Eizo Foris FX2431 - dla grafika i nie tylko

Foris FX2431 to okręt flagowy we flocie multimedialnych paneli firmy Eizo. Monitor ten oferuje jakość obrazu typową dla profesjonalnych wyświetlaczy przeznaczonych dla studiów graficznych oraz funkcjonalność, której nie powstydziłby się dobry telewizor.

24-calowa matryca wykonana została w technologii Vertical Alignment, która zapewnia bardzo szerokie kąty widzenia, a 10-bitowe tablice LUT dają możliwość przetwarzania informacji o 1 miliardzie kolorów. Jest to aż 64 razy więcej niż w przypadku palety barw jaką oferuje sygnał 8-bitowy (16,7 miliona). Panel zapewnia znakomite, gładkie wyświetlanie odcieni, bez wyraźnych „skoków” pomiędzy nimi, co jest szczególnie zauważalne w ciemnych, zbliżonych do czerni partiach. Gama kolorów pokrywa aż 96% przestrzeni Adobe RGB.

Obudowa ekranu wykonana jest z czarnego plastiku bardzo dobrej jakości, wykończonego w całości na matowo (podobnie jak sama matryca). Poprawia to bardzo wyraźnie komfort pracy w mocno oświetlonym pomieszczeniu, a docenić to powinni szczególnie graficy komputerowi, dla których odcienie kolorów są niezmiernie ważne.

Ramka okalająca matrycę jest dość cienka – ma około 23 mm szerokości u góry i po bokach. Jedynie dół jest szerszy (68 mm) - producent umieścił tam 2-watowe głośniki stereo oraz panel z przyciskami, dzięki którym kontrolować możemy wszystkie ustawienia obrazu. Nie zabrakło też wyjścia słuchawkowego, czujnika funkcji Auto EcoView, który wykrywa poziom jasności otoczenia i pozwala urządzeniu na automatyczne dopasowanie charakterystyki obrazu oraz czujnika podczerwieni odbierającego polecenia wydawane pilotem.

Stylistykę urządzenia można określić jako typową dla większości produktów tej marki. Eizo nigdy nie stawiało na efektowny wygląd. Foris FX2431 skomponuje się idealnie z wnętrzem profesjonalnego studia projektowego. Wygląd i ergonomia obudowy nie są rezultatem żadnych kompromisów – wszystko ma być maksymalnie praktyczne i komfortowe dla użytkownika.

» Zobacz pełną specyfikację na stronie producenta

Gdy spojrzymy na monitor z tyłu, zobaczymy drugie, bardziej multimedialne oblicze urządzenia. Dwa bardzo rozbudowane panele umieszczone po obu stronach potężnej nogi dają dostęp do szeregu złączy sygnałowych, którymi prześlemy zarówno obraz, dźwięk, jak i dane. Tradycyjną stację roboczą, laptopa, czy odtwarzacz Blu-ray podłączymy przez dwa cyfrowe porty HDMI (obraz i dźwięk), jeden DVI-D lub analogowy, 15-pinowy D-Sub, ale na tym nie koniec!

Dzięki złączom kompozytowym, component video oraz S-Video bez problemu odtworzymy na monitorze filmy z kamery wideo, odtwarzacza DVD, a nawet podłączymy przenośną konsolkę PSP. Całość wspierana jest przez kilka analogowych złączy audio typu mini-jack 3,5 mm. Foris służyć może też z powodzeniem jako hub USB 2.0, dzięki dwóm wbudowanym gniazdom typu A i takiej samej ilości gniazd B (klawiatura i mysz mogą być podpięte bezpośrednio do nich). Nie zabrakło też gniazda zabezpieczającego typu Kensington lock. Dostęp do wymienionych wyżej złączy nie jest utrudniony.

Poszerzona funkcjonalność sprawia, że Foris staje się urządzeniem bardzo atrakcyjnym również dla zapalonych graczy i kinomanów. Jak wygląda kwestia szybkości reakcji matrycy i jakości kolorów przekonamy się jednak w dalszej części artykułu.

Podłączenie panelu poprzez złącze USB daje też możliwość „wykrycia” monitora i jego odpowiedniej obsługi w systemie operacyjnym. Jest to kwestia ważna dla osób pracujących z grafiką i wymagających dokładnej kalibracji obrazu oraz chcących wykorzystać dołączone do urządzenia oprogramowanie.

Tył wykonany jest również z matowego plastiku, z naniesionymi logotypami firmy Eizo. Duża, pomysłowo wykonana noga przytwierdzona jest do obudowy ekranu czterema śrubami, których otwory pokrywają się ze standardem montażu ściennego VESA 100x100 mm.

Wspomniana noga składa się z trzech głównych części i daje użytkownikowi możliwość pochylenia ekranu o 5 stopni do przodu i aż 35 stopni do tyłu oraz jego podniesienia o skromne 24 milimetry. Regulacja działa jednak opornie i trudno będzie jej dokonać przy użyciu jednej ręki. Problem ten nie dotyczy jednak obrotu w płaszczyźnie poziomej. Specjalnie zaprojektowana obrotowa stopka z gumowymi podkładkami pozwala przekręcić cały monitor o 172 stopnie w lewo i w prawo. Zabrakło jedynie pivota.

Cała konstrukcja waży 10,5 kg i jest bardzo stabilna. Przypadkowe potrącenia nie robią na monitorze żadnego wrażenia.

Do zestawu producent dołącza kabel zasilający, kabel DVI-D – DVI-D oraz DVI-D – D-sub, przewód USB, płytę CD z oprogramowaniem, pilot zdalnego sterowania z bateriami, 4 śruby, instrukcję oraz kartę gwarancyjną.

Testy monitorów:

• iiyama ProLite E2472HD
• Samsung SyncMaster BX2440
• Hanns.G (27,5")
• Asus Designo ML248H (24")
• Asus VE276Q (27")
• wszystkie testy monitorów LCD

Przyciski dające dostęp do menu ekranowego umieszczone zostały w centrum dolnej części ramki otaczającej ekran. Wszystkie są małe, kwadratowe, oznaczone odpowiednimi znakami graficznymi i bardzo wygodne w użyciu w ciągu dnia. W nocy lub w ciemnym pomieszczeniu ich obsługa może być kłopotliwa (brak podświetlania).

Łącznie jest 7 przycisków. Pierwszy (SELECT) pozwala przełączyć się pomiędzy regulacją głośności a wyborem źródła sygnału. Kolejny (ENTER) daje dostęp do menu głównego OSD. Cztery strzałki pozwalają nawigować w pionie i w poziomie, a siódmym przyciskiem włączymy lub wyłączymy monitor.

Opcji jakie mamy do wyboru w samym menu jest pod dostatkiem. Niestety nie znajdziemy wśród nich ustawień w języku polskim. Menu jest za to bardzo łatwe i intuicyjne w obsłudze.

W zakładce Color znajdziemy między innymi ustawienia jasności, kontrastu, temperatury, gammy, nasycenia oraz opcje zwiększenia kontrastu, konturów i resetu kolorów. W kolejnych zakładkach zmienić możemy także język menu, zaawansowane ustawienia HDMI CEC, korekcję dźwięku oraz opcje oszczędzania energii.

Pilot dołączony do EIZO jest mały, ale bardzo poręczny i wygodny. Nawigowanie po menu ekranowym przy jego użyciu jest dużo bardziej przyjemne, a dodatkowo oferuje on możliwość szybkiego dostępu do wybranych funkcji.

Pilotem możemy m. in. błyskawicznie włączyć „timer”, zmienić głośność, wybrać źródło sygnału (PC, VIDEO, HDMI) oraz wyświetlić obraz w obrazie, czyli tak zwany PIP (lub PinP). Naturalnie mamy także możliwość wyłączenia lub włączenia całego monitora.

Wśród trybów zaprogramowanych fabrycznie znajdziemy następujące: Text (tekst), Picture (obraz), Movie (film) oraz Game (gra), przy czym wizualnie najbardziej wyróżnia się pierwszy i trzeci. To urządzenie jest jednak dość profesjonalnym sprzętem, a zawodowcy jak wiadomo na łatwiznę nie idą, więc producent oferuje dla nich kolejne „miejsce”, w którym zapisywać mogą własne ustawienia.

Wartości profili kolorów sprawdziliśmy dla takich ustawień, jakie zaleca producent.

• Ustawienie Text

rzeczywista temperatura barw 5200K, luminancja 58,7 cd/m2

• Ustawienie Picture

rzeczywista temperatura barw 6300K, luminancja 226,3 cd/m2

• Ustawienie Movie

rzeczywista temperatura barw 6300K, luminancja 116,8 cd/m2

• Ustawienie Game

rzeczywista temperatura barw 6200K, luminancja  233,9 cd/m2

Ustawienia Picture i Game oferują zbyt wysokie, a przez to niekomfortowe poziomy luminacji. Drugi z tych trybów okazał się szczególnie nieprzyjemny – dłuższa praca na nim jest bardzo męcząca dla oczu, jednak powinien sprawdzić się dobrze w „mrocznych” grach. Z kolei tryby Text i Movie okazały się rewelacyjne, szczególnie w czasie pracy z dokumentami biurowymi, przeglądania zasobów internetu lub projektowania CAD.

Przebieg krzywej kolorów składowych nie był niespodzianką. Oczekiwaliśmy tutaj znakomitego wyniku i nie zawiedliśmy się.

W teście tradycyjnie wykorzystaliśmy kolorymetr Eye One Display 2. Ustawiliśmy kontrast na 50% i temperaturę barw 6500K. Aby ją uzyskać musieliśmy ustawić ręcznie składowe kolorów na:

R = 98

G = 95

B = 100

Optymalny poziom luminancji (ok. 140 cd/m2) uzyskaliśmy przy ręcznie ustawionych składowych kolorów, jasności 42% i kontraście 50%. Krzywa kolorów jest wręcz idealna. Zarówno użytkownicy domowi, jak i profesjonaliści powinni być bardzo zadowoleni z oferowanej jakości obrazu.

Producent zapewnia jasność sięgającą nawet 360 cd/m2. Pytanie jednak, czy rzeczywiście możemy na tyle liczyć? Analizy pokazały, że nie do końca. Przy kontraście i jasności ustawionych na 100% luminacja osiągnęła poziom około 337 cd/m2. Warunki domowe są jednak na tyle łagodne, że taka jasność będzie bardzo męcząca dla oczu w czasie dłuższej pracy. Po zmniejszeniu kontrastu do połowy luminacja spadła do około 269 cd/m2.

Jasność 100, kontrast 100

Jasność 100, kontrast 50

Następny test polegał na zmierzeniu poziomów luminancji. Monitor ustawiliśmy na 6500K (R=98, G=95, B=100) i wybraliśmy kontrast 50%. Wyniki:

• 0% = 45,8 cd/m2
• 10% = 66,2 cd/m2
• 20% = 89,7 cd/m2
• 30% = 112,9 cd/m2
• 40% = 135,1 cd/m2
• 50% = 157,2 cd/m2
• 60% = 177,4 cd/m2
• 70% = 199,8 cd/m2
• 80% = 221,6 cd/m2
• 90% = 246,5 cd/m2
• 100% = 268,9 cd/m2

Co 10% jasność rośnie o zauważalną wartość, czyli prawidłowo. Przy jasności 0%  pracować można komfortowo, ale tylko w ciemnym pomieszczeniu, natomiast powyżej 45% luminacja delikatnie przekracza już wartość optymalną. W typowych warunkach domowych możemy komfortowo pracować na jasności 35-50%.

Pod tym względem testowany monitor nas zawiódł. Kilkunastoprocentowe odchylenia w odniesieniu do punktu centralnego to słaby wynik jak na tak drogi sprzęt o profesjonalnych aspiracjach. Najgorzej prezentuje się prawa strona ekranu. Wyświetlając idealnie białe tło na całej powierzchni ekranu osoby o wrażliwym wzroku będą w stanie dostrzec te różnice.

Używając programu Pixel Persistence Analyzer i testu Streaky Pictures sprawdziliśmy czy występuje smużenie. Efekt ten był widoczny przy tempie 9. Monitor nada się więc do oglądania dynamicznych filmów oraz grania w większość gier, jednak sporadycznie mogą zdarzyć się sytuacje, w których delikatny „efekt ducha” będzie widoczny (np. w animacjach flashowych o wysokim kontraście).

Kąty widzenia są po prostu rewelacyjne – zarówno w pionie, jak i w poziomie. Graficy nie powinni więc narzekać na nieprzyjemny efekt zaciemniania dołu lub rozjaśniania góry ekranu. Trzy, a nawet cztery osoby siedzące obok siebie nie będą miały najmniejszych problemów oglądając film, prezentację lub inny pokaz multimedialny.

Podczas typowej pracy, przy optymalnej luminancji monitor zużywa około 60 watów energii. To dużo, ale pamiętać należy, że matryca nie jest podświetlana diodami LED, tylko zimnymi katodami, a w dodatku wykonana została w technologii, która mimo że energochłonna, daje dużo większe możliwości profesjonalnym użytkownikom. Podniesienie kontrastu i jasności do maksimum i wyświetlenie czarnego tła poskutkowało wzrostem zapotrzebowania o 28 W. Monitor nie należy więc do bardzo ekonomicznych konstrukcji, ale nie został też zaprojektowany z myślą o oszczędnościach.

Eizo FX2431 jest konstrukcją, która z pewnością zadowoli wielu bardziej wymagających użytkowników domowych oraz osoby zajmujące się montażem wideo lub tworzące materiały przeznaczone do druku. Odpowiednio skalibrowany Foris sprawdzi się jako profesjonalne narzędzie, na którym można polegać.

Monitor oferuje bardzo rozbudowaną funkcjonalność. Wyposażono go w szereg złączy służących do przesyłu sygnału wideo i audio, które pozwolą na podłączenie kilku urządzeń multimedialnych, takich jak PlayStation, Xbox, PSP i kamera wideo, oraz podpięcie tradycyjnego peceta i laptopa. Typowe odtwarzacze DVD czy Blu-ray możemy nawet obsługiwać za pomocą pilota zdalnego sterowania dołączonego do zestawu (HDMI CEC Link).

Producent nie ustrzegł się jednak błędu, którym jest słaba równomierność rozkładu podświetlenia na płaszczyźnie matrycy – w urządzeniu tej klasy (i z tak wysokiej półki cenowej) oczekiwaliśmy znacznie lepszych rezultatów. Również zużycie energii jest dość pokaźne, co może odstraszać niektórych użytkowników domowych.

Ogromne pochwały monitor EIZO otrzymuje za przebieg krzywej kolorów, która jest znakomita oraz za kąty widzenia, które są dużo bardziej użyteczne niż w przypadku matryc TN. Ergonomia nie jest może idealna, ale stoi na przyzwoitym poziomie, podobnie jak jakość użytych materiałów.