ASUS-V7700 Deluxe: GeForce 2 GTS - TVR 32 MB DDR - Vin-Vout

Od firmy California Computer otrzymałem do testów "pudełkowego" ASUSa V7700 Deluxe, kartę opartą na procesorze NVIDIA GeForce2 GTS, z 32 MB pamięci, kompletem wyjść TV, okularami 3D VR, oraz znakomitym oprogramowaniem.

W artykule kolejno przetestuje skalowanie karty z CPU, dowiemy się jaki najsłabszy CPU powinien jeszcze wystarczyć dla karty, jakie korzyści czerpią gry ze sprzętowego T&L, zobaczmy jak działa anty-aliasing oraz okulary VR i jaki to ma wpływ na wydajność.

Dedukując sobie, dokładnie jak to zwykł robić jeden doktorek, zakładam że model V7700 zakupią posiadacze bardzo mocnych komputerów, od Pentium III 600 lub Celeron 600 wzwyż. Powód jest prosty, nie będą mieć już w swoim komputerze nic innego do unowocześnienia. Karta Deluxe kosztuje 1800 zł, gdy prostszy model GTS można już dostać za 1500 zł, że nie wspomnę o GeForce256 DDR za 1100, czy GeForce2 MX za połowę ceny V7700. A zatem zanim komuś wpadnie do głowy wydać te 1800 zł, przemyśli sobie, albo i nie, czy te 800 złociszy nie można zainwestować lepiej.

Dowiedzmy się zatem co reprezentuje sobą karta ASUS V7700, czy gracz który stwierdzi, że najsłabszym elementem jego systemu jest przestarzały GeForce SDR, powinien zainteresować właśnie ten model?

W pudełku otrzymujemy: kartę ASUS GeForce2, okulary VR ASUS, jeden kabelek S-Video, jeden Composite i jedna przejściówka S-Video na Composite. V 7700 zbudowany jest według projektu karty referencyjnej NVIDII, z dodatkową elektroniką wspierającą okulary 3D VR.

To co przyciąga uwagę przy pierwszym zetknięciu z tą kartą to oczywiście oryginalny, okrągły radiator (o którym więcej na stronie podkręcanie), oraz ogromna ilość elektrolitu, głównie w sekcji odpowiedzialnej za zaopatrywanie karty w energię. Jednak obie te rzeczy maja znaczenie do czasu, do póki nie wsadzimy karty do komputera. Potem o fakcie, że radiator jest okragły a nie trókątny będzie nam przypominać jedynie opakowanie karty.

Oto pełna specyfikajca karty:

• nVIDIA GeForce2 - druga generacja 256-bitowego GPU* graficznego
  *(Graphics Processing Unit)
• silnik NSR (NVIDIA Shading Rasterizer) zapewniający sprzętową funckje Pixel Shaders
   
• druga generacja silnika T&L z nową architekturą 4x T&L
• technologia Quad-Engine, 4 funkcyjny silnik graficzny
  
• Transform Engine
   
• Lighting Engine, obsługa 8 równoczesnych źródeł światła
• Setup Engine
• Rendering Engine

technologia wykonania 0.18 mikrona

chip taktowany na 200 MHz

RAMDAC 350 MHz

800 Megapixeli/sekundę (fill rate) - 1 texel na 1 pixel

1600 Megatexeli/sekundę (fill rate) - 2 texele na 1 pixel

25 milionów wielokątów na sekundę

128 bitowa szyna danych do pamięci,

32 MB pamięci DDR (Double Date Rate) 5 ns

przepustowość pamięci 5.3 GB/sekunde

pamięć taktowana na 333 MHz, (2x166 MHz)

architektura szyny AGP x2, x4, Sidebanding i Fast Write,

maksymalna rozdzielczość 2048x1536 przy 16.7M kolorów,

technika kompresji tekstur DXTn - w Direct3D i OpenGL,

sprzętowe mapowanie wypukłości Dot Product3,

32-bitowy rendering 3D,

16, 24 i 32 bitowy bufor Z,

8 bitowy bufor szablonowy,

obsługa tekstur o rozdzielczości 2048x2048 @32bpp,

pełny Anti-aliasing całej sceny,

filtrowanie dwuliniowe, trójliniowe, anizotropowe,

multiteksturowanie,

efekty mgły (vertex, range, table), alpha blending,

kompensacja ruchu przy odtwarzaniu DVD,

wyjście VR na okulary

wejście TV S-Video (układ Chrontel)

wyjście TV S-Video

wyjście Composite

W pudełku z kartą dostajemy pięć płytek:

• Asus V7700 Drivers & Utilities Rev 5.22e
  - Display Driver
  - Direct X
  - GART Driver
  - Asus TWAIN Driver
  - ASUS Tweak Utility
  - Smart Doctor
  - VideoSecurity
  - ASUS Live Utility
  - ASUS Digital VCR
• ASUS DVD 2000, oparty na PowerDVD
  (z bardzo przyjemną funkcją zmiany skóry, przykład na obrazku poniżej, oraz szerokkim zakresem )
• 3DEEP wersja 3.2
• Ulead Video Studio SE ver 4.0
• Soldier of Fortune ! - wersja pełna

Sterowniki i oprogramowanie jakie firma ASUS dostarcza do tej karty należy do najlepszych jakie miałem okazję testować. Nie bez powodu wersja tej karty nazywa się Deluxe. Jest nią w 100%. Zarówno pod kątem wyposażenia, możliwości, jak i oprogramowania.

Doskonały program instalacyjny, z krótkim przewodnikiem po modelach kart oraz ich budowie, wysoce funkcjonalne sterowniki do obsługi karty, okularów oraz znakomite oprogramowanie do wyjść TV.

- ASUS Display Driver

ASUS Tweak Utility

- Smart Doctor

- ASUS Live Utility

- ASUS DIGITAL VCR

- ASUS DVD 2000

Na załączonym poniżej teście można przekonać się, że wydajność sterowników ASUSa po przerobieniu z pakietu referencyjnego NVIDII nie traci na szybkości. Jest to o tyle miłe i istotne, że przy sterowniku referencyjnym w żaden sposób nie da się korzystać z możliwości karty, chociażby okularów czy wyjść TV. Mając wydajność "zgodną" z oryginalnymi Detonatorami nVIDII możemy spokojnie i komfortowo korzystać z firmowych sterów ASUS.

• Procesor Celeron 366 taktowany jako: 366 MHz i 460 MHz
• Procesor Pentium II 233 MHz (3.5x66)
• Procesor Pentium II 333 taktowany jako: 333 MHz (5x66) i 500 MHz (5x100)
• Procesor Pentium III 533 taktowany jako 600 MHz (6x100)
   
• Płyta główna Abit BE6-II (QJ) (chipset Intel BX)
• Pamięć 256 MB pc100 SDRAM 8ns
• Dysk IBM DJNA 372050 - 20 GB ATA66 \ Kontroler HPT366
• SoundBlaster Live! OEM
• Monitor CTX 1792 SE (1600x1200@75Hz)
• Windows 98 PL \ DirectX 7.0a

• ASUS V-7700 GeForce 2 GTS - 32 MB DDR SGRAM
  sterowniki: referencyjny 5.16, 5.32 i Asus 5.22, 5.33.
  karta taktowana 200/333 MHz
  AGP x2, + 32 MB na tekstury
  Vsync OFF

• Quake III Arena 1.15, demo001, wszystkie efekty 3D włączone
  GeometryDetail=High, Texture picmip=0, trilinear filtering
   
• Unreal 2.25f timedemo 1, wszystkie efekty 3D włączone
   
• MDK 2 - wszystkie efekty 3D ustawione na maksimum

Metodyka przeprowadzania pomiarów i opracowanie wyników:

Jeżeli zachodziła taka potrzeba, dla testu pomiary wykonane były dwukrotnie, przed każdym nowym testem system uruchamiany był na nowo. Każdy otrzymany rezultat dla zachowania przejrzystości porównania został zaokrąglony do jednego miejsca po przecinku - w dół poniżej 0.06 FPS, oraz w górę powyżej 0.06 FPS

Testy na MDK 2 dają nam pojęcie na temat dwóch rzeczy: wydajności karty posiadającej własny silnik TnL i engine'u gry posiadającej jego obsługę.

Jeżeli w grze zaimplementowane są sprzętowe transformacje, zasadniczo powinno to oznaczać że szybkość CPU nie będzie mieć dużego znaczenia w szybkości renderingu. Niestety jak widać nadal ma do powiedzenia i to wiele. Poniższe testy wykazują, że różnica w wynikach jest proporcjonalna do szybkości CPU.

O co chodzi? Rzecz w tym że T&L karty ma stałą niezmienną wydajność, w tym przypadku 25 milionów wielokątów na sekundę. Gdyby engine gry faktycznie "dobrze" korzystał z tej cechy kości, pomiędzy procesorami PII 333 i PIII 600 nie obserwowalibyśmy tak dużej różnicy w wynikach.

Pomimo że "Hardware T&L" w MDK2 jest jeszcze na bardzo niskim poziomie, to i tak jak widzicie jest przykładem dobrego engine'u i wydajnej gry OpenGL. Pomijam fabułę, ta w tym momencie nas nie interesuje. Gra może nie jest okraszona bajerami tak jak inne pozycje, ale przy stosunkowo atrakcyjnej jakości grafiki, ustawieniach włączonych na maksimum, przy udziale GeForce2 i sprzętowych transformacji w grę można spokojnie grać nawet na Pentium II 233 do rodzielczości 1024x768 włącznie. Nieźle, prawda?

Pozornie nie jest tak dobrze jakby się to mogło wydawać. Wygląda to tak, jakby poprawiono w sterownikach wydajność FSAA. Jak widać w rozdzielczości 640x480 różnica pomiędzy normalnym renderingiem jest praktycznie nieodczuwalna. Problem w tym, że próbkowanie x2 nie wygląda bynajmniej jak x2, a tryb x4 wygląda mizernie w porównaniu do Voodoo5, który wykonuje FSAA w pełni sprzętowo. W przypdku FSAA na GeForce2 obraz traci na ostrości, mamy wręcz do czynienia z efektem rozmycia obrazu.

Wyniki na trzech procesorach nasuwają kolejne wnioski, już od 800x600 na FSAA nie ma wpływu wydajność CPU. Wygląda na to że wszystko zależy tylko i wyłącznie od mocy obliczeniowej kości graficznej. Na PIII 600 w 800x600 mamy 44 fps, prawie tyle samo na Celeron 466 i Celeron 366.

ASUS V7700 @ Quake 2

FSAA x2 vs FSAA x4

- Asus V7700 vs 3dfx Voodoo5 5500

FSAA x4 @ Quake 2

Już przy procesorze o mocy powyżej 500 MHz sprzętowe transformacje nie mają dla nas żadnego znaczenia. Rendering jest wystarczająco płynny bez ich pomocy. Ale ideą sprzętowego TnL miało być między wspomaganie słabszych CPU i zapewnienie płynnego renderingu.

W tym przypdaku idea wyklucza się już w założeniu (patrz wstęp) mimo to zobaczmy co się dzieje gdy włączymy i wyłączymy w grze obsługę TnL.

Lekkie, czarne, plastikowe, estetycznie wykonane okularki marki ASUS. Używanie ich nie jest męczące, a przynajmniej nie bardziej niż samo patrzenie "przez szkła". Jedno zatrzeżenie które wychodzi od razu na samym początku ich używania, kabelek ma 180 cm, a to jednak okazuje się stanowczo za mało. Niestey, nie każdy trzyma komputer na biurku tuż przy monitorze, a plątający się po klawiaturze kabel wpływa wybitnie rozpraszająco na całą zabawe.

Okulary zaprojektowane są na tyle sprytnie, że mając je na nosie można patrząc w dół objąć wzrokiem całą klawiaturę. Komfortową pozycję do gry "przez okulary" uzyskamy mając podbródek na wysokości dolnej krawędzi kineskopu. W przeciwnym razie po 15 minutach (gdy akcja nas wciągnie nawet już po 5) czeka nas syndrom Jasia Fasoli.

Do poprawnego działania okularów wymagane jest w danej rozdzielczości odświeżanie monitora 120 Hz. W moim przypadku przy 17" monitorze maksymalną rozdzielczością dla trybu VR było 800x600. Sterownik pozwala na maksymalną rozdzielczość VR 960x720@32bpp i 1024x768@16bpp. Zresztą wyżej jak 800x600 i tak nie ma sensu, spadek wydajności jest zbyt duży aby uruchamiać go w 1024x768.

O ile z uruchomieniem trybu VR w Direct3D nie było żadnych niespodzianek, to OpenGL okazał się w tej kwestii bardzo uparty. Ostatecznie ani na sterownikach dostarczonych w pudełku, ani najnowszych ściągniętych z ścieci nie zostałem uraczony "prawdziwymi efektami 3D. Chyba że cała idea trójwymiarowości polega wyłącznie na patrzeniu przez mrugające na zmianę z częstotliwością 60 Hz szkła. Siła sugsetii jest bardzo mocna, ale mnie jakość nie udało się wmówić że widzę obraz trójwymiarowo.

Natomiast w Direct 3D doznania były zaiste imponujące. Co prawda efekt 3D odczuwany jest najmocniej pomiędzy dwoma planami: np HUD albo menu i prawdziwą akcją gry.

Na warsztat wziąłem Unreal, Need4Speed, Expendable,

Muszę przyznać że regulowanie właściwości jest bardzo czasochłonne i irytujące, jeśli zamierza się dobrać naprawdę optymalne ustawienia. Domyślne schematy które proponuje ASUS są raczej, jeśli mogę się tak wyrazić, dla skośno-okich graczy. Zapomnijcie o nich. Sądze że ustawienia te to kwestia bardzo indywidualna, zatem zamierzacie dobrze się bawić, niestety musicie poświęcić na to więcej czasu.

I w tym miejscu muszę zganić ASUS'a, za to że w swoich najnowszych sterownikach 5.33 całkowicie skopał kwestię wygodnego konfigurowania efektów VR.

O ile w wersji sterowników 5.22 dostarczanej wraz z kartą, istnieje mozliwość wywołania w trakcie gry, menu OSD z suwakami odpowiedzilanymi za regulacje, to w najnowszych 5.33 menu to zostało okrojone wyłącznie do strojenia jasności i kontrastu obrazu. A zatem aby dobrać najlepsze ustawienia należy wejść do zakładek zaawansowanych Direct3D VR, zmienić ustawienia, zamknąc zakładki, uruchomić grę, sprawdzić jak działają, zamknąć gre, otworzyć ponownie zakładki, zmienić ustawienia ... i tak w kóło aż do szczęśliwego wybrania właściwych ustawień. Jak widać osoby projektujące sterowniki jakby na moment zaćmiło. Być może w kolejnej wersji zostanie to poprawione.

Od razu uczulam wszystkich którzy mimo wszystko zamierzaliby robić to w ten sposób, niech nie spotka Was ten sam przypadek który spotkał i mnie (ślepa furia ... albo lepiej furia 3D) po tej całej mozolnej konfiguracji najzwyczajniej w świecie zapomniałem zapisać zmian do schematu.

Przy okazji drobna informacja, wraz z otwarciem menu OSD, szybkość renderingu bardzo spada. Nie należy się tym faktem zbytnio przejmować, choć nie jest to przyjemne zjawisko, zwłaszcza na mniej wydajnych maszynach.

Skoro mowa o mało wydajnych maszynach, to czas przyjrzeć się wydajności przy uruchomionym trybie 3DVR. Jako że do trybu VR wykorzystywane są równocześnie dwa wyrenderowane bufory, teoretycznie wydajność w nim powinna być o około 50% słabsza od normalnego trybu. Zobaczmy zatem jak wypdały wyniki.

Testy wykonałem także na słabym sprzęcie, aby stwierdzić czy kupowanie modelu Deluxe z okularami jest w takim przypdaku sensownym rozwiązaniem, ewentulanie kiedy sensownym będzie.

Podsumowując okularki wypadają bardzo dobrze. Pomijam fakt, że granie w takich okularach to zbrodnia dla oczu. Po dwóch godzinach grania głowę miałem jak balon, a oczy najchętniej wstawiłbym na kilka chwil do szklanki z lodem. Może jestem już za stary na takie

Na koniec bardzo ważna wiadomość dla osób posiadających okulary korekcyjne. Jednoczesne korzystanie z obu okularów jest bardzo niewygodne. Jeżeli ktoś używa mocnych szkieł korekcyjnych, to sądze że powinien pomyśleć na tą okoliczność o soczewkach kontaktowych.

Ogólny ranking kart, w tym opartego na tej samej kości GeForce2 GTS WinFast. Wyniki pomiędzy kartami GTS jak widać są identyczne. Do pozostałych kart klasy GeForce, GeForce dwójka znaczny dystans utrzymuje w wyższych rozdzielczościach (1280x1024)

Jako dodatkowa informacja: Voodoo5 w Unreal i MDK2 korzysta z Glide API, wszystkie GeForce w MDK2 przy włączonym T&L.

Z wyników poniżej można wyciągnąć jeden podstawowy wniosek, jeśli potrzebujemy kart do uruchamiania gier w rozdzielczości 1280 i wyższej, dobrze jeśli była by to właśnie karta GeForce2 GTS.

[ Quake III Arena, max Quality ]

[ Unreal 2.25. max Quality 32 bpp ]

[ MDK 2, max Quality 32bpp ]

Tabelka rozrasta nam się coraz bardziej, jednak zamiany na samej górze są sporadyczne. Pierwszy i drugi jak na razie nie do ruszenia, trzecia także należy do elity, a ASUS dzięki swojej jakości obrazu plasuje się w czwartej grupie. Kolejność jest przypadkowa lub alfabetyczna, w czwartej grupie wszystkie karty dysponują identyczną jakością obrazu (albo takie są moje odczucia).

Jak zwykle trzy słowa określające obraz 2D: soczysty, ostry i stabilny.

Dla przypomnienia testowane i oceniane tryby graficzne 2D:

• 1024x768 @ 100Hz
• 1152x864 @ 100Hz
• 1280x1024 @ 85Hz
• 1600x1200 @ 75Hz (maksymalne możliwości monitora)

Wyjście TV S-Video testowałem na 42" projektorze TOSHIBA.

Uruchomienie wyjścia i wejścia na sterownikach firmowych ASUSa jest bezproblemowe. Maksymalna rozdzielczość to 800x600, obraz działa jednocześnie tylko na jednym z ekranów: CRT lub TV. Jakość obrazu z wyjścia S-Video jest mierna. Od karty tej klasy zdecydowanie oczekiwałem czegoś lepszego, tymczasem obraz jest porównywalny z obrazem uzyskiwanym na ASUS V3800.

Wejście video umożliwia podpięcie kamery, innego urządzenia VCR lub telewizora. Maksymalną rozdzielczością przechwytywania jest 640X480.

W obu przypadkach do obsługi mamy doskonałe oprogramowanie firmowe: ASUS Live i ASUS Digital VCR. Przechwycone i zapisane na dysku sekwencje możemy poddać obróbce w Ulead Video Studio SE ver 4.0, zawartym w pudełku.

Wiatraczek jest okrągły ... a bramki są dwie. Kto zdał matematykę przynajmniej na trójkę zapewne kojarzy, że jeśli z kwadratowej powierzchni wytniemy koło, to w ręce zostanie nam spory kawałek niewykorzystanych ścinków. Okrągły radiatorek może i ładnie wygląda, ale jego funkcjonalność jest znikoma ... a przynajmniej szybkość odprowadzania ciepła kompensuje się z utraconą ilością powierzchni do jego pochłaniania. Sam materiał z którego jest wykonany, jakość też mnie nie zachwycał. Tyle o radiatorku.

Dostarczane wraz ze sterownikami firmowe narzędzie ASUS'a Tweak Utility jest niemalże zaproszeniem do zabawy w overclockera.

Z fabrycznej (referencyjnej NVIDII) częstotliwości 200/333 MHz, za pomocą ASUS Tweak maksymalnie można wyciągnąć 220/364 MHz. Bułka z masłem. Karta łyknęła te ustawienia jak gdyby były to jej domyślne. Do bardziej ekstremalnych sportów potrzebny jest PowerStrip. Stopniowo co 10 MHz w krótkich odstępach czasu wyciągnałem z karty 240 dla rdzenia i 390 MHz dla pamięci. Gdy doszedłem do 250/400 i uruchomiłem Q III komp wykonał mi klasycznego zwisa.

Do kontrolowania temperatury kości oraz prędkości obrotowej wiatraczka służy ASUS Smart Doctor. I w rzeczy samej, jego zadaniem jest tylko ochrona kości przed przegrzaniem, podczas pracy karty na 240/400 oraz przy krytycznym zwisie, nie sygnalizował żadnych nieprawidłowości.

Smart Doctor działa na dwa sposoby: albo powiadomi nas o fakcie że kości jest za ciepło, albo jeśli mu na to pozwolimy sam jej ulży obniżając jej taktowanie. Decydując się na tą opcje jesteśmy informowani, że wdayjność karty może się _odrobinę_ zmniejszyć. Nie muszę chyba wyjaśniać że w skrajnej sytuacji jednoczesne użycie Tweak i Smart może dać wręcz niższe wyniki niż podczas normalnej pracy.

A teraz zobaczmy jakie wymierne korzyści mamy z tego podkręcania:

Dla kogo ta karta? Po pierwsze dla bardzo bogatych graczy. Orientacyjna cena to 1800 zł. Po drugie dla bogatych i absolutnie zapalonych graczy. Obecnie karty klasy GeForce2 GTS stanowią najwydajniejsze na _świecie_ urządzenie do zabawy.

W przypadku karty takiej jak ASUS V7700 nie zadaje się retorycznego pytania "czy warto taką kartę kupić?". Jedyne pytanie jakie można sobie postawić to: "czy mam na tyle pieniędzy aby ją kupić?" ASUS V7700 Deluxe to superwydajny i wysokiej jakości kombajn od którego żaden gracz nie powinien się obrócić tyłem. Czy bardzo się myle?

Za co należy pochwalić V7700 Deluxe'a. Przede wszystkim za znakomite oprogramowanie firmowe, dodatkowe oprogramowanie (w tym jedna pełna gra :), bardzo wysoką wydajność, wysokiej jakości obraz, komplet wyjść/wejść TV z bardzo dobrym oprogramowaniem sterującym (Asus Live, Asus Digital VCR).

Załóżmy że potrzebujemy dobrej karty GeForce2, wyjścia i wejścia TV, do tego okulary też byłyby mile widziane, zastanówmy się więc teraz gdzie jest konkurencja dla V7700 Deluxe? Jako pierwsza oczywiście przychodzi mi na myśl ELSA Gladiac-A32 ViVo za około 1800 zł + okulary ELSA 3D REVELATOR za około 300 zł. Innymi słowy za stosunkowo słabszej marki i jakości kartę jaką niewątpliwie jest ASUS w stosunku do ELSA, w zestawie Deluxe za 1800 zł dostajemy okulary gratis. To chyba logiczne wyjaśnienie.

Na koniec ZA i PRZECIW, czyli jak wytłumaczyć sobie lub "sponsorowi" że potrzebujemy właśnie tej karty. (innymi słowi jak nie rozpaczać gdy przyjdzie wyjąć z portfela 1.8 K złotych)