Intel Core i7-7740X – premierowy test procesora Kaby Lake-X

[24.06. 2017: Zaktualizowaliśmy recenzję o testy w grach - wykorzystaliśmy tutaj jednak płytę główną MSI X299 Gaming M7 ACK].

Tak, to właśnie dzisiaj na rynku debiutują pierwsze procesory Intel Core X pod nową podstawkę LGA 2066. Wydarzenie to jest jednak o tyle nietypowe, że producent od razu wprowadził dwie generacje układów: słabsze Kaby Lake-X oraz wydajniejsze Skylake-X. Na premierę nowej platformy udało nam się przetestować model Core i7-7740X, a więc wydajniejszego przedstawiciela pierwszej serii, który powinien zainteresować głównie graczy i entuzjastów jeszcze zwracających uwagę na cenę komputera :-).

Nim przejdziemy do opisu procesora, warto jeszcze powiedzieć kilka słów na temat nowej platformy HEDT (High-End Desktop), bowiem wprowadza ona kilka istotnych zmian względem starej X99 z procesorami Haswell-E i Broadwell-E.

Nowa platforma to przede wszystkim nowy chipset X299 - dysponuje on 30 liniami PCI-Express 3.0, ale część z nich wykorzystano na interfejsy I/O, więc producenci płyt głównych mogą wykorzystać maksymalnie 24 linie. Mimo wszystko przeskok z 8 linii PCI-Express 2.0 jest ogromny - powinniśmy więc oczekiwać jeszcze lepszego zestawu złączy, czego powoli zaczynało nam brakować w poprzedniej high-endowej platformie „niebieskich”. Ponadto dodano obsługę pamięci Intel Optane (wcześniej dostępną na platformie mid-endowej Intel 200). Układ komunikuje się z procesorem za pomocą szybszej magistrali DMI 3.0 o przepustowości 32 Gb/s (wcześniej była to magistrala DMI 2.0 20 Gb/s).

Kolejną nowością jest technologia VROC (Virtual RAID on CPU), która pozwala korzystać z macierzy RAID z nośnikami SSD pod PCIe 3.0 x4. Nowe rozwiązanie pozwala uzyskać przepustowość nawet 128 Gb/s, podczas gdy w standardowych macierzach ograniczeniem okazuje się magistrala DMI o przepustowości 32 Gb/s. Funkcja ta jest jednak dostępna tylko na platformach z procesorami Skylake-X, a dodatkowo trzeba tutaj dokupić specjalny "klucz" wpinany w odpowiednie złącze na płytę główną (tańszy dla macierzy RAID 0/1 i droższy dla macierzy RAID 5/10 - na ten moment jeszcze nie znaliśmy cen).

Jak wygląda różnica między procesorami? Modele Kaby Lake-X to słabsze konstrukcje – oferują maksymalnie 4 rdzenie/8 wątków i 2-kanałowy kontroler pamięci DDR4-2666. W układach Skylake-X udostępniono od 6 rdzeni/12 wątków do nawet 18 rdzeni/36 wątków i 4-kanałowy kontroler pamięci DDR4-2400 lub 2666. Niestety, ceny procesorów też są odpowiednio wyższe, więc powinny zainteresować mniejsze grono odbiorców (głównie półprofesjonalistów, którzy chcieliby stworzyć stację roboczą).

Jakie są jeszcze atuty platformy X299? Podobnie jak w przypadku starej X99, nowa konstrukcja powinna przypaść do gustu tworzącym konfiguracje Multi-GPU… a przynajmniej tak to wygląda w teorii, bo poszczególne procesory różnią się kontrolerami i najlepiej sprawdzą się tutaj modele Skylake-X z 28 lub 44 liniami PCI-Express 3.0. Niestety, Kaby Lake-X oferują tylko 16 linii (podobnie jak Kaby Lake-S pod LGA 1151), więc można je wykorzystać co najwyżej do połączenia dwóch kart w SLI lub trzech w CrossFire. Warto jednak pamiętać, że dostępne opcje łączenia kart zależą też od konkretnej płyty głównej.

No dobrze, a jak wygląda kwestia kompatybilności chłodzeń dla procesorów? Tutaj mamy dla Was bardzo dobrą wiadomość – co prawda producent zmienił rozstaw pinów w podstawce, ale sposób montażu coolera pozostaje taki sam jak w LGA 2011 i LGA 2011-3. Oznacza to, że stare chłodzenia nadal są kompatybilne z nową platformą.

Na kolejnych stronach przyjrzymy się procesorowi Intel Core i7-7740X, a także przetestujemy go w różnych scenariuszach. Jak wypadnie w porównaniu do poprzednich układów Intela i konkurencyjnych modeli AMD?

Intel Core i7-7740X to jeden ze słabszych i tańszych procesorów pod high-endową platformę X299. Do dyspozycji oddano cztery rdzenie i osiem wątków – w trybie standardowym pracują one z taktowaniem 4,3 GHz, natomiast w trybie Turbo Boost 2.0 może ono wzrosnąć do 4,5 GHz. Entuzjastów zainteresuje odblokowany mnożnik, dzięki któremu istnieje możliwość dodatkowego podkręcenia układu.

Oprócz tego udostępniono 1 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu (po 256 KB na rdzeń), 8 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu, a także 2-kanałowy kontroler pamięci DDR4-2666. Warto jednak pamiętać, że procesor nie ma zintegrowanego układu graficznego, nie daje możliwości zbudowania rozbudowanych konfiguracji Multi-GPU i nie obsługuje funkcji VROC. Współczynnik TDP oszacowano tutaj na 112 W.

Co tu dużo mówić, specyfikacja procesora jest bardzo zbliżona do Core i7-7700K pod LGA 1151. Taktowanie bazowe wzrosło o 100 MHz, przyspieszono kontroler pamięci do 2666 MHz, ale znowu zrezygnowano ze zintegrowanej grafiki (co w tej platformie raczej nie jest dużym zmartwieniem, bo i tak zainstalujemy tutaj standardową kartę graficzną). Wszystko to przy lekkim podniesieniu współczynnika TDP i zachowaniu takiej samej ceny - u nas powinna ona wynosić około 1500 złotych.

Głównym konkurentem modelu Intel Core i7-7740X jest AMD Ryzen 7 1700, który pracuje z niższymi zegarami, ale za to dysponuje 2-krotnie większą liczbą rdzeni/wątków, a przy tym również oferuje możliwość dodatkowego podkręcenia.

Oczywiście nie mieszkaliśmy sprawdzić potencjału na podkręcanie – w tym celu wykorzystaliśmy płytę główną Gigabyte X299 Aorus Gaming 3 oraz chłodzenie wodne be quiet! Silent Loop 280.

Udostępnioną nam próbkę inżynieryjną maksymalnie udało się podkręcić do 5000 MHz przy napięciu zasilającym 1,32 V. Wynik uznajemy za przyzwoity, aczkolwiek został on okupiony bardzo wysokimi temperaturami - przy obciążeniami bibliotekami linpack układ rozgrzewał się do ponad 90 stopni Celsjusza (i to na konkretnym chłodzeniu wodnym!). Jak widać, zastosowanie pasty termoprzewodzącej zamiast połączenia lutowanego daje się we znaki.

[kontrolka produkt=intel-core-i7-7740x typ=top10new tytul="Intel Core i7 7740X" opis=" Intel Core i7-7740X to topowy przedstawiciel serii Kaby Lake-X. Do dyspozycji oddano 4 rdzenie/8 wątków o taktowaniu 4,3 GHz, natomiast w trybie Turbo Boost 2.0 mogą one przyspieszyć do 4,5 GHz. Dodatkowo zintegrowano tutaj 8 MB pamięci podręcznej L3 i 2-kanałowy kontroler pamięci DDR4-2666. Procesor współpracuje z płytami głównymi pod LGA 2066, a jego współczynnik TDP wynosi 112 W. Entuzjaści docenią tutaj odblokowany mnożnik, dzięki czemu można go jeszcze samemu przyspieszyć."]

[kontrolka produkt=be-quiet-silent-loop-280-mm typ=top10new tytul="be quiet! Silent Loop 280" opis="Do podkręcania procesora Intel Core i7 7740X wykorzystaliśmy chłodzenie wodne be quiet! Silent Loop 280 mm. Konstrukcja ta wyróżnia się bardzo dobrą wydajnością i wysoką kulturą pracy."]

[kontrolka produkt=gigabyte-x299-aorus-gaming-3 typ=top10new tytul="Gigabyte X299 Aorus Gaming 3" opis="Do przetestowania procesora wykorzystaliśmy płytę główną Gigabyte X299 Aorus Gaming 3 - jest to konstrukcja zaprojektowana głównie z myślą o graczach i entuzjastach."]

[kontrolka produkt=msi-geforce-gtx-1080-aero-8g typ=top10new tytul="MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G" opis="Testy przeprowadziliśmy na platformie z kartą graficzną MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G, która pracowała ze standardowymi taktowaniami."]

[kontrolka produkt=corsair-vengeance-lpx-ddr4-4x-4-gb-2800 typ=top10new tytul="Corsair Vengeance LPX 2x 4 GB 2800 MHz CL16" opis=" Czterykanałowy zestaw pamięci DDR4 o pojemności 16 GB dla platformy Intel LGA 2066 (w naszej platformie wykorzystaliśmy dwa moduły, które pracowały z nominalną częstotliwością kontrolera pamięci – 2666 MHz)."]

[kontrolka produkt=radeon-r7-ssd-240-gb typ=top10new tytul="AMD Radeon R7 SSD 240 GB" opis="AMD Radeon R7 SSD 240 GB to dysk systemowy naszej platformy testowej. Jeden z wydajniejszych modeli pod SATA 6 Gb/s."]

[kontrolka produkt=chieftec-a-135-aps-750cb typ=top10new tytul="Chieftec A-135 APS-750CB 750 W" opis="Chieftec A-135 APS-750CB to średnia półka wśród zasilaczy. Jednostka oferuje moc 750 W, a jej sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Bronze."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-home-10-64-bit-oem-dvd typ=top10new tytul="Windows 10 Home 64 bit" opis="Microsoft Windows 10 to najnowsza odsłona systemu operacyjnego, w której powraca Menu Start, w rozszerzonej, konfigurowalnej postaci. System został zaprojektowany w taki sposób, aby połączyć najlepsze cechy Windows 7 i Windows 8. Tylko ten system pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału nowej platformy Intel."]

• Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

Core i7-7740X uzyskał zbliżony wynik do modelu Core i7-7700K, a po podkręceniu uplasował się zaraz za 6-rdzeniowymi/12-wątkowymi Ryzenami 7 1600 i 1600X. Cieszy również potężna wydajność jednego wątku (szczególnie po dodatkowym OC).

W Blenderze układ wypadł podobnie do 6-rdzeniowego/12-wątkowego Ryzena 5 1600, a po podkręceniu dogonił nawet 8-rdzeniowego/16-wątkowego Ryzena 7 1700.

Kolejny test pokazuje podobne wyniki. Core i7-7740X oferuje minimalnie lepsze możliwości od Core i7-7700K, a po podkręceniu dogrania Ryzena 5 1600.

Core i7-7740X w teście kompresji nie radzi sobie zbyt dobrze - dopiero po podkręceniu dogania 6-rdzeniowego/12-wątkowego Ryzena 5 1600.

W teście szyfrowania nowy procesor też nie wypadł zbyt dobrze. Co prawda wyniki są zauważalnie lepsze od Core i7-7700K, ale nawet po podkręceniu odstaje od dużo tańszego Ryzena 5 1600.

W teście renderowania procesory Intela czują się wyraźnie lepiej. Core i7-7740X przy standardowych zegarach plasuje się pomiędzy 6-rdzeniowymi/12-wątkowymi Ryzenami 5 1600 i 1600X, a po podkręceniu nie tylko dogrania nawet 8-rdzeniowego/16-wątkowego Ryzena 7 1700, ale też depcze po piętach Ryzenowi 7 1700X.

W teście kompresji wideo też jest nieźle. Testowany przez nas procesor poradził sobie z zadaniem ciut szybciej niż Ryzen 5 1600X, a po podkręceniu pokonał nawet Ryzena 7 1700 i zbliżył się do Core i7-5960X.

3DMark to benchmark do testowania komputera w środowisku 3D, więc ogólny wynik nie wykazuje znaczących różnic między procesorami. Dopiero składowa odpowiedzialna za test procesorowy obrazuje właściwe relacje między układami. W teście Time Spy Core i7-7740X uplasował się przed Ryzenem 5 1600, a po podkręceniu przegonił Ryzena 5 1600X. Z kolei w trybie Fire Strike uzyskał nieco gorsze osiągi niż Ryzen 5 1600, ale po podkręceniu zbliżył się do Ryzena 7 1700.

Test w grze Battlefield 1 przeprowadziliśmy na początku mapy O La Vittoria. Core i7-7740X zgodnie z przewidywaniami lekko wyprzedził Core i7-7700K

Testy przeprowadziliśmy w lokalizacji Geotermiczna Dolina. Platforma z procesorem Core i7-7740X zaoferowała najlepszą płynność animacji.

Do testu procesorów wykorzystaliśmy Rynek w Novigradzie, a więc jedną z najbardziej wymagających lokalizacji dla procesorów. Podobnie jak w poprzednich testach, Core i7-7740X lekko wyprzedził Core i7-7700K i tym samym uplasował się na szczycie zestawienia.

Co tu dużo mówić, platforma z Core i7-7740X nie zalicza się do zbyt energooszczędnych konstrukcji - odczyty poboru mocy są zauważalnie wyższe od modelu Core i7-7700K, a po podkręceniu dorównują nawet "sławnym" modelom AMD FX. Chyba nie tego spodziewaliśmy się po Kaby Lake-X.

Wprowadzenie 4-rdzeniowych procesorów Kaby Lake-X do topowej platformy X299 jeszcze przed oficjalną premierą wywołało burzliwe dyskusje w sieci. Niestety, teraz możemy potwierdzić, że rzeczywiście nie była to najlepsza decyzja ze strony producenta. Nie zrozumcie nas jednak źle, Core i7-7740X to całkiem dobry układ, ale mamy wrażenie, że został on doklejony do nowej platformy trochę na siłę – nie pozwala wykorzystać głównych atutów płyt X299, a dodatkowo taka konfiguracja mocno odstaje pod względem opłacalności.

Premiera high-endowej platforma Intela prawie zawsze przyprawia o szybsze bicie serca entuzjastów i półprofesjonalistów. Teoretycznie w przypadku płyt X299 powinno być podobnie, bo pozwalają one wykorzystać potężne, wielordzeniowe procesory, obsadzić pojemniejsze, 4-kanałowe zestawy pamięć RAM, połączyć trzy lub nawet cztery karty graficzne, a nowością jest wsparcie dla szybkiej macierzy VROC. W przypadku Core i7-7740X jest trochę inaczej, bo dysponuje on tylko czterema rdzeniami/ośmioma wątkami i słabszym, 2-kanałowym kontrolerem pamięci. Nie pozwala też połączyć więcej niż dwóch kart graficznych i wykorzystać macierzy VROC.

Wydajność procesora Core i7-7740X nie powinna być dla nikogo zaskoczeniem, bo oferuje on ciut lepsze osiągi od Core i7-7700K. Oznacza to, że w zadaniach typowo procesorowych oferuje wydajność zbliżoną do dużo tańszego Ryzena 5 1600. Fakt, można go dodatkowo podkręcić i nieco zwiększyć osiągi, ale wiąże się to z bardzo wysokimi temperaturami – nie obejdzie się więc bez konkretnego chłodzenia powietrznego lub nawet wodnego

Za nami premiera high-endowej platformy z 4-rdzeniowymi układami Kaby Lake-X, a przed nami mainstreamowej z 6-rdzeniowymi Coffee Lake. Intelu! Gdzie tu sens, gdzie tu logika?!

Wydaje się, że Core i7-7740X mógłby być dobrą propozycją dla graczy (teoretycznie, bo obecnie wyniki w grach wydają się być zakłamane), ale… niestety też nie wygląda to najlepiej. Procesor powinien u nas kosztować około 1500 złotych, niemniej jednak należy tutaj jeszcze doliczyć dosyć drogą płytę główną pod LGA 2066 (najtańsze modele kosztują około 1000-1200 złotych, a za lepsze wersje trzeba zapłacić około 2000 złotych). W tym momencie opłacalność takiej konfiguracji staje pod znakiem zapytania, bo przecież dużo taniej można zbudować konstrukcję z podobnym układem Core i7-7700K i płytą Z270. W tej sytuacji chyba nikt nie ma wątpliwości co wybiorą gracze.

Aktualizacja 24.06.2017 Zaktualizowaliśmy artykuł o testy w grach, więc w końcu możemy podsumować możliwości procesora Core i7-7740X.

Tak jak można było się spodziewać, układ uzyskał znakomite wyniki w grach, niemniej jednak nadal nie argumentuje to zakupu platformy X299. Dla nas jest to zupełnie nieopłacalna propozycja, więc nie możemy tutaj przyznać żadnego wyróżnienia.

• bardzo dobra wydajność w grach
• odblokowany mnożnik...
• ...i całkiem niezły potencjał na OC
• cena jak za ciut słabszy Core i7-7700K

• kompatybilny tylko z drogimi płytami pod LGA 2066
• brak wsparcia dla kluczowych funkcji platformy X299
• wydajność w zastosowaniach procesorowych gorsza niż u konkurencji
• bardzo wysokie temperatury po OC