Enermax ETS-T40 Black Twister, czyli efektowny i wydajny sposób na schłodzenie procesora

Pośród naszych czytelników na pewno jest sporo takich osób, które przykładają dużą wagę do wyglądu swojego komputera. Ważne jest nie tylko to, jak się on prezentuje na zewnątrz, ale również wzornictwo podzespołów zamontowanych w obudowie. Niewątpliwie bardzo istotnym elementem jest też chłodzenie procesora i nie wystarczy tutaj pospolita srebrna „wieża” z czarnym wentylatorem, a tym bardziej konstrukcja referencyjna od AMD lub Intela (popularny BOX). Cooler musi mieć w sobie to coś.

Przykładem takiego chłodzenia jest Enermax ETS-T40 w czarno-niebieskiej wersji Black Twister (oprócz tego producent oferuje jeszcze model podstawowy bez dopisku oraz biały White Cluster). Konstrukcja ta już na pierwszy rzut oka wyróżnia się niebanalnym wzornictwem, a po uruchomieniu komputera jest jeszcze lepiej. Czy rzeczywiście jest tak kolorowo? Postanowiliśmy to sprawdzić!

Jak wspomnieliśmy we wstępie, chłodzenie już na pierwszy rzut oka wygląda bardzo efektownie. Konstrukcja ta bazuje na wieżowym radiatorze z 52 specjalnie wyprofilowanymi żeberkami (na ostatnim znalazło się logo Enermaxa) z aluminium – producent zastosował tutaj technologie VGF (Vortex Generator Flow), SEF (Stack Effect Flow) i VEF (Vacuum Effect Flow), które optymalizują przepływ powietrza i zapobiegają jego zawirowaniom.

Radiator połączono z podstawą za pomocą czterech miedzianych rurek cieplnych o średnicy 6 mm, a dzięki technologii Heat Pipe Direct Touch mają one bezpośredni kontakt z procesorem. Wszystkie elementy zostały pokryte czarną powłoką termiczną, która nie tylko nadaje niebanalnego wyglądu, ale podobno też wspomaga proces odprowadzania ciepła.

Na chłodzeniu zamontowano wentylator T.B.Apollish o średnicy 120 mm, który wykorzystuje łożysko typu Twister o żywotności 100 000 godzin i siedem niebieskich, posrebrzanych łopatek typu Focus. Co ważne, w razie potrzeby można tutaj zdjąć cały rotor z wirnika i w łatwy sposób go oczyścić. Po wewnętrznej stronie czarnej ramki umieszczono 16 niebieskich diod LED, które mają wyjątkowo intensywny kolor. Dla niektórych emitowane światło może być jednak trochę za mocne i przydałoby się tutaj zastosować jego wyłącznik (tak jak np. w modelach Cluster/Everest Advance).

Konstrukcja ta może się obracać z prędkością 800 – 1800 RPM, oferując wydajność 56,51 – 129,09 m3/h (33,26 – 75,98 CFM) i generując przy tym hałas na poziomie 16 – 26 dBA. Wentylator jest przymocowany na drucianych klipsach, a ponadto do jego ramki przyklejono gumowe podkładki antywibracyjne. Z kolei do jego podłączenia wykorzystano 4-żyłowy przewód w nylonowym oplocie.

W zestawie z chłodzeniem znajduje się dodatkowa para klipsów do montażu drugiego wentylatora, cztery podkładki antywibracyjne, mała tubka pasty termoprzewodzącej Dow Corning TC-5121 (powinna ona wystarczyć na 2 - 3 aplikacje), zestawy montażowe dla najpopularniejszych podstawek pod procesory AMD i Intel, a także instrukcja montażu – również w języku polskim.

Montaż chłodzenia na podstawce LGA 1150 (i pokrewnych LGA 1155/1156) jest stosunkowo prosty i powinni sobie z nim poradzić nawet mniej doświadczeni użytkownicy. Dodawana pasta termoprzewodząca jest rzadka i łatwo się rozprowadza. Radiator można zainstalować w dwóch pozycjach – wzdłużnej i poprzecznej do płyty głównej. Niestety, w pierwszym przypadku może on kolidować z kartą rozszerzeń w pierwszym złączu PCI/PCI-Express, a w drugim przysłania dwa banki pamięci RAM i może sprawiać problemy z wyższymi modułami. Całość ma aż 160 mm wysokości, a więc pojawiają się też obawy o kompatybilność z węższymi obudowami komputerowymi.

Producent deklaruje, że ETS-T40 Black Twister poradzi sobie z procesorami o współczynniku TDP ponad 200 W, a więc de facto nie powinien być mu straszny żaden model dostępny na rynku.

• Windows 7 Ultimate 64-bit SP1
• Media Coder 0.8.25
• OCCT 4.4.0
• Core Temp 1.0 RC6

Testy przeprowadziliśmy na procesorze Intel Core i5 4670K w dwóch trybach – w pierwszym przypadku pracował on ze standardowym z taktowaniem 3,4 GHz + Turbo (3,6 - 3,8 GHz w zależności od obciążenia rdzeni) ze spadkami w spoczynku do 0,8 GHz i napięciem zasilającym wahającym się w granicach 1,0 – 1,1 V, natomiast w drugim został podkręcony do 4,2 GHz przy napięciu zasilającym 1,15 V.

Pomiaru temperatur dokonaliśmy w spoczynku (uruchomiona przeglądarka internetowa i edytor tekstu), podczas wytężonej pracy procesora (konwersja filmu w aplikacji MediaCoder), a także przy bardzo mocnym obciążeniu procesora w aplikacji OCCT (tryb Linpack) – ostatni wariant podaliśmy jedynie w formie ciekawostki, bowiem odnotowane w nim wyniki są niemożliwe do uzyskania podczas typowego użytkowania komputera. Każdy scenariusz trwał 30 minut, do odczytu temperatur (najgorętszego rdzenia) posłużyła nam aplikacja Core Temp 1.0 RC6, a w pomieszczeniu testowym panowała temperatura około 23 – 24 stopni Celsjusza.

W spoczynku wydajność chłodzeń jest bardzo zbliżona. Co ważne, wentylator zamontowany na radiatorze pracował praktycznie bezgłośnie.

Po obciążeniu procesora w aplikacji MediaCoder, chłodzenie Enermax ETS-T40 Black Twister wysuwa się na prowadzenie. Standardowo taktowany procesor Core i5-4670K rozgrzał się do 54 stopni Celsjusza, natomiast po podkręceniu osiągnął już temperaturę 60 stopni Celsjusza. Wentylator wyraźnie zwiększył swoje obroty, a generowany hałas był już lekko słyszalny.

Ekstremalne obciążenie biblioteką Linpack i… Enermax ETS-T40 Black Twister zachował swoją pozycję lidera w naszym zestawieniu. Przy standardowej częstotliwości procesor osiągnął temperaturę 55 stopni Celsjusza, natomiast po podniesieniu taktowania były to już 64 stopnie Celsjusza. Hałas generowany przez wentylator był nieco wyższy, lecz nadal nie powinien być uciążliwy.

Na koniec przedstawiamy odczyty prędkości obrotowej wentylatora T.B.Apollish 120. W spoczynku pracował on prawie z minimalnymi obrotami, co też tłumaczy bardzo niski poziom generowanego hałasu. Dopiero po obciążeniu w aplikacji MediaCoder osiągnął wyraźnie wyższe obroty, aby przy ekstremalnym obciążeniu w trybie Linpack rozkręcić się do 1900 RPM. Widać zatem, że maksymalna prędkość obrotowa podawana przez producenta (1800 RPM) jest lekko zaniżona – na to przynajmniej wskazują odczyty z aplikacji OCCT.

Enermax ETS-T40 Black Twister zalicza się do efektownych i wydajnych chłodzeń dla procesorów, a zatem powinien zainteresować entuzjastów dbających o wygląd wnętrza komputera. Konstrukcja ta wykorzystuje wieżowy radiator z czterema rurkami cieplnymi, który został pokryty czarną powłoką termiczną, nadającą całości niebanalnego wyglądu. Chłodzenie wspomaga 120-milimetrowy wentylator T.B.Apollish z podświetleniem LED w niebieskim kolorze. Model ten pracuje dosyć cicho (szczególnie, gdy procesor pozostaje w stanie spoczynku), lecz niektórym może przeszkadzać zbyt intensywne podświetlenie i brak opcji jego wyłączenia. W razie potrzeby można pokusić się o dołożenie drugiego wentylatora, lecz trzeba go dokupić już w własnym zakresie.

Cooler pasuje praktycznie do wszystkich nowszych podstawek pod procesory AMD i Intel, a jego montaż jest prosty i powinni sobie z nim poradzić nawet mniej doświadczeni użytkownicy. Sam radiator jest jednak dosyć duży. Przy orientacji wzdłużnej może on przysłaniać pierwsze złącze dla kart rozszerzeń, a przy poprzecznej dwa banki pamięci – problem ten dotyczy jednak tylko wyższych modułów. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na jego wysokość, bowiem może się on nie zmieścić do węższych obudów.

Co istotne, efektowne wzornictwo idzie w parze z dobrą wydajnością. Producent deklaruje, że ETS-T40 Black Twister poradzi sobie ze schłodzeniem praktycznie wszystkich procesorów dostępnych na rynku. W naszych testach bez problemu poradził on sobie z „okiełznaniem” podkręconego modelu Core i5-4670K i stał się nowym liderem zestawienia.

Cooler Enermaxa kosztuje około 179 złotych, a zatem nie tak mało jak na chłodzenie procesora. Jeżeli jednak poszukujecie czegoś wydajnego i efektownego, to na pewno warto zastanowić się nad tą propozycją, bowiem na rynku nie ma zbyt wielu tak interesujących konstrukcji, jak właśnie ETS-T40 Black Twister. Przy okazji warto również wspomnieć, że w tej samej cenie jest dostępna jego biała wersja ETS-T40 White Cluster, a za 159 zł wersja podstawowa ETS-T40 bez powłoki termicznej i podświetlanego wentylatora.