Czy przyszedł już czas na Windows 8? 

Najwięcej emocji budzi rezygnacja Microsoftu z klasycznego menu Start, a wiele osób obawia się, jak sobie da radę bez niego z obsługą systemu. Wszystkim osobom, którym ten stan rzeczy przeszkadza doradzić można instalację jednego z wielu dostępnych w Sieci programów przywracających menu Start i to zarówno w formie znanej z Windows XP, jak i z Visty czy Windows 7. Sam korzystam z darmowego Classic Shell, który działa bez zarzutu. Innym tego typu popularnym programem jest aplikacja ViStart.

Nie mniej emocji niż brak klasycznego menu Start budzi największa wizualnie zmiana, jaką przyniósł Windows 8, czyli kafelkowy interfejs, zwany też MUI (Modern UI). Stworzono go z oczywistych względów. Ma on pomóc użytkownikowi w korzystaniu z różnego typu  urządzeń przenośnych, takich jak smartfony i tablety. Można go polubić, chociaż, muszę przyznać, że Microsoft jest strasznie niekonsekwentny w jego wprowadzaniu. Wiele aplikacji wchodzących w skład systemu nadal bowiem korzysta z klasycznego okienka i po ich uruchomieniu przenosi nas na Pulpit.

W codziennej praktyce można jednak spokojnie zapomnieć o interfejsie kafelkowym. Wystarczy zainstalować jeden z programów przywracających klasyczne menu Start i pracować wyłącznie z aplikacjami wykorzystujących klasyczny, windowsowy interfejs. Zatrudnione w firmie osoby nie powinny więc mieć żadnych problemów z używaniem nowego systemu.

Nowy interfejs przyda się w chwili, gdy pracownicy będą musieli korzystać z urządzeń przenośnych w kontaktach z klientami.

Trzeba przyznać, że kafelki bardzo dobrze sprawdzają się podczas korzystania z tabletów. Wystarczy opanować kilka gestów, aby w pełni zapanować nad pracą systemu i uruchamianych w ten sposób aplikacji. Elementy sterujące są na tyle duże, że bez trudu można w nie trafić palcem nawet na niewielkich, kilkucalowych ekranach dotykowych.

Testy wykazują, że poza dużo krótszym czasem uruchamiania, Windows 8 nie różni się od Windows 7 ani pod względem wydajności, ani szybkości pracy. Warto zauważyć, że kolejne wersje poprzednich wcieleń systemu Windows bywały znacznie wolniejsze od swoich prekursorów. Wyraźnie dało się to odczuć gdy do sprzedaży trafił Windows Vista.

Dopiero po pewnym czasie pojawiały się poprawki, dzięki którym system wyraźnie przyspieszał i można było na nimi swobodnie pracować przy wykorzystaniu wolniejszych komputerów. Tym razem nie ma takiego problemu. Windows 8 świetnie działa nawet na starszych komputerach, liczących sobie cztery czy pięć lat. Starsze komputery z nowym systemem bez trudu radzą sobie ze współczesnymi grami, pozwalają na projektowanie w programach CAD, wizualizację w systemach PLM czy umożliwiają przygotowywanie grafiki w programach takich jak 3ds max. Jedyne o co warto zadbać to, to aby miały one zainstalowane przynajmniej 4 GB pamięci RAM.

Zdecydowany postęp w wydajności widać przy uruchamianiu komputerów  oraz w szybkości instalacji systemu operacyjnego, ale tę operację wykonuje się rzadko. Start systemu trwa zaledwie kilkanaście, góra 30-40 sekund, i to nawet po kilku miesięcznym używaniu systemu. Oczywiście, czas ten ulega wydłużeniu po instalacji różnych programów, które uruchamiają się przy starcie, ale postęp, w porównaniu z poprzednimi wersjami systemu Windows jest wyraźny.

Przyspieszenie startu systemu może wydawać się mało ważne, ale w działalności niektórych firm, wbrew pozorom może być istotne. Otóż w wypadku osób, które przez cały dzień muszą wielokrotnie wyłączać i włączać swój komputer, chociażby odbywając częste wizyty u różnych klientów. Kontrahent znacznie lepiej odbierze naszą prezentację wyświetloną na komputerze, który bardzo szybko wystartował, niż po wielominutowym oczekiwaniu na uruchomienie się laptopa, gdy nie mamy w tym czasie tak naprawdę właściwie nic konkretnego do powiedzenia.

Jednym z najważniejszych aspektów używania w firmie niedawno opracowanego systemu operacyjnego jest zachowanie kompatybilności z wcześniejszymi wersjami i możliwość uruchamiania w nim starszych aplikacji. Na szczęście, Windows 8 nie stwarza większych problemów i większość starszych programów działa w nim bez zarzutu – są wśród nich m.in. często wykorzystywany w polskich firmach Microsoft Office 2000. Oczywiście, kompatybilność ta nie dotyczy systemu Windows RT. Ta odmiana Windows działa tylko z programami pisanymi dla architektury ARM (Advanced RISC Machine) i jest całkowicie niekompatybilna z programami pisanymi pod inne wersje systemu Windows.

Decyzja o zakupie Windows 8 może też zaowocować brakiem problemów w przyszłości przy zakupie nowych wersji programów, które pojawią się dopiero za jakiś czas. Nowe programy będą już bowiem optymalizowane pod Windows 8 i kłopoty z ich działaniem mogą pojawić się w starszych wersjach systemów. Decydując się natomiast na wdrożenie Windows 8 w przedsiębiorstwie, które działa na rynku od kilku lat warto sprawdzić, czy będące „na stanie firmy” urządzenia  takie jak drukarki, skanery czy plotery, będą działać z nowym systemem. Do starszych lub mniej popularnych modeli urządzeń może bowiem brakować sterowników.

Trudno w tej chwili powiedzieć jak potoczy się rozwój Windows 8. Pewnie Microsoft będzie się starał w miarę szybko zastąpić go nowym systemem, tak jak się to stało z Windows 7, w celu uniknięcia syndromu XP, który był najpopularniejszym systemem przez wiele lat. Być może jednak, mimo wielu kontrowersji, użytkownicy pecetów przekonają się do Windows 8 i będzie on królował przez całą dekadę, tak jak miało to miejsce z Windows XP.

W pracy przedsiębiorstwa, nawet niedużego, niezwykle ważne są aspekty związane z bezpieczeństwem i ochroną komputerów przed przypadkowymi lub celowymi atakami. Pod względem bezpieczeństwa Windows 8 jest dużo lepiej chroniony niż wcześniejsze wersje okienkowych systemów Microsoftu, w tym Windows 7. Szerzej na ten temat piszemy w artykule Windows 8 bezpieczniejszy od "siódemki"

W tym miejscu warto wspomnieć, że po raz pierwszy Windows otrzymał zintegrowany z systemem program antywirusowy (Windows Defender), a oprócz niego system wyposażono w filtr SmartScan oraz usprawniono w nim zarządzanie pamięcią. Zmieniono też sposób uruchamiania zabezpieczeń, tak aby utrudnić przechwycenie kontroli nad systemem operacyjnym złośliwym programom. Użytkownicy Windows 8 w wersji Pro oraz Enterprise mogą też szyfrować dyski twarde przy użyciu technologii BitLocker. Pozwala ona na szyfrowanie każdego sektora partycji, a odpowiedzialne za to procesy działają w najniższej warstwie komunikacji. Nie są więc widziane, ani przez system, ani przez aplikacje, co w dużym stopniu zwiększa bezpieczeństwo danych i chroni je w przypadku utraty komputera.

Windows 8 jest też dużo bardziej odporny na awarie niż jego poprzednicy. Wbudowano w niego mechanizmy pozwalające na automatyczną naprawę systemu nawet przy dość poważnych błędach w zapisie plików na dysku.

Nowy system wyposażono też w funkcję tworzenia kopii zapasowej. Ułatwia ona odtworzenie systemu w przypadku całkowitej awarii dysku. Korzystanie z niego jest zatem znacznie bardziej bezpiecznie, co jest szczególnie ważne w działalności firm, gdzie nawet kilkugodzinna przerwa w pracy może wiązać się z wymiernymi stratami.

Jedną z najbardziej przydatnych dla firm, nowych funkcji zaimplementowanych w Windows 8 jest integracja kontaktów, kalendarzy i danych. Korzystając bowiem z różnych urządzeń z tym systemem, na każdym z nich możemy mieć dostęp do aktualnej listy kontaktów, poczty elektronicznej, czy kalendarza. Co najważniejsze, synchronizacja tych danych dokonywana jest automatycznie.

Wystarczy, że przy uruchamianiu systemu będziemy zawsze podawali ten sam login, wówczas system od razu sprawdzi, czy wszystkie nasze dane są aktualne i ewentualnie pobierze najnowsze informacje. Nie trzeba ręcznie synchronizować danych czy ręcznie przenosić ich ze smartfona do laptopa bądź komputera stacjonarnego. Jest to bardzo wygodne i zaoszczędza użytkownikowi mnóstwo czasu. Na dodatek możemy też najważniejsze dane przechowywać w chmurze i korzystać z nich pracując w dowolnym miejscu na świecie i na dowolnym urządzeniu.

W sytuacji, gdy chcemy wyposażyć całą firmę w nowy sprzęt i korzystać będziemy z systemu operacyjnego z rodziny Windows, warto zdecydować się na Windows 8. Kafelkowy interfejs nie jest wcale tak niewygodny, jak by mogło się wydawać. Łatwo można też przywrócić klasyczne menu Start i korzystać z tradycyjnego Pulpitu.

W wypadku Windows 8 zyskujemy system, który będzie rozwijany przez kolejne lata i o wiele później staniemy też przed koniecznością wymiany systemu na jego nowszą wersję. Na dodatek, łatwo możemy zintegrować dane pochodzące z wielu różnych urządzeń. Nowy Windows jest też znacznie bezpieczniejszy od Windows 7.

Wady:

1. Brak klasycznego menu Start,
2. Niespójność w użyciu interfejsu MUI,
3. Wymuszanie użycia interfejsu MUI gdy nie jest to konieczne,
4. Brak sterowników do starszego i mało popularnego sprzętu (np. skanery),
5. Niekompatybilność z XP w zapisie danych na dyskach (patrz ramka),
6. Konieczność instalacji programów z interfejsem MUI przez Sklep Windows,
7. Mało wygodna i ograniczona funkcjonalnie Poczta,
8. Ograniczona funkcjonalność Kalendarza.

Zalety:

1. Szybkie uruchamianie systemu,
2. Wydajna praca systemu,
3. Różne możliwości odzyskiwania systemu,
4. Tworzenie kopii bezpieczeństwa całego systemu,
5. Wbudowany antywirus i filtr SmartScan,
6. Szyfrowanie BitLocker (Windows 8 Pro),
7. Synchronizacja kontaktów, kalendarza i maili,
8. Proste wykorzystanie chmury internetowej,
9. Kompatybilność z większością starszych programów (np. Office 2000),
10. Adobe Reader i Flash wbudowane w system.

Windows 8 zapisuje pliki na dyskach NTFS w sposób cześciowo niezgodny z Windows XP, dlatego nie należy podłączać dysków twardych czy przenośnych nośników danych, na których zapisywał dane XP do komputera z systemem Windows 8 i odwrotnie. Jeżeli ktoś to zrobi, to system, przy uruchamianiu komputera, stwierdzi, że na dysku występują błędy i będzie je naprawiał, a to może doprowadzić do uszkodzenia danych. Zazwyczaj po takiej naprawie nic się złego z danymi nie dzieje. Można je odczytywać i zapisywać na dysku, ale jak pokazuje praktyka niebezpieczeństwo ich utraty występuje. Poza tym, efekty naprawy nie są widziane przez system i przy każdym uruchomieniu komputera dysk będzie naprawiany, zarówno pod XP jak i pod Windows 8. Można temu zaradzić wyłącznie poprzez skopiowanie danych na inny napęd i sformatowanie dysku w systemie, w którym chcemy go stale używać.

Microsoft zaprezentował niedawno wersje testową poprawionej „ósemki” – systemu Windows 8.1. Unowocześnione okienka, powinny na rynku zagościć w ciągu kilku miesięcy – przewiduje się, że pojawią się one późnym latem lub wczesną jesienią. Microsoft nie ukrywa, że udostępniona wersja przeznaczona jest dla dziennikarzy i deweloperów, i jest wersją jeszcze nieukończoną, z czym wiązać się mogą nieprawidłowe działania komputera, niemniej udostępniono ją dla każdego chętnego, który chce ją przetestować.

Najważniejszą widoczną zmianą jest powrót menu Start. Nie działa ono tak jak we wcześniejszych wersjach systemu, ale przenosi użytkownika do ekranu kafelkowego. Kolejną zmianą jest zmniejszenie liczy kliknięć potrzebnych do wyłączenia komputera. Nie trzeba już przechodzić do ekranu z kafelkami skąd wybrać można było tryb wyłączania komputera. W Windows 8.1 opcje wyłączania dostępne są po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na menu Start.

W znaczący sposób zmienił się tez sam ekran kafelkowy. Stał się on bardziej spójny z klasycznym interfejsem Windows. W Windows 8 wszystkie zainstalowane aplikacje dodawały do ekranu kafelkowego nie tylko niezbędne skróty ale również skróty do wszystkich instrukcji i programów pomocniczych, teraz do ekranu Start użytkownik sam przypina wybrane przez siebie aplikacje, zaś zainstalowane automatycznie dodatkowe programy lub elementy pakietu pojawiają się tylko na ekranie aplikacji. Ekran kafelkowy zyskał też dwa dodatkowe rozmiary kafelek – cztery razy większy i cztery razy mniejszy od standardowego. Uproszczono też dostęp do ekranu aplikacji. Wystarczy teraz przesunąć kafelkowy ekran w dół. Na ekranie aplikacji możliwe jest też sortowanie programów alfabetycznie, po dacie ich instalacji lub częstotliwości wykorzystywania.