Input lag (opóźnienie) w telewizorach dla graczy + ranking 2015

Zobacz najnowsze zestawienie:

Zapraszamy do lektury pierwszego w tym roku zestawienia pomiarów opóźnienia sygnału na złączu HDMI. Jest to już czwarta wersja naszego „rankingu input lagów”. Aktualny ranking zawiera wyniki pomiarów tegorocznych modeli telewizorów LG, Panasonic, Philips, Samsung, Sharp i Sony. Jak widać, zabrakło w nim nowych telewizorów Toshiby, bowiem po przejęciu praw do tej marki przez tajwańskiego Compala takowe jeszcze się nie ukazały (więcej informacji o przejęciu marki Toshiba przez Compala znajdziecie tutaj).

Pomimo tego, najnowszy ranking obejmuje aż 32 modele, co w połączeniu z 43 wcześniej przetestowanymi telewizorami, daje aż 75 urządzeń, stanowiąc największy w Polsce ranking telewizorów dla graczy.

Jeśli czytałeś dwie pierwsze aktualizacje, możesz od razu przejść do strony z aktualizacją wyników.

Od kilku miesięcy na benchmark.pl pojawiają się testy telewizorów. W dotychczas opublikowanych recenzjach brakowało pomiaru opóźnienia (ang. input lag), który ma duże znaczenie dla wielu użytkowników. Spełniając życzenia naszych czytelników rozpoczynamy publikację serii artykułów, w których będziemy podawać wyniki testów tego jakże ważnego dla graczy parametru.

Przyjęliśmy następującą skalę ocen:

Oznacza to, że największe dopuszczalne opóźnienie zapewniające minimalną „grywalność” to 62 ms. Zwracamy uwagę, że niektórzy testerzy przyjmują bardziej liberalne kryterium grywalności akceptując opóźnienie równe 70 ms.

Zwracamy uwagę, że pomiarów dokonaliśmy w trybach, które zdaniem producenta są przeznaczone do gier. Nie twierdzimy, że przedstawione przez nas wyniki pomiarów są ostateczne i z testowanych modeli nie da się już więcej nic „wycisnąć”. Po pierwsze, telewizory testowaliśmy w warunkach sklepowych, gdzie nie istniała możliwość aktualizacji oprogramowania.

Z doświadczenia wiemy, że nowe oprogramowanie (ang. firmware)  jest w stanie zmniejszyć opóźnienie (czasem też może je niestety ... zwiększyć). Po drugie, zauważyliśmy, że ustawienia fabryczne trybu gra nie zawsze są optymalne i wyłączanie lub włączanie pewnych opcji, jak np. redukcja szumów czy korekcja MPEG powoduje często spadek opóźnienia o kilka lub kilkanaście milisekund. Ponieważ testów dokonywaliśmy w warunkach sklepowych, nie mieliśmy możliwości eksperymentowania z różnymi ustawieniami.

W związku z tym pomiarów dokonaliśmy w ustawieniach fabrycznych trybu do gier. Niewykluczone, że dany model telewizora miałby mniejsze opóźnienie w zupełnie innym trybie obrazu lub nawet w tym samym trybie, ale ze zmienionymi ustawieniami, innymi od ustawień fabrycznych.

W przypadku telewizorów firm Sony i LG pomiarów dokonaliśmy w scenie/trybie o nazwie „Gra”. W przypadku telewizorów Samsunga sytuacja jest nieco odmienna bowiem testowane przez nas modele oferowały tylko cztery tryby ustawień obrazu: Dynamiczny, Standardowy, Naturalny i Film, wśród których brak trybu gra.

Pomimo tego telewizory Samsunga oferują ustawienie zaprojektowane pod kątem graczy, a mianowicie „Tryb gry”. Aby go włączyć należy wybrać Menu/System/Ogólne/Tryb gry. Jeżeli opcja jest niedostępna (poszarzała) oznacza to, że telewizor pracuje w trybie sklepowym lub nie pozwala uruchomić trybu gry na danym rodzaju sygnału. Ponadto, po wybraniu trybu gry telewizory marki Samsung automatycznie przełączają tryb obrazu na Standardowy, nawet jeżeli wcześniej ustawiliśmy Dynamiczny, Naturalny, czy Film.

W telewizorach firmy Panasonic sytuacja trochę się komplikuje. W większości telewizorów tej japońskiej firmy istnieje opcja o nazwie „Tryb gra”. Napisaliśmy „w większości” bowiem opcja ta nie występuje w tańszych i ubożej wyposażonych modelach z serii AS550 i AS600. Z kolei w telewizorach z wyższych serii, tj. AS650, AS740, AX630 (4K) oraz w ubiegłorocznej (ale będącej nadal w sprzedaży) serii WT60 mamy możliwość włączenia opcji „Tryb gra”. Niezależnie od tego, czy dany model miał opcję „Tryb gra” czy też nie, pomiarów dokonaliśmy w trybie obrazu o nazwie Prawdziwe Kino, który z reguły zapewnia najlepszą jakość obrazu.

Jest kilka metod pomiaru opóźnienia. Jedną z nich jest użycie monitora wzorcowego i porównanie go z testowanym telewizorem lub monitorem. Wyświetlając na obu z nich jednocześnie cyfrowy zegar pokazujący czas z dokładnością do milisekundy można dokonać pomiaru opóźnienia robiąc zdjęcie obu ekranów z bardzo krótkim czasem otwarcia migawki lub filmując oba ekrany jednocześnie kamerą rejestrującą kilka tysięcy klatek na sekundę. Następnie należy porównać odczyty zegarów na tak wykonanym zdjęciu/klatce obrazu: różnica w czasach odczytu będzie oznaczać wartość opóźnienia. Metoda ta nie jest jednakże doskonała bowiem uzyskany wynik nie będzie opóźnieniem bezwzględnym, lecz jedynie opóźnieniem w stosunku do wzorcowego wyświetlacza, który także, choć zazwyczaj w niewielkim stopniu, wprowadza opóźnienie sygnału.

Z powyższego względu, a także ze względu na konieczność użycia kosztownego monitora i kamery, metoda ta nie wchodziła w grę. Użyliśmy znacznie prostszej, miernika zaprojektowanego przez brytyjskiego inżyniera Leo Bodnara. Pomiary opóźnienia za pomocą tego urządzenia stosuje wiele znanych portali internetowych jak np. CNET czy hdtvtest.co.uk. Postanowiliśmy pójść ich śladem.

Jak działa miernik Bodnara?

Miernik to niewielkie urządzenie o wymiarach około 12 na 8 cm. Na górnej ściance znajduje się włącznik, który uruchamia generator sygnału testowego.

Na spodzie znajduje się komora baterii oraz otwór, przez który światło z ekranu pada na fotodiodę.

Miernik Bodnara generuje sygnał o rozdzielczości 1920 x 1080 pikseli z częstotliwością 60Hz, a według producenta dokładność pomiaru to +/– 1 ms. Miernik łączy się z testowanym urządzeniem za pomocą kabla HDMI.

Po naciśnięciu żółtego przycisku miernik generuje sygnał testowy widoczny na ekranie w postaci trzech białych obszarów: na górze, środku i dole ekranu. Zgodnie z zaleceniem producenta, pomiar przeprowadziliśmy na pasku środkowym. Zastosowany w mierniku układ elektroniczny mierzy różnicę pomiędzy czasem wygenerowania sygnału, a czasem pojawienia się planszy testowej na ekranie. Wynik pomiaru wyświetlany jest na ekranie.

Generator działa w trybie ciągłym i w czasie rzeczywistym, w związku z czym możliwa jest obserwacja wpływu zmian parametrów telewizora na wartość opóźnienia.

Pomiarów opóźnienia dokonaliśmy w ustawieniach fabrycznych wybranego trybu. Dokonaliśmy co najmniej trzech pomiarów, a w tabeli publikujemy nie wartość średnią, ale najmniejsze zarejestrowane opóźnienie. Skala ocen:

Oto wyniki uporządkowane w kolejności rosnącej.

Telewizory 4K, z wyjątkiem modelu Sony, zajmują sam koniec listy, co jest wielce wymowne, bo pokazuje, że komplikacja układów obróbki sygnału ma z reguły negatywny wpływ na wielkość opóźnienia.

Z powyżej tabeli tylko jeden telewizor (Panasonic TX-48AX630E o rozdzielczości 4K) nie spełnił minimalnego kryterium grywalności. Pomimo tego nie jest wykluczone, że zainstalowanie nowszej wersji oprogramowania obniżyłoby zarejestrowane opóźnienie. Przypominamy, że pomiarów dokonaliśmy w trybach, które zdaniem producenta są przeznaczone do gier.

Nie twierdzimy, że przedstawione przez nas wyniki pomiarów są ostateczne i z testowanych modeli nie da się już więcej nic „wycisnąć”. Po pierwsze, telewizory testowaliśmy w warunkach sklepowych, gdzie nie istniała możliwość aktualizacji oprogramowania. Z doświadczenia wiemy, że nowe oprogramowanie (ang. firmware)  jest w stanie zmniejszyć opóźnienie (czasem też może je niestety ... zwiększyć).

Po drugie, zauważyliśmy, że ustawienia fabryczne trybu gra nie zawsze są optymalne i wyłączanie lub włączanie pewnych opcji powoduje często spadek opóźnienia o kilka lub kilkanaście milisekund. Tak też było w przypadku Panasonica TX-48AX630E, bowiem już samo wyłączenie opcji „Redukcja szumów” i „Korekcja MPEG” pozwoliło zredukować opóźnienie z 74,8 ms do 70,9 ms.

Podobnie w przypadku modelu TX-42AS600E eksperymentowanie z ustawieniami pozwoliło zredukować opóźnienie z 31,5 do 27,0 ms.

Dla ułatwienia wyboru przestawiamy poniżej tabelę przetestowanych telewizorów uporządkowaną według cen (od najtańszych do najdroższych). - Kolorem zielonym zaznaczyliśmy telewizory, które naszym zdaniem oferują najlepszy stosunek możliwości do ceny.

Sprawdzanie atrakcyjności danego telewizora dla graczy tylko i wyłącznie na podstawie pomiaru opóźnienia byłoby niepełne. Naszym zdaniem należy wziąć także pod uwagę jakość odwzorowania ruchu, a w szczególności rozdzielczość dynamiczną (ostrość obrazów ruchomych) danego modelu.

Kolejną aktualizację rankingu zaplanowaliśmy na listopad br., choć wiele zależy od dostępności nowych modeli telewizorów.

Korzystając z okazji pragniemy złożyć serdeczne podziękowania kierownictwu i pracownikom sklepów współpracujących z autorem za udostępnienie telewizorów do testów oraz za wszelką okazaną pomoc i wsparcie.

Artykuły, które powinny Cię również zainteresować

• Testy TV
• Ranking TV i gorące pojedynki telewizorów
• Polecane telewizory do 12.000 zł
• Polecane telewizory do 3000 zł
• Jaki telewizor? Kilka krótkich porad co i jak wybrać