że Wi-Fi 6 to nic innego jak zapowiadany od dawna IEEE 802.11ax, o którym przeczytacie więcej tutaj.

Nowy standard, w połączeniu z 160MHz szerokością kanału transmisji i wykorzystaniem modulacji 1024-QAM, pozwala na przesył danych z prędkością nawet do 4804Mbps – co daje w przeliczeniu 600MB/s – więcej zatem, niż zwykle oferują dyski SSD z interfejsem SATA… A co dosyć kuriozalne, jest to też znacznie więcej niż to, na co pozwala gigabitowe połączenie Ethernet (1000Mbps = 125MB/s), jakie obsługuje ten sam router! Oczywiście w praktyce ciężko o taki transfer, co zresztą sprawdzimy w testach.

Na kolejnej stronie przyglądamy się bliżej konfiguracji ASUS RT-AX92U.

Testowane routery nie należą do serii ROG Asusa, zatem mamy tutaj typowy interfejs dobrze znany z wielu wcześniejszych produktów z wyższej półki tego producenta. Pierwsza konfiguracja jest bardzo prosta oraz intuicyjna, do tego stopnia, że nie ma powodu, aby sięgać do instrukcji, choć mały minus za to, że nie wszystko zostało przetłumaczone (jednak jest na tyle intuicyjne, że wystarczy znać zupełne podstawy języka angielskiego, aby sobie poradzić).

Po skonfigurowaniu pierwszego z routerów jako Router AiMesh, możemy praktycznie od razu podłączyć drugi i skonfigurować go jako węzeł AiMesh. Automatycznie zostanie przypisany im trzeci zakres pracy Wi-Fi - ten najszybszy Wi-Fi 6, co pozwoli oddalić routery od siebie bardziej, niż byłoby to możliwe w przypadku Wi-Fi 5 (co też sprawdziliśmy w testach).

Pozostałe funkcje nie odbiegają od tego, do czego już przyzwyczaił nas Asus. Menu zaawansowanej konfiguracji jest nieco przytłaczające, jednak spełni zapotrzebowania nawet najbardziej wymagających użytkowników, praktycznie pozbawiając sensu operację wymiany oprogramowania na zewnętrzne (które zwykły właśnie pozwalać na bardziej bezpośrednią kontrolę nad sprzętem).

Mamy tu oczywiście dostępną funkcję sieci dla gości, różne tryby pracy portów USB (w tym jako dualWAN, czyli awaryjne łącze internetowe w postaci modemu LTE), Adaptacyjny QoS, bardzo wygodny i przejrzysty analizator ruchu w sieci oraz usługę AiCloud, czyli naszej domowej chmury zapisywanej np. na podpiętym do routera przez USB dysku.

Asus oferuję dla większości swoich routerów dedykowaną aplikację mobilną, która pozwala na zdalne i szybkie zarządzanie podstawowymi ustawieniami routera. Aplikacja jest oczywiście darmowa i do pobranie zarówno na iOS jak i AndroidOS. Po zalogowaniu się na nasz router w sieci domowej będziemy mogli od tego czasu sterować routerem nawet spoza tej sieci (np. przez LTE w telefonie z miejsca pracy). Otwiera to przed nami cały wachlarz możliwości, np. nadzorowanie naszych domowników, w szczególności tych nieletnich, w celu pilnowania, aby nie spędzali za dużo czasu w sieci lub nie odwiedzali nieodpowiednich jej rejonów.

Dostępne są oczywiście też typowe ustawienia, w tym także opcja restartu routera oraz monitorowania użycia łącza (globalnie jak i przez konkretnych użytkowników). Dzięki tej aplikacji praktycznie nie ma potrzeby logować się na router przez przeglądarkę, bo zasadniczo wszystko można tutaj ustawić. Ilość funkcji oraz informacji, jakie przekazuje aplikacja jest naprawdę ogromna.

Mamy ponadto poprzez dodatkowe wtyczki (aplikacje) dostęp do naszej domowej chmury, kamer IP, jeżeli takie też posiadamy od Asusa (można oglądać podgląd na żywo), i innych usług oferowanych przez Asusa.

Na kolejnej stronie przyjrzymy się bliżej wydajności testowanego zestawu.

Test zaczęliśmy od nietypowego zastosowania. Ponieważ w chwili pisania tego artykułu nie były jeszcze dostępne karty sieci bezprzewodowej zgodne z Wi-Fi 6, postanowiliśmy podpiąć oba routery w trybie mostu bezprzewodowego, tak aby sprawdzić na ile pozwala nowy standard Wi-Fi 6. Do routerów podpięliśmy przewodowo komputer z dyskami SSD M.2 PCI-e, aby sam komputer nie był ograniczeniem transferu. Szybko jednak okazało się, że limituje nas nic innego, jak właśnie przepustowość, jaką oferuję połączenie Gigabit Ethernet – transfer stał zablokowany na poziomie ~115MB/s niezależnie od tego, czy routery były w tym samym pomieszczeniu, czy w sąsiadujących ze sobą pomieszczeniach. Pozostaje wyrazić ubolewanie, że producent tego nie przewidział i nie zastosował kontrolera 2,5Gigabit Ethernet, aby móc faktycznie wykorzystać pełen potencjał nowego standardu sieci bezprzewodowych. Inną kwestią jest to, że szybsze niż 1Gbps karty sieciowe nadal nie są w żadnym razie standardem, więc trochę jeszcze wody w Wiśle musi upłynąć zanim będziemy w stanie w pełni docenić Wi-Fi 6.

Następnie przeszliśmy do porównania, w którym sprawdziliśmy, ile zyskamy decydując się na zastąpienie jednego routera omawianym w tym teście zestawem AiMesh. Tu od razu rzuciło nam się w oczy, że Wi-Fi w standardzie AX oferuje faktycznie lepszy zasięg – różnica waha się od 5 do 8 dBm w naszych miejscach testowych, co przełożyło się na praktycznie 2-3x wyższy transfer pomiędzy testowanymi węzłami AiMesh.

Innymi słowy, jeżeli w otrzymanym zestawie poświęcimy zakres 5Ghz „AX” na komunikację między routerem a węzłem, to możemy praktycznie zrezygnować z kabli, którym trzeba by było te punkty połączyć przy znacznej odległości od siebie, nadal zachowując całkiem przyzwoity poziom transferu. Budynek, w którym prowadziliśmy testy, jest bardzo wymagający nawet dla najnowszego Wi-Fi 6. Mamy tutaj 3 rozległe kondygnacje, zbrojony strop o ponad 60cm grubości i łącznie ponad 400mkw do pokrycia. Testowane routery mają jednak jeszcze jednego "asa w rękawie" - dwie wewnętrzne anteny są tak spolaryzowane, aby lepiej radzić sobie z rozprowadzaniem sygnału w pionie - przy obiektach wielokondygnacyjnych ma to kolosalne znaczenie, co widać powyżej. 

Jak łatwo się domyślić, nawet najszybszy (obecnie testowany) router w pojedynkę nie ma szans i umieszczając go centralnie i tak znajdą się miejsca, gdzie sygnału będzie całkiem brakować. W większości przypadków możemy liczyć na maksymalnie 1-2 kreski, co przekłada się na prędkości poniżej 10MB/s, które zwyczajnie oznaczają ograniczenie nawet przeciętnego łącza internetowego, o komunikacji z domowym NAS nie wspominając. Czy zastąpienie jednego routera dwoma strategicznie rozmieszczonymi na 2 kondygnacjach pozwoli na poprawę sytuacji?

*-100 oznacza brak zasięgu w danej lokalizacji

Test dosyć jasno pokazuje, że sytuacja zmienia się diametralnie – w zakresie 2,4GHz mamy „pełen zasięg” reprezentowany przez sygnał na poziomie -67 dBm lub wyższym w prawie każdym pomieszczeniu. Dla zakresu 5GHz jest to nadal zdecydowana większość lokalizacji. Warto zaznaczyć, że zyskaliśmy dostęp do Internetu w garażu :) A jak przekłada się to na transfery?

Są to różnice, których nie można zignorować. Dzięki dobrodziejstwu sytemu AiMesh można powiedzieć, że w całym domu mamy co najmniej dobry, a zwykle wyśmienity, poziom transferu, który nie będzie ograniczać nawet 300Mbps łącza internetowego. Warto zaznaczyć, że mimo wyśmienitego sygnału dla urządzeń odbiorczych podpiętych pod węzeł AiMesh, są one limitowane przez jakość połączenia pomiędzy routerem a węzłem - w naszym przypadku była to nadal wyśmienita wartość pozwalająca na utrzymanie transferu ponad 60MB/s.

Poza testami Wi-Fi sprawdziliśmy też działanie USB 3.0. Wyniki raczej bez niespodzianek jak na tej klasy sprzęt:

Sprawdziliśmy też pobór energii. Tu widać, że nowy standard pobiera więcej prądu – przy mocnym obciążeniu było to nawet ponad 20W, co zresztą czuć po nagrzewaniu się routera. W stanie względnego spoczynku, czyli jako średnie zużycie, można przyjąć około 11W (od sztuki). Warto tu wspomnieć, że można skonfigurować harmonogram, w którym węzeł AiMesh będzie się dezaktywować (np. w nocy), aby oszczędzać energię.

Zestaw, który oferuje Asus jest niewątpliwie bardzo szybkim sprzętem. Na tyle szybkim, że obecnie jedynie w komunikacji pomiędzy samymi routerami można wykorzystać tę prędkość, ale to właśnie to wyróżnia ten router na tle konkurencji. Zastosowanie Wi-Fi 6 do połączenia węzła mesh z routerem pozwala na całkowite zrezygnowanie z kabla, nawet w bardzo trudnych dla Wi-Fi budynkach. Śmiało można powiedzieć, że nawet jeżeli w jakimś pomieszczeniu nasz telefon ledwo widzi Wi-Fi rozpowszechniane przez router, to przy wykorzystaniu Wi-Fi 6 drugi taki router w roli węzła będzie w tym miejscu miał co najmniej dobry zasięg i pozwoli na połączenie się z siecią innych urządzeń w tej lokalizacji oraz w jej okolicy. Za zastosowanie Wi-Fi 6 do komunikacji między węzłami wyróżniamy ten zestaw odznaką innowacyjności.

Na koniec zostawiliśmy nieco problematyczną sprawę – zestaw ten wyceniono na ponad 2 tysiące złotych. Czy to dużo, to rzecz względna – otrzymujemy ostatecznie 2 routery zgodne z najnowszym standardem, zdolne pokryć zasięgiem obiekt w podobnym stopniu, co trzy analogiczne urządzenia z obsługą jedynie Wi-Fi 5, a przy tym znacznie lepiej radzące sobie z pokonywaniem zbrojonych stropów w obiektach wielokondygnacyjnych. Do tego sam sprzęt posiada wszystko, czego można wymagać od domowego routera (a nawet nieco więcej, wkraczając w strefę zastosowań profesjonalnych, np. obsługa VPN).

W naszej ocenie jest to bardzo udany produkt gotowy na to, co dopiero w świecie sieci bezprzewodowych nadejdzie. Uznalibyśmy go za rozwiązanie idealne, gdyby tylko producent zaopatrzył je w złącza 2,5Gbps Ethernet.

• najwyższa wydajność Wi-Fi dzięki wsparciu dla Wi-Fi 6
• wyśmienity zasięg w Wi-Fi 6, zwłaszcza w pionie
• AiMesh
• łatwa podstawowa konfiguracja
• obsługa 160MHz szerokości kanałów Wi-Fi
• szybkie USB 3.0
   
• przytłaczające UI do zaawansowanej konfiguracji
• obsługa "tylko" 1Gigabit Ethernet
• wysoka cena