Wygląd, specyfikacja i wrażenia z użytkowania
Asus N61Jq jest notebookiem przeznaczonym do zastosowań multimedialnych. Wyposażono go w 16-calowy ekran (nie zapomniano o technologiach poprawiających jakość obrazu), głośniki z systemem SRS, wydajny czterordzeniowy procesor,odpowiednią ilość RAM-u oraz układ graficzny ATI z obsługą DirectX 11. Niejako na deser producent zaserwował także USB 3.0. Wiadomo więc, że jest to konstrukcja nowoczesna i wydajna.
Oczywiście najbardziej interesującym elementem notebooka jest mobliny Radeon HD 5730 wyposażony w 1 GB pamięci GDDR3. Dzięki zastosowaniu tego GPU otrzymujemy do dyspozycji takie technologie jak DirectX 11 (SM 5.0), OpenGL 3.2, OpenCL, DirectCompute 11, czy Eyefinity.
Wiadomo, że mobilne układy graficzne potrafią dość znacząco różnić się od swoich desktopowych odpowiedników. Czy mobilny Radeon HD 5730 jest udaną i wydajną konstrukcją, czy też mocno okrojonym układem o wątpliwej przydatności? Przekonamy się o tym w testach w grach.
Z zewnątrz notebook prezentuje się elegancko, natomiast po otwarciu pokrywy już niespecjalnie ciekawie. Powierzchnia nad klawiaturą pokryta jest srebrnym panelem, pod którym kryją się głośniki. Być może takie połączenie może się podobać, ale... w redakcji benchmarka nikt nie okazał entuzjazmu na widok takiego wzornictwa. Z drugiej strony nie można powiedzieć, żeby notebook był specjalnie brzydki. Wniosek? O gustach się nie dyskutuje. Jednym się spodoba, innym - już nie.
| Procesor | Intel Core i7 720QM 1,6 GHz (4 rdzenie, HT, TB - do 2,79GHz) |
| Układ graficzny | ATI Radeon HD 5730 (1 GB GDDR3) DirectX 11 |
| Ekran | 16 cali (1366x768), powłoka glare |
| dysk twardy napęd optyczny | 2 x 320GB ST9640320AS 5400rpm, DVD Super Multi Double Layer (Blu-ray w opcji) |
| Złącza wideo | D-Sub, HDMI |
| Złącza USB | 2 x USB 2.0 + 1 x USB 3.0 |
| Głośniki | głośniki stereo Altec Lansing (SRS Premium Sound) |
| Wymiary (szer. głeb. wys.) | 38.4 x 26.5 x 2.78~3.91 cm |
| Waga | 2,91 kg (z 6-komorową baterią 4400 mAh) |
| Wyposażenie dodatkowe | Express Gate, e-SATA, czytnik kart flash 8 in 1, kamera internetowa 2 megapiksela, e-SATA, brak Bluetooth (w opcji), tuner TV (w opcji) |
Wnętrze notebooka Asusa jest naprawdę interesujące. Czterordzeniowy procesor z HT umożliwia wykorzystanie 8 wątków równocześnie. Rdzenie procesora standardowo taktowane są zegarem 1,6 GHz, ale dzięki technologii Turbo Boost pojedynczy rdzeń może sięgnąć nawet taktowania 2,79 GHz. (133 x 21).
ATI Mobility Radeon HD 5730 jest najmniej wydajnym układem serii 57xx przeznaczonym dla komputerów przenośnych (następne w kolejności są układy 5750 i 5770). ATI/AMD opracowało także serię mobilnych Radeonów serii 58xx (5830, 5850 i 5870). Asus N61Jq znalazł się w rodzinie laptopów multimedialnych, ale sprawdzenie jak mobilny HD 5730 radzi sobie w grach będzie z pewnością ciekawym doświadczeniem.
Uzupełnieniem zestawu jest 4 GB pamięci DDR3 (1066 MHz) i 64-bitowy Windows 7 Home Premium. Płytę główną oparto na mobilnym układzie HM55 Express.
Wrażenia z użytkowania
Notebook nie przysporzył nam najmniejszych kłopotów podczas użytkowania. Klawiaturę obsługuje się wygodnie (duże odstępy pomiędzy klawiszami), a touchpad z technologią multi-touch także nie sprawiał najmniejszych problemów.
W obsłudze notebooka pomagają klawisze funkcyjne umieszczone po lewej stronie nad klawiaturą. Po prawej stronie nad klawiaturą znajduje się podświetlany włącznik. Klawiaturę wyposażono w blok numeryczny. Klawisze kursora mają dodatkowe funkcje obsługi treści multimedialnych.
Po prawej stronie notebooka znajdują się dwa porty USB 2.0 (transfer 480 Mb/s), natomiast po lewej jeden port USB 3.0 (transfer 4,8 Gb/s). Na rynku wciąż znajduje się niewiele urządzeń wykorzystujących wszystkie zalety tego interfejsu, ale z pewnością warto mieć notebooka, który będzie gotowy na ich przyjęcie. Nie zapomniano o wyposażeniu laptopa w port eSATA.
Nieco dziwi brak w standardzie Bluetootha - nie jest to urządzenie drogie, a właściciele notebooków często je wykorzystują choćby do komunikacji z telefonem komórkowym. Testowy notebook wyposażony był w napęd dysków optycznych DVD - takie przyjemności jak napęd Blu-ray czy tuner telewizyjny również można zamówić w opcji.
Obraz i dźwięk, oprogramowanie, bateria
Asus N61Jq został wyposażony w podświetlany diodami LED 16-calowy ekran o rozdzielczości 1366 x 768. Ze względu na czas pracy na baterii notebook ten będzie używany raczej wyłącznie w domu, więc błyszczący ekran nie będzie zbytnio przeszkadzać. Jakość obrazu robi dobre wrażenie i jest naprawdę przyzwoita.
Producent dodatkowo zastosował kilka technologii, które poprawiają jego jakość, takich jak Asus Splendid czy True Theater (m.in. "podbicie" rozdzielczości filmów w jakości DVD).
Zainstalowane w laptopie głośniki Altec Lansing nie zrobiły na mnie większego wrażenia. Można powiedzieć, że zaledwie odrobinę wybijają się ponad średnią. Dźwięk jest płaski, bez wyrazu, momentami zniekształcony i pozbawiony niskich tonów. Owszem, można z nich wycisnąć nieco decybeli i to bez efektu dławienia przy maksymalnej głośności, ale to chyba ich jedyna zaleta. Do oglądania filmów będą w sam raz. Jednak zdecydowanie lepiej podłączyć notebooka do dobrego systemu głośników 5.1.
Pomimo zastosowania wydajnych podzespołów, kultura pracy notebooka jest wysoka. Nie można się uskarżać ani na nadmierne nagrzewanie obudowy, ani na hałas systemu chłodzenia.
Oprogramowanie i temperatura
Oprócz oprogramowania producenta znajdziemy parę innych interesujących aplikacji. Wśród nich można wymienić Nero 8 Essentials, Power2Go, Trend Micro Internet Security 2009/2010, czy Media Espresso (dwa ostatnie programy w wersji trial).
Procesor w stanie spoczynku osiąga nieco ponad 50 stopni Celsjusza. Wydaje się to normalną wartością dla procesorów tej serii.
Przy maksymalnym obciążeniu temperatura CPU może przekroczyć 80 stopni C, co również nie stanowi żadnej niespodzianki.
Everest niestety nie wykrywał czujnika temperatury GPU. Ciekawiło nas, jakie temperatury może osiągnąć nowy mobilny układ graficzny ATI/AMD, więc skorzystaliśmy z najnowszej wersji programu FurMark.
Mobilny ATI Radeon HD 5730 pod względem osiąganych temperatur nie odstaje od reszty komponentów. GPU potrafi osiągnąć niemal 80 stopni C.
Bateria i pobór prądu
Czas pracy na baterii mówi sam za siebie. Notebook jest stosunkowo cienki, ale ma to nam umożliwić jego łatwiejszy transport celem podłączenia do gniazdka. Jest to po prostu zamiennik stacjonarnego komputera i w terenie zdążymy na nim co najwyżej sprawdzić pocztę.
| Pobór prądu | Asus N61Jq |
| Podłączony zasilacz i laptop wyłączony | 1 W |
| Laptop pracuje w systemie Windows 7 plan Oszczędzanie energii jasność ekranu 70% | 35 W |
| Laptop pracuje w systemie Windows 7 plan Wysoka wydajność jasność ekranu 100% | 43 W |
| Gry 3D plan Wysoka wydajność jasność ekranu 100% | 76 W |
Podczas codziennej pracy Asus N61Jq wykazuje umiarkowane zapotrzebowanie na energię elektryczną. Jeśli jednak zapragniemy wykorzystać w pełni jego możliwości, jego apetyt na energię może wzrosnąć niemal dwukrotnie.
Testy CPU i GPU z uwzględnieniem DX 11
Brawo! W ogólnej punktacji PC Mark Vantage N61Jq udało się prześcignąć nawet bardzo wydajnego laptopa przeznaczonego dla graczy, czyli G60J.
Wynik w 3DMark06 nie jest już może tak rewelacyjny, ale N51Jq nadal nie ma się czego wstydzić. Dodatkowo przeprowadziliśmy test w 3D Mark Vantage i notebook osiągnął wynik 3451 punktów (Graphics Score - 2913).
Jako że Radeon HD 5370 został wyposażony w pełną obsługę DirectX 11, zdecydowaliśmy sie na przeprowadzenie dodatkowych testów. W tym celu wykorzystaliśmy Heaven Benchmark oparty na Unigine Engine.
Nie możemy jeszcze porównać działania Radeona HD 5730 z innymi mobilnymi układami serii 5xxx, ale sprawdzimy na co stać ten GPU.
Przy niskiej rozdzielczości i wyłączonym antyaliasingu, HD 5730 radzi sobie przyzwoicie. Jednak włączenie teselacji znacząco wpływa na wynik. Trudno było przypuszczać, by zwiększenie szczegółowości grafiki w takim stopniu nie wpłynęło na wydajność.
Przy maksymalnym filtrowaniu anizotropowym i 8 próbkach wygładzania krawędzi działanie silnika na Radeonie HD 5730 obniża się bardzo zauważalnie.
Oczywiście porównując efekty działania silnika w wersjach DirectX 11 i DirectX 9 należy pamiętać o tym, że ta ostatnia jest pozbawiona wszelkich dodatkowych efektów - nie zobaczymy tu nawet bump mappingu. Dlatego też różnice działania obu wersji bibliotek są na pierwszy rzut oka kolosalne, zwłaszcza przy użyciu teselacji.
Przy maksymalnych ustawieniach i rozdzielczości mobilny Radeon HD 5370 nie radzi sobie najlepiej. Należy jednak pamiętać, że Unigine Engine jest silnikiem dość wymagającym.
Testy wydajności w grach. Podsumowanie
Najwyższy czas na część najbardziej interesującą dla graczy, czyli praktycznego sprawdzenia wydajności mobilnego Radeona HD 5730 w grach. Nie jest to układ o największej wydajności, ale mamy nadzieję, że nie sprawi nam zawodu.
Mass Effect 2
Druga część wielkiego hitu Bioware okazała się równie dobra jak pierwsza. Po prawdzie część graczy narzekała na coraz większe odejście od standardów RPG w stronę gry akcji, ale fabule wiele zarzucić nie można.
Mass Effect 2, podobnie jak część pierwszą, oparto na silniku Unreal Engine, z którym obecne komputery radzą sobie bez większych problemów.
Wynik nie jest może rewelacyjny, ale taka szybkość działania wystarczy do gry w Mass Effect 2. Oczywiście możemy nieco zwiększyć osiągi poprzez obniżenie rozdzielczości.
S.T.A.L.K.E.R: Zew Prypeci
Trzecia część S.T.A.L.K.E.R'a jest jedną z pierwszych gier wykorzystujących zalety nowego API Microsoftu. Oczywiście nie jest to jeszcze wykorzystanie kompletne (np. teselacja obejmuje jedynie postacie występujące w grze), ale dobrze, że twórcy gier doceniają zalety nowej wersji bibliotek.
Wszystkie testy w S.T.A.L.K.E.R: Zew Prypeci przeprowadziliśmy w maksymalnej rozdzielczości matrycy notebooka, zadbaliśmy jednak o to, by pozostałe ustawienia były zróżnicowane.
Przy niskich ustawieniach i wyłączeniu wszystkich dodatkowych opcji nowy S.T.A.L.K.E.R. działa z naprawdę zadowalającą prędkością.
Wystarczy jednak włączyć minimalne wygładzanie krawędzi, by średnia ilość klatek na sekundę spadła niemal oo połowę. Użycie DX 10.1 niewiele tu pomaga.
Wykorzystanie wszystkich dostępnych w grze efektów DirectX 11 pozwala na utrzymanie podobnej szybkości działania przy wykorzystaniu średnich detali (Preset: Medium). Jedynie zaawansowane efekty świetlne (test SunShafts) spowalniają działanie gry do niebepiecznego dla grywalności poziomu.
Wykorzystanie dodatkowo antyaliasingu x4 ma niestety niebagatelny wpływ na wydajność. Tym niemniej należy uznać, że S.T.A.L.K.E.R: Zew Prypeci działa na Radeonie HD 5730 całkiem dobrze.
Dark Void
Premiera tej nowej produkcji firmy Capcom przeszła bez większego echa. Gier tego rodzaju nie ma jednak wielu na pecetach i uznaliśmy, że warto włączyć ją do testów.
Jako że gra wykorzystuje system fizyki NVIDII, korzystając z okazji postanowiliśmy sprawdzić jak PhysX zadziała na mobilnej platformie opartej na karcie ATI. PhysX w Dark Void nie jest jedynie doczepionym na siłę dodatkiem, ale naprawdę przyczynia się do uatrakcyjnienia gry.
Gra działa wyśmienicie przy najwyższych detalach. Po raz kolejny potwierdza się, że PhysX w wersji CPU to nic innego, jak tylko i wyłącznie ciekawostka.
Testy w niższej rozdzielczości stanowią już tylko formalność. Bez włączonego PhysX gra po prostu śmiga, a włączenie systemu fizyki bez karty NVIDII na pokładzie całkowicie uniemożliwia rozgrywkę.
Podsumowanie
Asus N61Jq to naprawdę wydajny komputer przenośny o bardzo przyzwoitych możliwościach. Z pewnością sprawdzi się w zastosowaniach multimedialnych, a nie straszne mu będą poważne wyzwania dla procesora, ani obsługa gier.
Radeon HD 5730, pomimo tego, że jest najsłabszym przedstawicielem mobilnej rodziny 57xx, okazał się układem wydajnym, który pozwoli nam na rozgrywkę w większość nowych produkcji. Zapewne najbardziej wymagające gry mogą się okazać nieco zbyt dużym obciążeniem dla tego układu, ale cała reszta z pewnością będzie działać znakomicie.
Okazji do wypróbowania USB 3.0 w akcji nie mieliśmy, ale obecność tej technologii w notebooku to duży plus. Do minusów można zaliczyć brak Bluetooth w podstawowej wersji N61jq. Jeśli zaś chcesz poczytać o USB 3.0 i sprawdzić wyniki testów, przeczytaj ten artykuł.
Laptop zdecydowanie przypadł nam do gustu, ale oczywiście nie jest on pozbawiony wad. Kupując ten komputer należy przede wszystkim pamiętać, że jego czas działana na baterii woła o pomstę do nieba. Asus N61Jq może być z powodzeniem wykorzystywany jako zamiennik stacjonarnego komputera, ale absolutnie nie sprawdzi się w podróży.
| Podsumowanie | |||
| plusy: • wydajny GPU z obsługą DX 11 • wydajny 4-rdzeniowy CPU z HT i TB • duży ekran o dobrej jakości obrazu • USB 3.0 | |||
| minusy: • czas pracy na baterii • brak Bluetooth w standardzie | |||
| Orientacyjna cena w dniu publikacji testu: ok. 4000 zł | |||