Fibaro System: Inteligentny dom – zrób to sam

„Inteligentne” technologie znane do niedawna niemal wyłącznie z filmów Science fiction i odległych koncepcji wizjonerów coraz częściej znajdują swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości. W ostatnim numerze magazynu iDOM pokazaliśmy możliwości współczesnego sprzętu elektronicznego jaki może się znaleźć w „inteligentnym” domu. W poniższej recenzji przyjrzymy się nieco bliżej polskiemu systemowi automatyki budowlanej Fibaro. To dobrze przemyślane środowisko daje ogromne możliwości zdalnego sterowania oraz monitorowania urządzeń, a także zautomatyzowania ich pracy. Niestety za wygodę i bezpieczeństwo będziemy musieli zapłacić pokaźną kwotę. Czy system Fibaro jest tego wart? Postaramy się odpowiedzieć na to pytanie w trakcie recenzji. Inteligentne rozwiązania są w dalszym ciągu dość kosztowne, jednak na tle konkurencyjnych urządzeń Fibaro jest jednym z tańszych systemów automatyki budynkowej.

Już na wstępie natrafiamy na bardzo dużą zaletę tego rozwiązania – łączność bezprzewodową Z-Wave. Dzięki temu montaż sterowników i czujników jest bardzo prosty, a urządzenia mogą być rozmieszczone w dowolnym punktach pomieszczenia. Ponadto unikniemy konieczności kładzenia nowej instalacji, co wiązałoby się z przeprowadzeniem remontu – czytaj oszczędność.

Nie musimy obawiać się również o zasięg sieci, gdyż poszczególne urządzenia wchodzące w skład systemu oprócz wysyłania „własnych” danych do centralki, nasłuchują również informacji od pozostałych komponentów i przesyłają je dalej. Architektura „kraty” zapewnia łączność z najodleglejszymi miejscami naszego domu wykorzystując obecność pozostałych urządzeń pośredniczących. Wystarczy podłączyć centralkę HC2 do najprostszego routera, aby zapewnić jej dostęp do sieci Internet. Lokalna sieć oparta na Z-Wave rozbuduje się automatycznie – kolejna oszczędność.

Automatyczne uruchamianie urządzeń w tym ogrzewania, klimatyzatora, oświetlenia, czy zraszaczy ogrodowych tylko wtedy, gdy będzie to faktycznie konieczne, na przykład po wykryciu naszej obecności i sprawdzeniu prognozy pogody z pewnością obniży wartość rachunków za podstawowe media. Wydaje się więc, że początkowe zdziwienie, jakie wywołała cena jest już dużo mniejsze. Warto pamiętać, że system możemy rozbudowywać stopniowo według indywidualnych potrzeb i możliwości finansowych. Z rugały wystarczą trzy wciśnięcia w klawisz parowania, aby dodać nowy komponent do systemu. Do naszego bilansu powinniśmy doliczyć również bezpieczeństwo, komfort i walory estetyczne, które są bezcenne.

Skoro pojawiła się nadzieja na stosunkowo szybki zwrot początkowych kosztów naszej inwestycji, to sprawdźmy jak system Fibaro sprawuje się w praktyce. Ze względu na niezwykle bogatą funkcjonalność skupiliśmy się na przetestowaniu jedynie kilku sterowników, jednak nie wykluczamy rozszerzenia recenzji o test kolejnych komponentów w przyszłości np. czujnika dymu.

Ciekawostka:

Na stronie głównej fibaro.com znajdziemy porady oraz szczegółowe informacje dotyczące urządzeń Fibaro, a także niezbędne oprogramowanie. Nieocenione będą również filmiki prezentujące prawidłowe podłączenie oraz przykłady zastosowania poszczególnych czujników. Forum skupia wielu użytkowników systemu Fibaro, dzięki czemu jest równie cennym źródłem wskazówek.

Urządzenie zabezpieczone jest solidną obudową wykonaną z jednego dość grubego bloku aluminium, przez co centralka sprawia wrażenie bardzo wytrzymałej. Po bokach znajdziemy dwie płytki przykręcone czterema śrubkami każda, pod którymi znajdziemy z jednej strony układ scalony centralki, a po drugiej dostęp do złącz.

Mały wypust na kable praktycznie uniemożliwia ich odłączenie, jednak rozwiązanie to zabezpieczy nas jedynie przed przypadkowym wyczepieniem, gdyż potencjalny złodziej może po prostu przeciąć przewód zasilania. W takiej sytuacji system będzie działał dalej, ale o tym za chwilę.

Centralkę wyposażono w wyjście audio, dwa porty USB z podpiętym pendrive recovery oraz port ethernet. Obok umieszczono wyłącznik oraz przycisk recovery.

W przedniej części urządzenia znajdziemy kontrolki sygnalizujące tryb pracy centralki oraz łączność z siecią.

Uruchomienie centralki sprowadza się do podłączenia przewodu RJ-45 i kabla zasilającego.

Następnie wystarczy wpisać lokalny adres IP centralki w przeglądarce internetowej. Jeśli nie znamy lub nie potrafimy odnaleźć adresu, to możemy skorzystać z prostego programu Fibaro Finder dostępnego na stronie głównej producenta.

Każdorazowo przy próbie połączenia się z centralką musimy podać login i hasło, które oczywiście warto zmienić na nieco bardziej skomplikowane od domyślnego „admin”. Po zalogowaniu otrzymujemy dostęp do panelu sterowania i tu rozpoczyna się cała zabawa. Wszystkie operacje, które od tej pory będziemy wykonywać to mieszanka podstaw programowania i układania klocków Lego.

Swoją przygodę z systemem Fibaro warto rozpocząć od pobrania najnowszej wersji oprogramowania, o czym przypomni nam kontrolka znajdująca się na panelu centralki oraz specjalne powiadomienie w interfejsie. Następnie możemy zajrzeć do zakładki „konfiguracja”, jednak domyślne ustawienia będą odpowiednie dla większości zastosowań.

Po sparowaniu czujników z centralką będziemy mogli wybrać główne czujki dla danego parametru, a także zakresy temperatur wyzwalające alarmy o potencjalnym pożarze oraz zamarznięciu. W zależności od konfiguracji sieciowej możemy wybrać statyczny adres IP lub skorzystać z DHCP.

W ustawieniach możemy również zarządzać kopiami zapasowymi, które przechowują wszystkie wprowadzone przez nas ustawienia. Z tego względu centralka HC2 powinna być uruchamiana wyłącznie z podłączonym pendrive recovery, zabezpieczając się w ten sposób przed utratą danych.

Interfejs panelu sterowania jest bardzo czytelny, choć ilość dostępnych zakładek może przy pierwszym kontakcie nieco przytłoczyć. W prawym górnym rogu wyświetlana jest aktualna pogoda dla miejsca, w którym znajduje się centralka. Informacje te pobierane są z portalu yahoo.com. Po lewej stronie widoczna jest wersja zainstalowanego oprogramowania. Poniżej znajdziemy siedem głównych zakładek, które postaramy się teraz omówić.

Twój dom – lista wszystkich urządzeń sparowanych z centralką. Możliwe jest filtrowanie ze względu na ich przynależność do danej grupy sprzętowej lub pomieszczenia. Dla łatwiejszej nawigacji każdemu czujnikowi możemy przypisać dowolną nazwę. W zależności od czujnika lub sterownika dozwolone są określone akcje. W najprostszej wersji jest to przełącznik on/off, z kolei w przypadku sterownika RGBW możemy dowolnie sterować poszczególnymi parametrami. Ikonki w poszczególnych panelach są dobrze dopracowane – w atrakcyjny sposób sygnalizują bieżący stan urządzenia.

Pomieszczenia – w tej zakładce możemy dodawać poszczególne pomieszczenia z podziałem na kondygnacje. Dla każdego lokum możemy wybrać unikalną ikonkę ułatwiającą nawigację. W zależność od przyporządkowanych do danego pomieszczenia elementów, wyświetlane są odpowiednie informacje na przykład temperatura, sumaryczny pobór prądu czy położenie drzwi. Oprócz tego możemy również zarządzać niektórymi elementami na przykład oświetleniem oraz położeniem rolet.

Urządzenia – w tym miejscu dozwolone jest zarządzanie urządzeniami podobnie jak w poprzednich zakładkach oraz dodawanie nowych urządzeń. W odpowiednim oknie wybieramy okres parowania, w którym centralka nasłuchuje nowych urządzeń. W przypadku urządzeń sieciowych z reguły wystarczy podłączyć zasilanie. W urządzeniach bateryjnych konieczne jest trzykrotne naciśniecie przycisku parowania.

System Fibaro obsługuje również kamery sieciowe dowolnego producenta. Możliwe jest nawet wykorzystanie smartfona udostępniającego obraz z aparatu w obrębie sieci domowej. Po przypisaniu kamer do odpowiednich pomieszczeń, możemy kontrolować parametry z czujników oraz obserwować obraz z kamery.

Sceny – ta zakładka pozwala tworzyć algorytmy wyzwalane przez dane urządzenie, określony czas, warunki atmosferyczne czy intensywność konkretnego czynnika. Wykonywana akcja może mieć charakter pojedynczy lub skupiać wiele urządzeń. Scenę tworzymy za pomocą kolorów bloków lub w klasycznej formie tekstowej. Im więcej urządzeń posiadamy tym bardziej rozbudowana może być scena – możemy zautomatyzować pracę większej ilości urządzeń oraz kontrolować dodatkowe czynniki. Oprócz rozbudowanych scen, które zarządzane są przez centralkę, możemy również tworzyć proste asocjacje bezpośrednio między urządzeniami. Na przykład po otwarciu drzwi zapalane jest oświetlenie. Asocjacje te są aktywne nawet po odłączeniu zasilania od centralki lub jej uszkodzeniu. Z tego względu po zastosowaniu baterii podtrzymujących pracę czujników poszczególne akcje mogą być wyzwalane nawet podczas awarii prądu lub umyślnym odłączeniu.

Energia – zbiór statystyk dotyczących zużycia energii z podziałem na konkretne urządzenie, pomieszczenie czy kondygnację. Oczywiście są to dane orientacyjne pozwalające ocenić przybliżoną ilość zużytej energii. Pomiary dokonywane są przez sterowniki na przykład Wall plug czy RGBW controller i przesyłane do centralki. Możemy wybrać okres, z którego chcemy uzyskać dane oraz formę prezentacji, do wyboru: diagram, wykres kołowy lub zestawienie. Po wprowadzeniu stawki dostawcy energii elektrycznej uzyskujemy przybliżony koszt zużycia.

Panele – zakładka grupująca poszczególne ustawienia, urządzenia oraz raporty zdarzeń. Panel SMS umożliwia zarządzanie powiadomieniami oraz wydawaniem zdalnych poleceń za pomocą wiadomości SMS lub email.

W panelu uprawnień możemy kontrolować zdalny oraz lokalny dostęp do ustawień centralki.

Z kolei panel zdarzeń dostarcza historycznych informacji na temat stanu wszystkich czujników i sterowników.

Ogrzewanie, klimatyzacja, wilgotność i zraszacze to podobnie wyglądające panele pozwalające zarządzać intensywności danego czynnika (temperatury czy wilgotności) w zależności od pory dnia i wpływu innych zmiennych.

Oprócz zarządzania systemem Fibaro z poziomu lokalnej sieci, możemy również połączyć się z centralką za pośrednictwem Internetu, przebywając setki kilometrów od domu. Wystarczy zarejestrować swoją centralkę na stronie i przypisać do niej dodatkowy login i hasło.

Od tego momentu wchodząc w przeglądarce na odpowiednią stronę możemy sterować systemem analogicznie jak siedząc w domu na kanapie. W tym miejscu warto wspomnieć o aplikacji mobilnej na smartfony i tablety FIBARO.

Jej interfejs został jeszcze bardziej uproszczony tak, aby wygodnie wybierać poszczególne urządzenia. W ogólności większość zakładek umożliwia kontrolowanie poszczególnymi urządzeniami analogicznie jak w przypadku dostępu przez przeglądarkę internetową.

Na uwagę zasługuje zakładka LiLi, za pomocą, której możemy wydawać zaprogramowane wcześniej polecenia głosowe, jednak usługa ta jest na razie w fazie beta testów i z końcową oceną musimy jeszcze trochę poczekać, jednak już teraz LiLi ma duży potencjał.

Jeśli dysponujemy odpowiednio rozbudowanym systemem, w którym poszczególne elementy są ze sobą powiązane za pomocą scen, to będzie on działał w pełni automatycznie, a rolą użytkownika będzie wyłącznie monitorowanie interesujących cech, a nie wydawanie konkretnych poleceń.

Poniżej krótka charakterystyka testowanych przez nas czujników i sterowników pracujących w sieci bezprzewodowej Z-Wave.

Flood sensor jak łatwo się domyślić jest czujnikiem zalania emitującym świetlne i akustyczne powiadomienie o potencjalnym zalaniu. Ma kształt dysku z trzema wypustkami na spodzie obudowy.

Dzięki atrakcyjnemu wyglądowi idealnie wpasuje się w aranżację każdego pomieszczenia. Urządzenie może być umieszczone bezpośrednio w miejscu narażonym na zalanie lub schowane, pod warunkiem wyprowadzenia odpowiedniego przewodu do miejsca, które ma być kontrolowane.

Czujnik możemy powiązać z dowolnym urządzeniem, dla przykładu po wykryciu zalania oprócz wysłania powiadomienia, system może automatycznie wyłączyć wszystkie urządzenia elektryczne w danym pomieszczeniu. Czujnik monitoruje również temperaturę pomieszczenia oraz reaguje na wstrząsy. Flood sensor może pracować na zasilaniu bateryjnym lub z sieci elektrycznej.

Wall plug pozwala zdalnie sterować pracą dowolnego urządzenia elektrycznego oraz monitorować zużycie energii elektrycznej.

Ze względu na prostotę montażu może być swobodnie przekładany pomiędzy gniazdkami. Świetlny pierścień domyślnie zmienia kolor podświetlenia w zależności od zużycia energii, ale może także permanentnie świecić na określony kolor.

Dzięki możliwości nadania dowolnej nazwy sterownikowi bez problemów odnajdziemy pożądane urządzenie w panelu lub aplikacji mobilnej. Maksymalne obciążenie to 2,5 kW.

Door sensor służy do kontrolowania położenia drzwi, okien i innych ruchomych elementów. Dzięki niemu możemy zdalnie sprawdzić czy zamknęliśmy okno dachowe lub drzwi wyjściowe.

Otwarcie drzwi może automatycznie włączyć oświetlenie w pomieszczeniu lub wyzwolić alarm. Wszystko zależy od zaprogramowanej przez nas sceny reagującej na odczyty z czujnika. Dołączona do opakowania taśma dwustronna oraz kołki rozporowe ułatwiają montaż obu elementów czujnika.

Urządzenie jest zasilane bateryjnie. Elementy czujnika dostępne są w wielu wariantach kolorystycznych, przez co możemy wybrać egzemplarz pasujący do aranżacji naszego wnętrza.

RGBW controller to sterownik diod LED zasilanych napięciem o wartości 12 V. W odróżnieniu od powyższych urządzeń, ten sterownik jest montowany w mało widocznym miejscu, na przykład w puszcze podtynkowej, dlatego producent skupił się na jego miniaturyzacji pomijając walory estetyczne.

Kształt urządzenia jest charakterystyczny dla wszystkich tego typu sterowników kontrolujących pracę automatyki rolet, bramy garażowej czy gniazdek elektrycznych. Poszczególne zaciski są czytelnie opisane, jednak mniej wprawieni użytkownicy powinni zajrzeć do instrukcji obsługi, w której znajdziemy schemat połączenia.

RGBW controller umożliwia swobodne dobranie koloru podświetlenia lub wybór jednego ze schematów wcześniej zdefiniowanych przez użytkownika. Czujnik pozwala łatwo uatrakcyjnić aranżację poprzez zmianę koloru podświetlenia.

Powyższy artykuł jest jedynie krótkim przeglądem funkcji, jakie oferuje system Fibaro. Przetestowaliśmy zaledwie kilka urządzeń z szerokiej oferty producenta. Po kilkunastu dniach praktycznych testów w warunkach domowych jesteśmy pod wrażeniem możliwości, jakie oferuje system Fibaro. Podstawową zaletą jest wykorzystywanie bezprzewodowej łączności Z-Wave, co zapewnia swobodę umieszczanie urządzeń w dowolnym punkcie pomieszczenia. Dodatkowo stopniowa rozbudowa systemu nie będzie stanowiła żadnego problemu. Dużą zaletą jest również uniwersalność tego rozwiązania wynikająca z kompatybilności centralki Fibaro z urządzeniami wielu producentów. Przykładem jest wsparcie dla dowolnej kamery internetowej, którą będziemy chcieli wykorzystać do monitorowania pomieszczeń.

Interfejs panelu sterowania centralki jest bardzo dobrze dopracowany, a częste aktualizacje sukcesywnie zwiększają funkcjonalność systemu. Równie dobrze prezentuje się aplikacja mobilna umożliwiająca wygodne sterowanie systemem oraz kontrolowanie interesujących nas parametrów. Atrakcyjna wizualnie szata graficzna ułatwia wybór konkretnego urządzenia oraz sprawdzenie jego stanu. Oprócz nieocenionego komfortu, jakie daje nam automatyzacja wielu procesów, dysponując odpowiednio rozbudowanym systemem powinniśmy odczuć oszczędności czasowe i finansowe będące efektem korzystania z systemu Fibaro. Nie sposób pominąć wysokiej ceny centralki oraz urządzeń peryferyjnych, jednak inwestując w sprzęt Fibaro możemy mieć pewność świetnej jakości wykonania, atrakcyjnej stylistyki, dopracowania każdego detalu oraz ogromnej funkcjonalności.