ASUS Rampage V Extreme – podkręcanie Haswella-E na całego

Linia produktów ASUS ROG (Republic of Gamers) została zaprojektowana z myślą o graczach i entuzjastach, którzy poszukują bezkompromisowych rozwiązań, jednocześnie nie przykładając zbyt dużej wagi ceny. Niejednokrotnie mieliśmy okazję bliżej przyjrzeć się urządzeniom z tej serii i w większości przypadków byliśmy pozytywnie zaskoczeni – w końcu mamy do czynienia z najwyższą półką.

Niedawno seria ROG poszerzyła się o nową płytę główną – model Rampage V Extreme pod procesory Intel Haswell-E. Już sama wiadomość, że mamy do czynienia z topową platformą Intela, przynosi na myśl wydajny komputer dla gracza lub entuzjasty, bądź też stację roboczą do profesjonalnych zastosowań. W tym przypadku jest jednak inaczej, bowiem najnowszy przedstawiciel serii ROG głównie jest dedykowany zwolennikom podkręcania – i to nie niedzielnym „podkręcaczom”, a prawdziwym overclockerom, który zajmują się biciem rekordów wydajności. Brzmi interesująco? Sprawdźmy zatem jak najnowszy „rempejdż” wypada w praktyce!

Płyta została zapakowana w duże, ciemnoczerwone pudło, na którym znalazło się oznaczenie modelu. Producent zamieścił tutaj również szczegółową specyfikację wraz z rozpiską zastosowanych rozwiązań technologicznych. Na dodatkowe wyposażenie składa się:

• panel OC Panel
• adapter do montażu panelu OC Panel w zatoce 5,25 cala
• przewód i śrubki do panelu OC Panel
• zestaw X Socket 2
• antenę dla bezprzewodowej karty sieciowej (typu 3T3R)
• 10 przewodów sygnałowych SATA
• zaślepka tylnego panelu I/O
• mostek CrossFire
• mostek SLI
• mostek 3-way SLI
• mostek 4-way SLI
• 3 sondy do pomiaru temperatury
• 2 adaptery Q-Connector (do podłączenia obudowy i jednego zestawu portów USB 2.0)
• zawieszka na drzwi
• naklejki do podpisania przewodów SATA
• instrukcja obsługi
• płyta z oprogramowaniem i sterownikami

Jak przystało na serię ROG, wyposażenie jest bardzo bogate. Warto jednak poświęcić jeszcze kilka słów dwóm najbardziej interesującym dodatkom – panelowi OC Panel oraz modułowi X Socket 2.

OC Panel to niewielkie urządzenie, które na pierwszy rzut oka przypomina elektroniczny miernik. Tak naprawdę jest to swego rodzaju konsola – można z niej korzystać osobno lub zamontować w obudowie komputera (w zestawie znajduje się specjalny adapter do montażu w zatoce 5,25 cala). Informacje są tutaj wyświetlane na czytelnym, podświetlanym ekranie LCD o przekątnej 2,6 cali.

Dla mniej doświadczonych użytkowników przygotowano tryb Normal, który pozwala monitorować taktowanie procesora, temperaturę procesora i prędkość obrotową wentylatorów, a także automatycznie kontrolować obroty wentylatorów (w trzech krokach) oraz zwiększyć taktowanie procesora (w dwóch krokach).

Doświadczonych overclockerów powinien zainteresować tryb Extreme, który oferuje dużo bardziej zaawansowane funkcje – z wiadomych przyczyn, już tylko w trybie zewnętrznej konsoli. Na obudowie wyprowadzono dodatkowe przyciski sterujące, natomiast pod klapką umieszczono dwa złącza do podłączenia/monitorowania kart graficznych, cztery gniazda dla wentylatorów, miejsce na wlutowanie dodatkowych kondensatorów i rezystorów, a także przyciski Slow Mode i Pause. Oczywiście nie zabrakło również złączy do podłączenia sond do pomiaru niskich temperatur – w tym przypadku w dwóch sztukach.

X Socket II to alternatywny system montażu zapinki z gniazda procesora, który został zaprojektowany z myślą o ekstremalnych overclockerach. W zestawie dodawana jest mniejsza płytka backplate (nieprzechodząca przez otwory w laminacie), która pozwala zainstalować niekonwencjonalny system chłodzenia procesora (np. ciekłym azotem).

Sama płyta główna wygląda nieziemsko – tradycyjnie mamy do czynienia z czarno-czerwoną kolorystyką, a uroku dodają jej jeszcze efektowne radiatory na sekcji zasilania, chipsecie, w centrum laminatu (z podświetlanym logo Republic of Gamers) i… nad tylnym panelem (tak, to też jest radiator). System chłodzenia działa w oparciu o technologię DirectCU – tą samą, która już wcześniej była stosowana w kartach graficznych (chodzi o bezpośredni kontakt miedzianego ciepłowodu z chłodzonym elementem). Na pokładzie znajduje się osiem czujników temperatury, a na dodatek producent dodaje w zestawie trzy zewnętrzne sondy – można je wykorzystać wg własnego uznania.

Płyta została wyposażona w podstawkę LGA 2011-3, która współpracuje procesorami Intel Haswell-E. Nie jest to jednak zwykła podstawka – jest to specjalne gniazdo OC Socket, które od standardowego (używanego w płytach innych producentów) różni się dodatkowymi pinami. Rozwiązanie to wpływa na mniejsze spadki napięć, a także wyższy potencjał na podkręcanie CPU i RAM. Dodatkowo możliwe jest bardziej precyzyjne sterowanie napięciem rdzeni. Więcej o OC Socket pisaliśmy w premierowym artykule poświęconym płytom głównym firmy ASUS.

Za zasilanie procesora odpowiada 8-fazowa sekcja Extreme Engine Digi+ IV, która bazuje na autorskim kontrolerze PWM, a także tranzystorach PowIRstage IR3555, dławikach MicroFine Alloy Chokes i kondensatorach 10K Black Metallic Caps. Lepsza sekcja zasilania to nie tylko wyższe możliwości OC, ale też niższy pobór mocy i dłuższa żywotność komponentów (przynajmniej w teorii).

Dla pamięci przeznaczono osiem slotów – po cztery nad i pod podstawką. Można tutaj zainstalować 4-kanałowe zestawy DDR4 o taktowaniu do 2133 MHz (po podkręceniu do 3300 MHz) i łącznej pojemności 64 GB (8x 8 GB). Warto zauważyć, że producent zastosował tutaj złącza typu Q-DIMM, a więc z zatrzaskiem po jednej stronie – rozwiązanie to ma znaczenie w przypadku dłuższych kart rozszerzeń, bo nie wymusza ich demontażu przy wymianie modułów pamięci.

Płyta do OC oczywiście nie mogła się obyć bez dodatków ułatwiających tę czynność – w tym przypadku umieszczono je przy dolnej krawędzi, zaraz pod dolnymi bankami pamięci. Mamy tutaj większe przyciski do włączania i restartowania komputera oraz mniejsze przyciski do ustawiania bezpiecznych parametrów pracy pamięci (MemOK!), wymuszonego ponownego uruchamiania komputera (ReTry) i ponownego uruchamiania komputera z automatycznym załadowaniem bezpiecznych ustawień (SafeBoot). Poniżej filmik prezentujący dwa ostatnie rozwiązania.

Jest też przełącznik do aktywowania trybu Slow Mode, mniejsze przełączniki do wyłączania poszczególnych złączy PCI-Express x16, punkty pomiarowe napięć zasilających (PCH IO, PCH, RAM_CD, RAM_AB, SA, CACHE, CORE, VIN), zworka aktywująca tryb podkręcania z zastosowaniem ciekłego azotu oraz wyświetlacz diagnostyczny. Producent wyprowadził tutaj też pięć gniazd do podłączenia wentylatorów (w innych częściach laminatu znajdują się jeszcze trzy).

Dla kart rozszerzeń przeznaczono cztery złącza PCI-Express 3.0 x16, jedno PCI-Express 2.0 x16 (ograniczone do trybu x4) i jedno PCI-Express 2.0 x1 (z możliwością instalacji dłuższych kart rozszerzeń). W przypadku procesorów z 40 liniami PCI-E 3.0 (Core i7-5960X i i7-5930K) można zatem połączyć nawet cztery karty graficzne w trybie 4-way CrossFireX/SLI, gdyż elektrycznie działają one w trybie x16/x16 lub x16/x8/x8 lub x16/x8/x8/x8. W przypadku modeli z 28 liniami PCI-E 3.0 (Core i7-5820K) dostępne są tylko konfiguracje x16/x8 lub x8/x8/x8, a zatem możliwe jest tutaj tylko połączenie trzech grafik w trybie 3-way CrossFireX/SLI. Warto jednak pamiętać, że w przypadku bardziej rozbudowanych konfiguracji wymagane jest podpięcie dodatkowej wtyczki zasilającej MOLEX.

Poniżej znalazły się złącza dla dysków i napędów – chipset Intel X99 odpowiada za osiem gniazd SATA 6 Gb/s, jedno SATA Express oraz M.2 z obsługą nośników 2260, 2280 i 22110. Oprócz tego udostępniono drugie gniazdo SATA Express, za które odpowiada zewnętrzny kontroler ASMedia ASM106SE. Oczywiście każde z dwóch gniazd SATA Express mogą działać również jako dwa niezależne SATA 6 Gb/s.

Przy lewej krawędzi znalazły się m.in. pinowe złącza do wyprowadzenia portów USB 2.0 i 3.0, podłączenia frontowego panelu audio, panelu OC Panel i modułu ze złączami Thunderbolt. Są też przyciski – do wybierania kości BIOS (podstawowa/zapasowa) oraz aktywowania technologii KeyBot, która pozwala na przypisanie poszczególnym klawiszom funkcji przyspieszenia procesora, załadowania profilu XMP i aktywowania UEFI. Możliwe jest też tworzenie makr i skrótów klawiszowych.

Model Rampage V Extreme wyróżnia się jeszcze kartą dźwiękową – producent zastosował tutaj autorski układ SupremeFX 2014, który został wzbogacony o wysokiej jakości kondensatory marki ELNA oraz osłonę przed zakłóceniami elektromagnetycznymi (EMI) i separację od reszty elementów płyty głównej. Od strony programowej czuwają technologie z linii Sonic – Sonic Radar II wskazująca miejsce dobiegania dźwięków w grach (np. strzałów i kroków), SenseAmp automatycznie wykrywająca impedancję słuchawek i odpowiednio regulująca wzmacniacz, SoundStage typująca najlepsze ustawienia dźwiękowe dla popularnych gatunków gier, a także Sonic Studio odpowiadająca za 7.1-kanałowy przestrzenny dźwięk.

Na tylnym panelu wyprowadzono następujący zestaw złączy:

• port PS/2 dla myszki lub klawiatury,
• dwa porty USB 2.0,
• dziesięć portów USB 3.0 (wszystkie z zewnętrznych kontrolerów ASMedia – 2x ASM1074 i 1x ASM1042AE),
• złącza audio 8-kanałowej karty dźwiękowej SupremeFX 2014 (wraz z optycznym S/PDIF)
• złącze RJ45 gigabitowej karty sieciowej Intel I218V z technologią optymalizacji ruchu sieciowego GameFirst III,
• przyciski do przywracania domyślnych ustawień UEFI (Clear CMOS) oraz do zdalnego podkręcania ROG Connect,
• trzy złącza do podłączenia antenek z bezprzewodowej karty sieciowej Wi-Fi 802.11a/b/g/n/ac – w zestawie znajdują się antena typu 3T3R (o przepustowości do 1300 Mb/s).

Jak przystało na płytę główną z górnej półki, panel I/O jest bardzo bogaty – można nawet powiedzieć, że wypchany po brzegi.

System operacyjny: Windows 7 Ultimate 64-bit SP1

Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

W testach wydajnościowych wykorzystujemy najnowszą wersję programu 3DMark. Ze względu na to, że pomiary przeprowadziliśmy przy użyciu procesora Intel Core i7-5820K i zewnętrznej karty graficznej Palit GeForce GTX 650 Ti OC, uzyskanych wyników nie można porównywać z rezultatami ze starszych testów płyt głównych.

Zapraszamy wszystkich do działu benchmarki. Znajdziecie tam linki do pobrania popularnych benchmarków, w tym PCMark 7 oraz 3DMark. Każdy zarejestrowany użytkownik może opublikować wyniki swojej maszyny.

ASUS nie zawiódł i jego UEFI BIOS stoi na wysokim poziomie. Dostępnych opcji jest dużo (zwłaszcza jeżeli chodzi o opcje do OC – esencję owego modelu), a zostały one uszeregowane w intuicyjny sposób. Standardowo płyta uruchamia się w zaawansowanym trybie Advanced Mode, ale mniej doświadczeni użytkownicy mogą skorzystać z prostego interfejsu EZ Mode.

Choć płyta została zaprojektowana z myślą o „ręcznym” przyspieszaniu podzespołów, to nie mogło zabraknąć funkcji automatycznego przyspieszania podzespołów – do dyspozycji oddano tryb EZ Tuning i CPU Level Up.

W pierwszym przypadku taktowanie procesora Core i7-5820K zostało podniesione do 4080 MHz (40x 102 MHz). Tym samym nieznacznie podniesiono częstotliwość pamięci – z 2133 MHz do 2176 MHz

Dzięki technologii CPU Level Up uzyskaliśmy nieco wyższe taktowanie procesora – 4200 MHz (42x 100 MHz). Częstotliwość pamięci wyniosła mniej więcej standardowe 2133 MHz.

Jak wygląda pobór mocy platformy z procesorem Intel Core i7-5820K i zewnętrzną kartą graficzną Palit GeForce GTX 650 Ti OC? W spoczynku i mniej wymagających zastosowaniach było to około 60 - 80 W, natomiast przy obciążeniu karty graficznej lub pełnym obciążeniu procesora już około 140 - 150 W. Warto jednak pamiętać, że konfiguracje z wydajniejszymi akceleratorami graficznymi będą charakteryzować się jeszcze wyższym poborem energii elektrycznej.

Płyta główna Rampage V Extreme to propozycja dla ekstremalnych overclockerów – nie ma ku temu nawet najmniejszych wątpliwości. Model ten został wyposażony w funkcje ułatwiające podkręcanie, a w skład dodatkowego wyposażenia (swoją drogą bardzo bogatego) wchodzą dwa przydane dodatki – panel zdalnego podkręcania OC Panel oraz alternatywny system montażu chłodzeń procesora X Socket II. Zwolennicy przyspieszania podzespołów powinni być zatem zadowoleni, co zresztą potwierdzają liczne rekordy wydajności ustanowione właśnie na tej płycie.

Model ten sprawdzi się podczas budowy topowej konfiguracji sprzętowej na bazie procesora Intel Haswell-E, pokaźnej „dawki” pamięci DDR4 RAM oraz kilku kart graficznych – w przypadku topowych układów Core i7-5960X/5930K możliwe jest nawet połączenie czterech kart GeForce lub Radeon. Dla dysków i napędów udostępniono osiem gniazd SATA 6 Gb/s, dwa SATA Express i jedno złącze M.2 dla nowoczesnych SSD. Na uwagę zasługuje też bogaty tylny panel, na którym wyprowadzono m.in. 12 portów USB (w tym aż 10 w wersji 3.0), bezprzewodową kartę sieciową Wi-Fi 802.11ac o przepustowości 1300 Mb/s oraz złącza audio 8-kanałowego układu dźwiękowego SupremeFX 2014.

Płyta ma swoją cenę – na naszym rynku trzeba za nią zapłacić około 1600 złotych, co czyni ją jedną najdroższych konstrukcji pod LGA 2011-3. Do tego należy jeszcze doliczyć sam procesor Haswell-E oraz pamięci DDR4, które również nie należą do najtańszych. Cała platforma będzie zatem horrendalnie droga. Mniej wymagający klienci oraz osoby nieplanujące podkręcania (zwłaszcza tego „trochę” mocniejszego) powinny zainteresować się „cywilnymi” modelami, bo jest to konstrukcja dla prawdziwych entuzjastów, którzy doskonale wiedzą, za co płacą.