Testujemy Intel Core i5-12600K - czy to pogromca Ryzena 5 5600X?

Na rynku debiutują procesory Intel Core 12. generacji (Alder Lake-S), które wprowadzają sporo nowości do komputerów PC. Układy korzystają z hybrydowej architektury, a do tego oferuje wsparcie dla nowych interfejsów (m.in. DDR5 i PCI-Express 5.0).Core i5-12600K reprezentuje średni segment procesorów Intel Alder Lake-S - jednostka kosztuje około 1500 złotych, więc powinna zainteresować szersze grono klientów.Głównym konkurentem nowego Intela jest Ryzen 5 5600X - jeden z najpopularniejszych modeli na rynku, który korzysta z płyt głównych AM4.Wraz z nowymi jednostkami, na rynku debiutują płyty główne z chipsetem Intel Z690 - to modele ze średniej i wyższej półki, które pozwalają na podkręcanie odblokowanych procesorów.

Czekaliśmy, czekaliśmy i się doczekaliśmy! Intel wprowadził na rynek procesory Core 12. generacji (nazwa kodowa Alder Lake-S), które przez wielu były zapowiadane jako największa rewolucja producenta od kilku ostatnich lat i mocna odpowiedź na modele konkurencji. Rzeczywiście mamy do czynienia z rewolucją, czy może to jednak zwykły „kapiszon”? Postanowiliśmy to sprawdzić.

Jak pewnie wiecie z zapowiedzi premiery procesorów Alder Lake, Intel udostępnił nam na premierę dwa modele z nowej serii. W niniejszym artykule skupiliśmy się na Core i5-12600K, który reprezentuje średni segment wydajnościowy i jest dostępny we w miarę akceptowalnych pieniądzach (szczególnie jeżeli patrzymy na polskie realia). Jeżeli jednak interesuje was topowy segment i jesteście w stanie przeznaczyć większy budżet na komputer, koniecznie zerknijcie do testu flagowego modelu Core i9-12900K.

Układy Intel Core 12. generacji (Alder Lake-S) zastępują jeszcze całkiem świeże modele Core 11. generacji (Rocket Lake-S). Nie ma jednak mowy o odświeżaniu starej architektury. Tym razem mamy do czynienia z całkowicie nową konstrukcją, która wprowadza sporo nowości (więcej o architekturze pisaliśmy w artykule poświęconym generacji Alder Lake).

• hybrydowa architektura łącząca dwa typy rdzeni: wydajne P-Core i efektywne E-Core
• technologia Intel Thread Director wspomagająca współprace rdzeni pod systemem Windows 11
• nowa struktura pamięci podręcznych drugiego (L2) i trzeciego poziomu (L3)
• obsługa pamięci DDR4 i DDR5 RAM
• obsługa magistrali PCI-Express 5.0
• niższy proces litograficzny Intel 7 (10 nm Enhanced SuperFin)

To jednak nie wszystko, bo procesory wymagają też nowych płyt głównych z podstawką LGA 1700 i chipsetami z serii 600 – układy komunikują się szybszą magistralą DMI 4.0 x8, a do tego oferują lepszą funkcjonalność (m.in. do 12 linii PCIe 4.0, kontroler portów USB 3.2 Gen2x2 i 2.5G LAN). Jest też funkcja Intel Volume Management Device (VMD), która pozwala zarządzać dyskami SSD NVMe bez dodatkowych kontrolerów RAID lub innych adapterów sprzętowych.

Core i5-12600K to model ze średniej półki, który jest adresowany głównie do graczy i entuzjastów, chcących dodatkowo podkręcić sprzęt.

Jednostka łącznie oferuje 10 rdzeni i 16 wątków, ale warto zwrócić uwagę na szczegóły. Producent zastosował tutaj połączenie 6 rdzeni/12 wątków typu P-Core (ich bazowa częstotliwość 3,7 GHz, ale w trybie Turbo mogą one przyspieszyć maksymalnie do 4,9 GHz) oraz 4 rdzeni/4 wątków typu E-Core (bazowe taktowanie to 2,8 GHz, a zegar Turbo to 3,6 GHz).

Wydajniejsze rdzenie mają do dyspozycji po 1,25 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu (L2), natomiast dla słabszych rdzeni przewidziano współdzielone 4 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu. Dodatkowo udostępniono jeszcze 20 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu (L3) – dla rdzeni P-Core i E-Core oraz zintegrowanej grafiki.

No właśnie, w modelu Core i5-12600K zintegrowano układ graficzny UHD Graphics 770 – grafika dysponuje 32 jednostkami wykonawczymi (EU) na bazie architektury Xe LP. W sprzedaży pojawi się również model Core i5-12600KF bez zintegrowanej grafiki (trzeba go zatem połączyć z kartą graficzną pod PCI-Express).

Warto jeszcze zwrócić uwagę na pobór mocy. Co prawda współczynnik TDP określono tutaj na 125 W, ale w rzeczywistości określa on tylko limit mocy dla bazowego taktowania (Processor Base Power). W trybie Turbo (Maximum Turbo Power) wartość ta może wzrosnąć do 150 W.

Nowa „i-piątka” została wyceniona na niespełna 1500 złotych (wersja KF bez zintegrowanej grafiki jest o 100 złotych tańsza) – różnica względem odpowiednika z poprzedniej generacji jest znacząca, bo mówimy o dopłacie rzędu 300 złotych. Głównym konkurentem z obozu AMD jest tutaj Ryzen 5 5600X, którego można dorwać w bardzo podobnych pieniądzach.

Tak przynajmniej wygląda teoria, ale w praktyce trzeba jeszcze brać pod uwagę koszt całej platformy - tutaj propozycja niebieskich jest już dużo droższa. Osoby zainteresowane podkręcaniem muszą dokupić płytę główną z chipsetem Z690 - ceny takich modeli zaczynają się od 1000 - 1500 złotych, ale za lepsze konstrukcje trzeba wyłożyć już około 2000 złotych. Dla porównania, dobre modele pod AMD AM4 z chipsetem X570 to koszt około 1000 - 1500 złotych. Cena rośnie, gdy zdecydujemy się na nowsze pamięci DDR5, bo ceny zestawów 2x 16 GB zaczynają się od około 1500 złotych (czyli musimy się liczyć z dopłatą rzędu 600 złotych względem dobrych zestawów DDR4 o tej pojemności).

Testy procesora Intel Core i5-12600K przeprowadziliśmy na platformie, która nie powinna ograniczać możliwości sprzętu. Zdecydowaliśmy się na wykorzystanie konfiguracji z pamięciami DDR5 RAM - na potrzeby zwykłych testów, moduły pracowały z natywnym taktowaniem kontrolera pamięci - 4800 MHz CL38-40-40 w trybie Gear 2 (kontroler pamięci w procesorze pracował z połową rzeczywistego taktowania pamięci RAM). Pozostałe platformy korzystały z pamięci DDR4-3200 CL16-18-18-36.

• Procesor: Intel Core i5-12600K (MTP 150 W)
• Chłodzenie procesora: Arctic Liquid Freezer II 420
• Płyta główna: ASUS ROG Maximus Z690 Extreme (BIOS 0702)
• Pamięć RAM: Corsair Dominator Platinum RGB DDR5 2x 16 GB 5200 MHz CL38
• Karta graficzna: Nvidia GeForce RTX 3080 Founders Edition
• Dysk SSD: Corsair MP600 1 TB
• Zasilacz: be quiet! Dark Power 12 750W

Testy wydajności procesora Intel Alder Lake przeprowadziliśmy pod systemem Windows 11, w którym zaimplementowano technologię Intel Thread Director. Pozostałe procesory były testowane pod systemem Windows 10, który w ich przypadku powinien sprawiać mniej problemów.

Na pierwszy ogień testy w programach - skupiliśmy się na zastosowaniach, gdzie procesor powinien mieć największy wpływ na wydajność (przeważająca większość testów opiera się o pracę wielowątkową).

Co tu dużo mówić - nowy procesor Intela po prostu miażdży model AMD (a przy okazji też swojego poprzednika). Core i5-12600K okazuje się dużo wydajniejszy w zastosowaniach wielowątkowych, a do tego oferuje bardzo mocny pojedynczy wątek.

Jak Core i5-12600K wypada w grach? Oczywiście postanowiliśmy to sprawdzić na przykładzie syntetycznego benchmarka 3DMark oraz kilku nowszych, popularnych tytułów - testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p, gdzie procesor odgrywa istotną rolę w kwestii wydajności (w wyższych rozdzielczościach odgrywa mniejszą rolę, więc różnice między poszczególnymi modelami powinny być mniejsze).

Ogólny wynik wydajności, gdzie znaczącą rolę odgrywa karta graficzna, nie jest dużo wyższy. Warto jednak zwrócić uwagę na składową odpowiedzialną za procesor - tutaj różnica między 12600K a pozostałymi modelami jest ogromna.

W grach jest już mała niespodzianka - o ile w Cyberpunk 2077, Watch Dogs: Legion, Horizon Zero Dawn i The Riftbreaker (tytuły korzystające z DirectX 12) nowy model Intela jest wyraźnie szybszy względem konkurenta z obozu "czerwonych", tak w CS:GO (DirectX 9) i Wolfenstein: Youngblood (Vulkan) lepszy już okazuje się Ryzen.

Na koniec sprawdziliśmy pobór mocy procesora - to kwestia, która jeszcze przed premierą procesorów wywoływała sporo emocji. Testy przeprowadziliśmy dla dwóch kluczowych scenariuszy: mocnego obciążenia procesora w wielowątkowym programie (Cinebench R23) i wymagającej grze (Cyberpunk 2077). Nie zdejmowaliśmy limitów mocy, aczkolwiek w nowych jednostkach maksymalny limit mocy (Maximum Turbo Power) moze być utrzymany przez dłuższy czas.

Cóż, pobór mocy nie jest mocną stroną nowego Intela - w zastosowaniach procesorowych różnica między platformami wynosi około 30%, a w grach, gdzie procesor nie jest aż tak mocno obciążony, jest to co najwyżej kilka procent. Patrząc na wydajność, progres efektywności energetycznej względem poprzedniej generacji jest naprawdę spory.

Model Core i5-12600K wyróżnia się odblokowanym mnożnikiem - oznacza to, że można go podkręcić i uzyskać lepszą wydajność (wymagana do tego jest płyta główna z chipsetem Z690). Na jaki potencjał możemy liczyć?

Udostępniona nam sztuka nie zachwycała potencjałem na OC - maksymalnie udało nam się uzyskać 4,9 GHz na rdzeniach P-Core i 4,1 GHz na rdzeniach E-Core (konieczne tutaj było zwiększenie napięcia zasilającego do 1,37 V i ustawienie funkcji Load-Line Calibration na Level 5). Przy mocnym obciążeniu procesor osiągał tutaj około 85-90 stopni Celsjusza.

Na potrzeby testów podkręciliśmy też pamięć RAM - dla Core i5-12600K z DDR5 4800 MHz CL38-40-40 na DDR5 5200 MHz CL38-40-40, a w pozostałych przypadkach z DDR4 3200 MHz CL16-18-18 na DDR4 3600 MHz CL16-18-18.

Oczywiście nie omieszkaliśmy sprawdzić, jak nowy procesor Intela radzi sobie po podkręceniu (na tle innych modeli po OC).

Podkręcenie zegarów przekłada się na kilka procent wzrostu wydajności - nie ma o czym mówić, w takim trybie nowy Intel ponownie deklasuje konkurenta z obozu AMD.

Przy okazji sprawdziliśmy też, jak podkręcone procesory radzą sobie w grach. Podobnie jak przy standardowych ustawieniach, testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1080p (w trybie, gdzie nadal istotne znaczenie ma procesor). W wyższych rozdzielczościach należy spodziewać się mniejszych różnic między poszczególnymi modelami.

Syntetyczny test w 3DMarku bez większego zaskoczenia - wynik ogólny lekko powyżej modeli AMD, ale składowa procesora jest już dużo lepsza. 

W grach sytuacja wygląda bardzo podobnie, jak przy standardowych ustawieniach CPU - model Intela prowadzi w Cyberpunk 2077, Watch Dogs: Legion, Horizon Zero Dawn i The Riftbreaker, ale ustępuje Ryzenowi w CS:GO i nowym Wolfensteinie działającym pod Vulkanem.

Jak podkręcenie procesora przekłada się na pobór mocy? Testy przeprowadziliśmy dla dwóch kluczowych scenariuszy: mocnego obciążenia procesora w wielowątkowym programie i wymagającej grze.

Cóż, przetaktowanie procesora wiąże się ze znacznym wzrostem apetytu na energię - platforma z procesorem Core i5-12600K pobierała tutaj o 100 W więcej energii niż platforma z Ryzenem 5 5600X (w grach różnica wynosiła około 70 W).

Nowa generacja procesorów Intela to chyba największe zaskoczenie tej jesieni – otrzymaliśmy dużo wydajniejszy i bardziej funkcjonalny sprzęt, który w wielu zastosowaniach pokonuje jednostki konkurencji. Szczególnie warto tutaj zwrócić uwagę na testowany model Core i5-12600K – wprawdzie mamy do czynienia ze „średniakiem”, ale taka propozycja na pewno zainteresuje większą ilość użytkowników niż topowy Core i9-12900K.

No właśnie, Core i5-12600K to jednostka ze średniego segmentu, która jednak oferuje bardzo dobre osiągi – zastosowanie hybrydowej architektury przełożyło się na świetne osiągi nie tylko w zastosowaniach jedno-, ale też i wielowątkowych. I tak, często mówimy o przewadze na poziomie kilkudziesięciu procent względem konkurencyjnego modelu Ryzen 5 5600X, więc różnica jest naprawdę spora.

W grach może nie wygląda to aż tak spektakularnie, ale Core i5-12600K w większości tytułów powinien oferować znaczącą przewagę względem konkurenta AMD. Oczywiście mówimy o popularnej rozdzielczości 1080p, gdzie procesor ma spory wpływ na wydajność PC-ta (w wyższych ustawieniach różnice te będą odpowiednio niższe). Procesor sprawdzi się w połączeniu nawet z mocniejszymi kartami typu GeForce RTX 3070 / RTX 3080 czy Radeon RX 6800 / RX 6800 XT.

Dodatkowym atutem jest możliwość podkręcenia, lecz nie powinniśmy tutaj oczekiwać dużego przyrostu wydajności – w sprzyjających scenariuszach jest to co najwyżej kilka procent. Musimy jednak liczyć się ze znacznym wzrostem zapotrzebowania na energię elektryczną, a więc też dużą ilością generowanego ciepła (przyda się tutaj porządne chłodzenie wodne AiO). Zysk z overclockingu docenią raczej maniacy wydajności.

Core i5-12600K wydaje się całkiem opłacalną propozycją, ale jego atrakcyjność niszczy wysoki koszt całej platformy.

Na koniec pozostała kwestia opłacalności, która wbrew pozorom nie jest taka oczywista. Sam procesor wydaje się opłacalnym zakupem, który może przyciągnąć graczy z mniej zasobnym portfelem (aczkolwiek bardziej polecamy tutaj zakup trochę tańszego modelu Core i5-12600KF bez zintegrowanej grafiki). Problem jednak w tym, że trzeba go połączyć z drogą płytą główną Z690, która znacząco podnosi koszt zakupu całej platformy. Mało tego! Koszt ten jeszcze bardziej rośnie, gdy zdecydujemy się na nowe pamięci DDR5 (dlatego też niekoniecznie będą one dobrym rozwiązaniem w tym przypadku).