ASUS ROG Zenith Extreme - najlepiej wyposażona płyta pod Ryzen Threadripper

Na rynku zadebiutowały procesory Ryzen Threadripper, a więc pierwsze high-endowe jednostki w ofercie AMD. Wraz z nimi pojawiły się też płyty główne z chipsetem X399, które są świetnym uzupełnieniem nowych układów, zwłaszcza jeżeli mamy w planach budowę potężnego komputera do grania lub wydajnej stacji roboczej. Pora więc przyjrzeć się nowym konstrukcjom.

Początkowo w nasze ręce trafiła topowa propozycja z oferty firmy ASUS – model ROG Zenith Extreme, który stanowił platformę testową nowych procesorów. Płyta jest jednak tak wyjątkowa, że warto jej poświecić osobny artykuł. Co w niej takiego ciekawego, jakie ma wady i komu możemy ją polecić? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w niniejszej recenzji.

• efektowne wzornictwo i podświetlenie RGB LED
• bogaty zestaw złączy
• wsparcie dla konfiguracji 4-way SLI/CrossFireX
• funkcje dla graczy
• funkcje dla overclockerów
• bezprzewodowe karty sieciowe Wi-Fi 802.11ac i WiGiG 802.11ad
• bogate wyposażenie (w tym karta sieciowa 10 GbE LAN)
• dodatkowe wzmocnienie laminatu i złączy

Co tu dużo mówić, ASUS ROG Zenith Extreme to jedna z najlepiej wyposażonych płyt głównych X399. Producent przewidział bogaty zestaw złączy, nowoczesny, przyszłościowy zestaw kart sieciowych, a dodatkowym atutem są funkcje adresowane do graczy i entuzjastów. Warto jednak zauważyć, że jest to też jedna z najdroższych płyt pod nowe procesory AMD, bo jej sugerowana cena wynosi bagatela 2399 złotych.

O segmencie płyty świadczy już samo wyposażenie, które jest naprawdę baaardzo bogate – znajdziemy tutaj:

• kartę sieciową ASUS ROG Areion 10G
• mostek HB SLI
• mostek 3-way SLI
• mostek 4-way SLI
• adapter DIMM.2 dla dwóch nośników M.2 32 Gb/s
• śrubki do zamocowania wentylatora na adapterze DIMM.2
• wspornik dla kart graficznych
• antenki dla karty Wi-Fi 802.11ac
• antenkę dla karty Wi-Gig 802.11ad
• 6 przewodów sygnałowych SATA
• adapter Extension Fan do podłączenia dodatkowych wentylatorów
• przewód do podpięcia adaptera Extension Fan
• 3 sondy do pomiaru temperatury
• adapter do podłączenia taśmy RGB LED
• przedłużacz do podłączenia taśmy RGB LED
• adapter Q-Connector do podłączenia obudowy
• śrubki do montażu nośników M.2
• pendrive z oprogramowaniem i sterownikami
• naklejki z motywami ASUS ROG
• naklejki do podpisania przewodów SATA
• podkładkę pod szklankę z motywem ASUS ROG
• naklejkę z logo ASUS ROG
• instrukcję obsługi

Płytę utrzymano w ciemnej kolorystyce, a całość uzupełnia efektowne podświetlenie RGB LED – diody umieszczono przy dolnej krawędzi laminatu, na radiatorze chipsetu oraz osłonie tylnego panelu, a do tego można podpiąć dwie taśmy RGB LED i jedną RGB WS2812B LED lub WS2812B. Niewątpliwie jest to jedna z najładniejszych konstrukcji z serii X399. Warto jednak pamiętać, że płyta jest trochę szersza od standardowych modeli (format E-ATX), więc może się nie zmieścić do wszystkich obudów.

Dla procesora przeznaczono potężną podstawkę TR4, natomiast dla pamięci operacyjnej osiem banków DDR4 DIMM - obsługują one 4-kanałowe zestawy o taktowaniu do 3600 MHz. Tuż obok znalazło się też gniazdo DIMM.2, które wygląda jak kolejny bank pamięci, ale służy do instalacji adaptera na dwa nośniki M.2 32 Gb/s (można tutaj też dołożyć opcjonalny wentylator żeby je dodatkowo schłodzić).

Entuzjastów zainteresuje nie tylko wydajna sekcja zasilania z solidnym chłodzeniem, ale też wyświetlacz LiveDash OLED na osłonie tylnego panelu (może on wyświetlać kody POST i temperaturę CPU), przyciski do włączania i restartowania komputera, przyciski: LN2 Mode, Slow Mode, ReTry, Safe Boot, przełączniki do wyłączania poszczególnych złączy PCIe 3.0 x16, złącze na OC Panel oraz punkty pomiarowe napięć zasilających (Vcore, NB_SOC, 1.8_PLL, DRAM_AB, DRAM_CD i SB). Zenith Extreme powinien więc spełnić nawet wybujałe fantazje profesjonalnych overclockerów.

Na laminacie przewidziano łącznie sześć złączy dla kart rozszerzeń: PCI-Express 2.0 x1, PCI-Express 2.0 x4 oraz cztery PCI-Express 3.0 x16. W tych ostatnich można połączyć nawet cztery karty graficzne w trybie 4-way SLI lub CrossFireX (w konfiguracji x16/x8/x16/x8). Warto jednak pamiętać, że ostatnie złącze PCI-Express 3.0 x8 łączy linie transmisyjne z gniazdem U.2 32 Gb/s, więc przy zainstalowaniu takiego nośnika jego przepustowość zostaje ograniczona do trybu x4 i można połączyć co najwyżej trzy karty graficzne.

No właśnie, jak wygląda zestaw złączy dla dysków i napędów? Co prawda producent udostępnił tylko sześć gniazd SATA 6 Gb/s (trochę mało jak na płytę aspirującej do podstawy stacji roboczej), ale oprócz tego przewidziano wspomniane gniazdo U.2 32 Gb/s i trzy M.2 32 Gb/s (jedno z nich umieszczono pod radiatorem chipsetu, a kolejne dwa znajdują się na adapterze DIMM.2).

Jakie jeszcze złącza znajdziemy na laminacie? Producent przewidział jedno pinowe złącze do wyprowadzenia dwóch portów USB 2.0, dwa pinowe do wyprowadzenia dwóch portów USB 3.0 (łącznie czterech) i jedno do wyprowadzenia portu USB 3.1 10 Gb/s.

Jest też sześć 4-pinowych złączy do podłączenia wentylatorów (w tym dwa o wyższej obciążalności do podłączenia pompki z chłodzenia cieczą). Gdyby jednak zestaw okazał się niewystarczający, w zestawie znajdziemy adapter Extension Fan, do którego można podłączyć trzy kolejne wentylatory. Ponadto udostępniono cztery złącza do podłączenia czujników temperatury oraz po jednym do podłączenia przepływościomierza i bloku z możliwością odczytu parametrów. Zwolennicy wodowania podzespołów na pewno będą zadowoleni.

Tylny panel też na bogato. Do dyspozycji oddano osiem portów USB 3.0, dwa porty USB 3.1 10 Gb/s A+C (z kontrolera ASMedia ASM3142), przyciski do przywracania domyślnych ustawień UEFI (ClrCMOS) i awaryjnej aktualizacji BIOS-u (BIOS Flashback), a także podświetlane złącza audio 8-kanałowego układu dźwiękowego SupremeFX S1220. Za łączność odpowiada karta sieciowa Intel GbE LAN z funkcją GameFirst VI, a także bezprzewodowe karty Wi-Fi 802.11a/b/g/n/ac i Wi-Gig 802.11ad.

Na kolejnych stronach przyjrzymy się oprogramowaniu płyty głównej, a także sprawdzimy wydajność i pobór energii elektrycznej całej platformy. Nie zabraknie też testów automatycznego podkręcania procesora.

[kontrolka produkt=amd-ryzen-threadripper-1950x typ=top10new tytul="AMD Ryzen Threadripper 1950X" opis=" Topowy przedstawiciel procesorów AMD Ryzen Threadripper pod podstawkę AMD TR4. Układ został wyposażony w 16 rdzeni/32 wątki – w trybie standardowym pracują one z taktowaniem 3,4 GHz, natomiast w trybie Boost może ono wzrosnąć do 4,0 GHz (mnożnik jest odblokowany, więc można je jeszcze samodzielnie podkręcić)."]

[kontrolka produkt=thermaltake-floe-riing-rgb-360 typ=top10new tytul="Thermaltake Floe Riing RGB 360" opis="Do chłodzenia procesorów Ryzen Threadripper wykorzystaliśmy chłodzenie wodne Thermaltake Floe Riing RGB 360 - jeden z wydajniejszych, gotowych zestawów, który dodatkowo wyróżnia się efektownym podświetleniem RGB LED."]

[kontrolka produkt=asus-rog-zenith-extreme typ=top10new tytul="ASUS ROG Zenith Extreme" opis="Testowana przez nas płyta główna. ASUS ROG Zenith Extreme to jedna z najlepiej wyposażonych konstrukcji z serii X399. Model ten wyróżnia się nie tylko funkcjonalnością, ale też wysoką jakością wykonania i efektownym wzornictwem."]

[kontrolka produkt=msi-geforce-gtx-1080-aero-8g typ=top10new tytul="MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G" opis="Testy przeprowadziliśmy na platformie z kartą graficzną MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G, która pracowała ze standardowymi taktowaniami."]

[kontrolka produkt=corsair-vengeance-lpx-ddr4-4x-4-gb-2800 typ=top10new tytul="Corsair Vengeance LPX 4x 4 GB 2800 MHz CL16" opis="Czterokanałowy zestaw pamięci DDR4 o pojemności 16 GB dla platform AMD i Intel (w naszej platformie pracował z nominalną częstotliwością kontrolera pamięci - 2666 MHz)."]

[kontrolka produkt=samsung-ssd-960-pro-512-gb typ=top10new tytul="Samsung SSD 960 PRO 512 GB" opis="Za dysk systemowy posłużył nam nośnik Samsung SSD 960 PRO 512 GB pod M.2 PCIe 3.0 x4. Model ten wykorzystuje autorski kontroler Polaris korzystający z protokołu NVMe 1.2, kości pamięci MLC 3D V-NAND i 512 MB pamięci podręcznej LPDDR3. Maksymalne transfery sięgają 3500 MB/s przy odczycie i 2100 MB/s przy zapisie danych."]

[kontrolka produkt=chieftec-a-135-aps-750cb typ=top10new tytul="Chieftec A-135 APS-750CB 750 W" opis="Chieftec A-135 APS-750CB to średnia półka wśród zasilaczy. Jednostka oferuje moc 750 W, a jej sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Bronze."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-pro-10-64-bit-oem-dvd typ=top10new tytul="Windows 10 Pro 64 bit" opis="Microsoft Windows 10 to najnowsza odsłona systemu operacyjnego, w której powraca Menu Start, w rozszerzonej, konfigurowalnej postaci. System został zaprojektowany w taki sposób, aby połączyć najlepsze cechy Windows 7 i Windows 8. Tylko ten system pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału najnowszych procesorów AMD i Intel."]

Nvidia GeForce Game Ready 378.78 WHQL

Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

W testach wykorzystaliśmy najnowszą wersję benchmarka 3DMark. Pomiary przeprowadziliśmy dla platformy z procesorem AMD Ryzen Threadripper 1950X i kartą graficzną GeForce GTX 1080 (pracującą ze standardowymi zegarami).

Platforma uzyskała 7177 punktów ogólnych, natomiast poszczególne składowe to odpowiednio: 6856 punktów Graphics Score i 9774 punktów CPU Score. Wydajność bez zastrzeżeń.

ASUS ROG Zenith Extreme działa pod obsługą interfejsu UEFI BIOS, który znamy z poprzednich płyt głównych tego producenta. Tradycyjnie do dyspozycji oddano dwa tryby – mniej doświadczeni użytkownicy mogą wykorzystać podstawowy EZ Mode, natomiast sprzętowych wyjadaczy zainteresuje zaawansowany Advanced Mode.

Wśród dostępnych opcji oczywiście nie mogło zabraknąć funkcji sterowania prędkością obrotową każdego z podłączonych wentylatorów…

...a zmienione ustawienia można zapisać w ośmiu profilach. Jedynym mankamentem wydaje się tutaj dosyć długi czas bootowania.

Co prawda na laminacie znajdziemy tylko jedną kość BIOS-u, ale producent zadbał o awaryjną aktualizację oprogramowania. W tym celu udostępniono funkcję BIOS Flashback (wystarczy, że wgramy plik z nowym oprogramowaniem na pamięć USB, podłączymy ją do stosownego portu na tylnym panelu, podłączymy zasilanie i przez chwilę naciśniemy przycisk na panelu I/O).

Zenith Extreme to jedna z tych płyt, która została zaprojektowana z myślą o zaawansowanych overclockerach. Nie oznacza to jednak, że w UEFI nie znajdziemy opcji automatycznego przyspieszania procesora – do dyspozycji oddano funkcje EZ Tuning Wizard dostosowaną do różnych konfiguracji komputera oraz opcję automatycznego przyspieszania procesora do 4 GHz.

Funkcja automatycznego podkręcania rzeczywiście pozwoliła przyspieszyć nasz procesor do 4 GHz. Problemem okazało się jednak dosyć wysokie napięcie zasilające, przez co układ generował sporo ciepła i przez to pod wysokim obciążeniem platforma nie działała prawidłowo. Rozwiązaniem może tutaj być samodzielne zmniejszenie napięcia do 1,3 – 1,32 V.

Jeżeli chodzi o opcję EZ Tuning Wizard, jedynie w najbardziej podstawowym scenariuszu nasza platforma działała stabilnie... tyle, że nie odnotowaliśmy tutaj żadnego przyspieszenia podzespołów. Wypadałoby więc nieco dopracować tę funkcję.

Pobór mocy całej platformy też w normie. Przy mniej wymagających ustawieniach platforma pobierała około 100 W, ale mocniejsze obciążenie procesora lub odpalenie gry skutkowało znaczącym wzrostem odczytów - warto więc zaopatrzyć się w zasilacz co najmniej o mocy 500 W (jeżeli nie macie zamiaru podkręcać, bo w przeciwnym wypadku pobór mocy idzie mocno w górę).

Nadszedł czas na podsumowanie możliwości modelu ASUS ROG Zenith Extreme, który zaskoczył nas nie tylko efektownym wzornictwem, ale też świetną funkcjonalnością i bogatym zestawem złączy. Powiedzieć, że jest jedną z najlepszych płyt głównych to tak, jakby nic nie powiedzieć. Przejdźmy zatem do konkretów.

Jak przystało na model z serii Republic of Gamers, płyta została utrzymana w efektownej stylistyce. Zenith Extreme wyróżnia się ciekawym, agresywnym wzornictwem, a dodatkowym atutem jest podświetlenie RGB LED i możliwość podpięcia dodatkowych taśm RGB LED. Nie zapomniano też o dodatkowym wzmocnieniu konstrukcji. Model ten sprawdzi się zatem w potężnych komputerach dla graczy, zwłaszcza jeżeli mają oni w planach jednoczesne wykonywanie kilku wymagających zadań.

Głównym atutem Zenitha jest jednak funkcjonalność. Płytę śmiało można wykorzystać do budowy potężnego komputera lub stacji roboczej z 16-rdzeniowym procesorem Ryzen Threadripper, nawet 128 GB pamięci RAM i czterema kartami graficznymi. Gdyby tego było mało, do dyspozycji oddano też całkiem bogaty zestaw złączy dla dysków i napędów, aczkolwiek niektórym tutaj może brakować gniazd SATA (tych jest tylko sześć, a więc trochę mało jak na high-endową platformę).

To jeszcze nie wszystko, bo producent zadbał też o wymagania entuzjastów i overclockerów. Do dyspozycji oddano bogaty zestaw złączy do podłączenia wentylatorów, dodatkowe złącza do podpięcia chłodzenia wodnego, a także całą gamę funkcji ułatwiających podkręcanie (również te ekstremalne z ciekłym azotem w roli głównej). Całość uzupełnia dopracowany interfejs UEFI BIOS, chociaż wartym odnotowania jest dosyć długi czas bootowania.

Zenith Extreme zaskakuje też bogatym zestawem kart sieciowych. Do dyspozycji oddano gigabitową kartę sieciową Intela oraz bezprzewodową Wi-Fi 802.11a/b/g/n/ac i Wi-Gig 802.11ad. Ponadto w zestawie z płytą otrzymujemy kartę ROG Areion 10G, która głównie powinna zainteresować profesjonalistów. Nie zapomniano też o bogatym zestawie portów USB – na tylnym panelu wyprowadzono 8x USB 3.0 i 2x USB 3.1, a ponadto można wyprowadzić kolejne złącza na front obudowy (w tym kolejne USB 3.1 10 Gb/s).

ROG Zenith Extreme to nie tylko jedna z najlepiej wyposażonych, ale też jedna z najdroższych płyt głównych na rynku – jej sugerowana cena wynosi bowiem aż 2399 złotych. Jeżeli jednak składacie komputer na bazie nowych, topowych procesorów AMD, potrzebujecie aż takiej funkcjonalności, a przy tym dysponujecie kartą debetową bez limitu, na pewno warto zastanowić się nad propozycją firmy ASUS. Wysoka cena jest tutaj bowiem w pełni uzasadniona.

• efektowne wzornictwo i rozbudowane podświetlenie RGB LED
• dodatkowe wzmocnienie złączy i laminatu
• wydajne chłodzenie sekcji zasilania
• dobre rozplanowanie elementów na laminacie
• wsparcie dla konfiguracji 4-way SLI/CrossFireX
• bogaty, nowoczesny zestaw złączy (3x M.2 32 Gb/s, U.2 32 Gb/s, 3x USB 3.1 10 Gb/s)
• sporo złączy dla wentylatorów i elementów chłodzenia cieczą
• bardzo bogate wyposażenie...
• ...w tym karta sieciowa ROG Areion 10G
• bezprzewodowa karta sieciowa Wi-Fi 802.11ac i Wi-Gig 802.11ad
• dobrej jakości układ dźwiękowy
• dodakowe funkcje dla ekstremalnych overclockerów
• dopracowane menu UEFI BIOS

• przydałyby się jeszcze ze dwa gniazda SATA 6 Gb/s
• dosyć długi czas bootowania
• zaporowa cena