Niezagrożony tron
Wraz z wprowadzeniem na rynek sześciordzeniowych procesorów Gulftown wykonanych w procesie produkcyjnym 32 nm Intel podwyższył poprzeczkę wydajności na poziom niedostępny dla konkurencji. Obecnie procesory Gulftown nie mają swoich odpowiedników w ofercie AMD. W tej klasie wydajnościowej - i cenowej - Intel konkuruje sam ze sobą.
Pierwszym procesorem Gulftown był Core i7 980X, którego premiera miała miejsce rok temu. W trzecim kwartale ubiegłego roku Intel zaprezentował nieco tańszy i słabszy model Core i7 970. Firma uznała, że rok na rynku to wystarczająco dużo czasu i postanowiła zastąpić model Core i7 980X jego nieco mocniejszym odpowiednikiem o nazwie Core i7 990X.
Procesory Gulftown wyposażone w sześć rdzeni i możliwość pracy na dwunastu wątkach (technologia Hyper Threading) są przeznaczone dla wąskiego grona odbiorców. Niewiele osób będzie potrafiło wykorzystać potencjał tego procesora. Prawdziwą pociechę będą z niego miały osoby zajmujące się obróbką wideo, grafiką 3D, czy też wirtualizacją. Cena tych układów powoduje, że ich zakup jest opłacalny jedynie dla osób, które zamierzają go wykorzystać w celach zawodowych. Model Core i7 980X może kosztować grubo ponad 3500 zł, a tańszy Core i7 970 da się znaleźć w cenach od 2000 do 3000 złotych.
Core i7 990X przynosi niewiele zmian w stosunku do modelu 980X, bo cechuje się jedynie zwiększonym taktowaniem. Pomimo jego oczywistego zastosowania do celów profesjonalnych, przeprowadziliśmy także szczegółowe testy w grach - między innymi w GTA IV, Mafia II, czy R.U.S.E, by przekonać się czy stosowanie tego potwora do gier ma jakikolwiek sens - zwłaszcza po premierze Sandy Bridge.
Core i7 990X
Core i7 990X wskakuje w miejsce cenowe swojego słynnego poprzednika. Jak widać różnice pomiędzy modelem 980X i 990X ograniczają się jedynie do nieco wyższego taktowania.
| Nazwa | Core i7 990X | Core i7 980X | Core i7 970 |
| Liczba rdzeni/wątków | 6/12 | 6/12 | 6/12 |
| Częstotliwość zegara | 3,46 GHz | 3,33 GHz | 3,2 GHz |
| Turbo Boost | Tak (3,73 GHz) | Tak (3,6 GHz) | Tak (3,46 GHz) |
| Nazwa kodowa | Gulftown | Gulftown | Gulftown |
| QPI | 6,4 GT/s | 6,4 GT/s | 4,8 GT/s |
| Podstawka | LGA 1366 | LGA 1366 | LGA 1366 |
| Litografia | 32-nm | 32-nm | 32-nm |
| Pamięć podręczna L3 | 12 MB | 12 MB | 12 MB |
| AES NI | Tak | Tak | Tak |
| Cena * | 999 dolarów | wycofany | 583 dolary |
| Max TDP | 130 W | 130 W | 130 W |
| Odblokowany mnożnik | Tak | Tak | Nie |
* przy zakupie 1000 egzemplarzy
Core i7 990X standardowo pracuje z taktowaniem 3,46 GHz, a dzięki technologii Turbo Boost, może podnieść zegar do 3,73 GHz. W odróżnieniu od tańszego modelu Core i7 970, procesory z serii Extreme (oznaczone literką X) mają odblokowany mnożnik, co czyni je łakomym kąskiem dla wszystkich maniaków podkręcania i bicia rekordów.
Już na pierwszy rzut oka widać, że Core i7 990X pod względem wydajności nie będzie się wiele różnił od modelu 980X. 110 MHz więcej przy standardowym taktowaniu i 130 MHz więcej przy maksymalnym taktowaniu Turbo z pewnością nie zrobi dużej różnicy. Wprowadzając ten procesor na rynek Intel tylko delikatnie poprawia się na swoim wydajnościowym tronie. Podwyższone taktowanie nie wiąże się z większym TDP, które nadal wynosi 130W.
Podkręcanie
Dzięki odblokowanemu mnożnikowi procesor podkręca się łatwo i przyjemnie. Jest to układ należący do rodziny Nehalem, więc nie ma problemu z podkręcaniem za pomocą BCLK. Przypomnijmy, że nowa architektura Sandy Bridge praktycznie uniemożliwia podkręcanie procesora w ten sposób. Testowy egzemplarz udało się podkręcić do 4,6 GHz, ale całkowitą stabilność uzyskaliśmy przy 4,5 GHz (wszystkie rdzenie pracujące z tym taktowaniem).
Płyta główna Intel DX58SO2
W testach Core i7 990X wykorzystaliśmy płytę główną Intel DX58SO2 należącą do serii Extreme, co łatwo poznać po symbolu czaszki widniejącym na radiatorze - ta stanowi znak rozpoznawczy serii.
| Intel DX58SO2 | |
| Podstawka CPU | LGA 1366 |
| Chipset | Intel X58 |
| DMI | 26,6 GB/s |
| Technologie multi-GPU | ATI CrossFireX i NVIDIA SLI |
| Możliwość wykorzystania zintegrowanej grafiki | Nie |
| Sloty RAM | 6 x DDR3 Triple Channel |
| Maks. taktowanie RAM | 1600+ MHz |
| Maks. ilość RAM | 48 GB |
| Sloty PCIe 2.0 x16 | 3 (x16, x8, x8) |
| Sloty PCIe 2.0 x1 | 2 |
| Sloty PCI | 1 |
| Gniazda wentylatorów | 3 |
| Porty SATA II (3 Gb/s) | 6 |
| Porty SATA III (6 Gb/s) | 2 |
| eSATA (3 Gb/s) | 2 |
| IDE | brak |
| IEEE 1394a (tylny panel) | 1 (w sumie 2) |
| Gigabit LAN | 2 |
| USB 2.0 (tylny panel) | 6 (w sumie 12) |
| USB 3.0 (tylny panel) | 2 |
| Gniazda zasilania | 24+8-pin |
| Audio | Intel High Definition Audio 7.1 |
| Dodatkowe technologie | Wyświetlacz diagnostyczny, Tweaker Switches (przyciski na PCB do podkręcania "w locie") |
Na tylnym panelu znajdziemy dwa porty eSATA, dwa porty USB 3.0 i sześć USB 2.0. Czekają na nas również dwa porty LAN i jeden FireWire. MIłośnikom OC na pewno przyda się przycisk do resetowania ustawień BIOS-u. Płytę wyposażono standardowo w sześć portów audio mini-jack i optyczne wyjście dźwięku S/PDIF. Są także trzy sloty PCI Express 2.0 x16.
Chipset X58 należy do górnej półki, więc do dyspozycji pozostawiono większą ilość linii PCI Express niż ma na to miejsce choćby na platformie Sandy Bridge. Karty graficzne w układzie 3-way będą pracowały z prędkością x16, x8 i x8. Dodatkowo producent zadbał o umieszczenie na płycie dwóch slotów PCI Express x1 oraz jednego PCI.
Platforma Nehalem umożliwia wykorzystanie trzykanałowych pamięci DDR3, stąd też miejsce na sześć modułów RAM. Mostek X58 potrafi generować spore ilości ciepła, a producent zadbał, by system chłodzenia był odpowiednio wydajny. Na płytce drukowanej znajdziemy przyciski Power i Reset, a także dwa dodatkowe, które umożliwiają podkręcanie "w locie".
Płyty z podstawką 1366 to wciąż najwyższa klasa w ofercie Intela. Jeśli po wprowadzeniu podstawki 2011 ceny podzespołów dla platformy 1366 znacząco spadną, może ona przeżywać swoją drugą młodość, bo obecnie trudno znaleźć wydajniejsze rozwiązania.
Platforma testowa i aplikacje
Wykorzystane sterowniki:
AMD Catalyst 11.2
Czwarta część Grand Theft Auto z pewnością jest znakomitą produkcją o zaawansowanym silniku graficznym. Wykorzystaliśmy wersję Episodes From Liberty City, a konkretnie dwa wbudowane benchmarki w epizody The Lost and Damned oraz The Ballad of Gay Tony. Grę testowaliśmy w rozdzielczości 1280 x 1024 oraz 1680 x 1050 przy maksymalnych ustawieniach grafiki. W tym celu konieczne było zastosowanie karty graficznej o pamięci większej niż 1GB - w tym celu wykorzystaliśmy kartę Asus Radeon HD 5870 Matrix (894/1200MHz i 2GB GDDR5). Wynik wyrażany jest w klatkach na sekundę - im więcej tym lepiej. Dodatkowo sprawdziliśmy też wykorzystanie mocy procesora.
Świeża strategia czasu rzeczywistego, która zebrała całkiem entuzjastyczne oceny. Gra wymaga od użytkownika naprawdę solidnego sprzętu i dobrze wykorzystuje moc procesora. Wykorzystaliśmy benchmark wbudowany w grę (opcja benchmark jest niestety nieaktywna w wersji demo), a konkretnie jego drugą część, która sprawdza wydajność procesora. Testy przeprowadziliśmy w rozdzielczości 1280 x 1024, chociaż w teście CPU wybrana rozdzielczość i ustawienia szczegółowości grafiki nie mają praktycznie żadnego znaczenia. Wynik podawany jest w średniej ilości klatek na sekundę - im więcej, tym lepiej.
3D Mark Vantage: 1280 x 1024, tryb Performance - CPU Score (wynik procesora)
Zgodnie z oczekiwaniami 990X jest minimalnie szybszy od swego poprzednika, a po podkręceniu zostawia inne konstrukcje daleko w tyle. Warto wspomnieć, że pomimo wprowadzenia przez firmę 3D Marka w wersji 11, firma nie zapomniała o wspieraniu jego poprzednika. Najnowsza wersja 3D Mark Vantage (1.1) wprowadza drobne, acz istotne ulepszenia: wersja Basic jest od teraz darmowa, dodano opcję skalowania obrazu do wyświetlacza, wyłączono akcelerację fizyki przez GPU ("dzięki" której karty wyniki na kartach NVIDII różniły się od tych na kartach Radeon) oraz zmodernizowano element System Info.
3D Mark 11: tryb Performance - Physics Score
Najnowsza wersja 3D Marka wskazuje na minimalną przewagę Gulftowna nad najszybszym modelem Sandy Bridge. Podkręcenie procesora do 4,5 GHz także przynosi minimalny wzrost wydajności.
Sandra 2010: Działania arytmetyczne (operacje zmiennoprzecinkowe) - GFLOPS - wydajność wyrażana w ilości operacji wykonywanych w ciągu sekundy
Niespodzianek nie ma. Parę megaherców więcej pozwala Gulftownowi bardziej wysunąć się naprzód. Przyrost wydajności po podkręceniu jest bardzo wyraźny i trudno będzie oprzeć się pokusie wyciśnięcia z Core i7 990X jeszcze większej mocy.
Sandra 2010: Działania arytmetyczne na platformie wirtualnej .NET - (operacje zmiennoprzecinkowe) - GFLOPS - wydajność wyrażana w ilości operacji wykonywanych w ciągu sekundy
W teście stałoprzecinkowym Gulftown nie imponuje tak bardzo, ale przy operacjach zmiennoprzecinkowych ponownie pozostawia konkurencję w tyle. Wszytkie wyniki były łatwe do przywidzenia, bo nie mamy w tym przypadku do czynienia z większymi zmianami.
Cinebench 11.5: wersja 64-bit - Renderowanie za pomocą wszystkich dostępnych rdzeni/wątków
Odpowiednio wykorzystane sześć rzeczywistych rdzeni i dwanaście wątków Gulftowna nie daje konkurentom żadnych szans. Jednak test OpenGL (poniżej) wskazuje na przewagę nowszej architektury Sandy Bridge.
Cinebench 11.5: wersja 64-bit - Test OpenGL
Czas leci naprzód i nastała chwila na wymianę leciwej wersji MediaCodera na nową (2011). Twórcy programu pokusili się o optymalizację kodu i ich starania nie poszły na marne. Nowa wersja MediaCodera może działać widocznie szybciej. Już przy okazji następnego testu uzupełnimy listę procesorów w tym teście.
MediaCoder 2011 RC3: x64, konwersja MPEG2 do H.264 - sekundy (czas konwersji), mniej = lepiej
Może dziwić stosunkowo niewielka różnica pomiędzy najszybszym procesorem Sandy Bridge, a wielokrotnie droższym Gulftownem. Niełatwo jest obciążyć w pełni 12 wątków Core i7 990X i procesor podczas konwersji w MediaCoder 2011 obciążany jest w mniejszym stopniu niż w przypadku Sandy Bridge i Thubana (Phenom II X6).
Sandy Bridge chowa jeszce jednego asa w rękawie, a jest to technologia przyśpieszająca konwersję wideo o nazwie Intel Quick Sync. Sześciordzeniowy Phenom II radzi sobie również bardzo dobrze - dzięki swojej atrakcyjnej cenie (około 800 zł) powinien zainteresować osoby, które chcą stworzyć platformę do edycji/konwersji wideo znacznie niższym kosztem.
Raczej nikt nie będzie kupował proceosora za prawie 4000 zł, żeby przekonwertować od czasu do czasu jeden film. 990X pokaże pazurki jeśli damy mu nieco więcej roboty - na przykład będziemy konwertować cztery filmy naraz. Gulftown równie znakomicie poradzi sobie podczas edycji wideo.
True Crypt: szyfrowanie algorytmem Serpent - MB/s
Wszystkie 32-nanometrowe procesory Intela (oprócz modeli Core i3) wyposażone są w instrukcje wspomagające szyfrowanie za pomocą algorytmu AES. Technologia ta daje procesorom Intela potężnego kopa. Przy wykorzystaniu algorytmów Twofish i Serpent, które nie są wspierane sprzętowo, różnica nie jest już tak wielka.
WinRAR: x64, Test wydajności i sprzętu - KB/s
Jest to nasze pożegnanie z programem WinRAR, który nawet w najnowszej wersji 4 nie potrafi w pełni wykorzystać mocy tkwiącej w nowych procesorach. Jeśli nie chcemy, by zaawansowane konstrukcje takie jak Gulftown pracowały na "pół gwizdka", zdecydowanie lepiej sięgnąć po darmowy archiwizer 7-ZIP.
Grand Theft Auto IV: Episodes from Liberty City
Jest to jedyny test, w którym wykorzystaliśmy kartę Asus Radeon HD 5870 2GB RAM (894/1200) - karta z większą niż 1 GB pamięcią była konieczna, żeby uruchomić grę z maksymalnymi ustawieniami.
GTA IV: EFLC - The Lost and Damned, 1680 x 1050 - [średnie FPS] ustawienia max
Już podczas premiery Sandy Bridge wiedzieliśmy, że Gultown przestał być najwydajniejszym procesorem do gier - chociaż należy pamiętać, że nie został pod tym kątem zaprojektowany. Podkręcanie sześciordzeniowca Intela niewiele tu daje, udaje mu się zaledwie dorównać najszybszemu modelowi Sandy Bridge.
Zajętość rdzeni procesora Core i7 900X (6 rdzeni/12 wątków) podczas testu nie przekraczała 20%. Przy Core i7-2600K (4 rdzenie/8 wątków) wykorzystanie procesora wzrosło do 30%, a w przypadku AMD Phenom II X6 1100T (6 rdzeni/6 wątków) do 50%.
Zajętość rdzeni procesora podczas testu GTA IV: EFLC
GTA IV: EFLC - The Ballad of Gay Tony: 1680 x 1050 - [średnie FPS] ustawienia max
Drugi z benchmarków Episodes From Liberty City jest bezlitosny dla Gulftowna. Topowy model Sandy Bridge działający na standardowych zegarach jest minimalnie szybszy. Wykorzystanie procesora jest na podobnym poziomie jak w przypadku benchmarka z The Lost and Damned, ale średnia liczba klatek na sekundę wyraźnie leci w dół.
Zajętość rdzeni procesora podczas realnej rozgrywki w GTA IV: EFLC
Mafia II
Mafia II, 1280 x 1024, APEX PhysX: Wył - [średnie kl./s] Ustawienia max, AA x0
Zajętość rdzeni procesora podczas testu Mafia II
Mafia II, 1680 x 1050, APEX PhysX: Wył - [średnie kl./s] Ustawienia max, AA x0
Niespodzianek nie ma. Wszystkie czterordzeniowe Sandy Bridge mogą śmiało i bez kompleksów konkurować z Gulftownem w grach.
R.U.S.E.
R.U.S.E, test CPU - [średnie kl./s]
Silnik R.U.S.E dzielnie radzi sobie z wieloma wątkami, jednak podkręcanie Gulftowna nie przyniosło żadnego efektu jeśli chodzi o szybkość działania. Dlaczego tak się dzieje? Po prostu procesor nie jest obciążany w maksymalnym stopniu.
Zajętość rdzeni procesora w R.U.S.E podczas testu CPU
Benchmark w R.U.S.E składa sie z dwóch części, zwykle wykorzystujemy jedynie jego drugą część (CPU test), teraz jednak sprawdziliśmy również zajętość rdzeni podczas pierwszej części testu (GPU).
Zajętość rdzeni procesora w R.U.S.E podczas testu GPU
Far Cry 2
Far Cry 2: 1280x1024, Ultra High/Very High - [średnie kl./s] DX10, AAx0
Zajętość rdzeni procesora podczas testu Far Cry 2
Far Cry 2: 1680x1050, Ultra High/Very High - [średnie kl./s] DX10, AAx0
W chwili premiery procesory Gulftown nie miały sobie równych w żadnej konkurencji - także w grach. Wejście na rynek procesorów Sandy Bridge zmieniło sytuację. To właśnie Sandy Bridge są w tym momencie najwydajniejszymi procesorami do zastosowań rozrywkowych.
Podsumowanie
Król wydajności Intela poprawił się nieco na tronie, ale nie można oprzeć się wrażeniu, że koniec jego supremacji jest już bliski. Najnowsza platforma średniego segmentu, czyli Sandy Bridge (podstawka 1155) okazała się bardzo wydajna. Aż strach pomyśleć, co szykuje Intel z okazji premiery podstawki 2011, czyli następcy 1366. Należy też pamiętać o rychłej premierze procesorów AMD Bulldozer - czy zdołają one przebić Gulftowna pod względem wydajności?
Obecnie Core i7 990X jest najwydajniejszym procesorem do zastosowań profesjonalnych, takich jak grafika 3D, czy edycja i przetwarzanie multimediów. Jeśli tylko używasz oprogramowania, które jest w stanie wykorzystać sześć rdzeni i dwanaście wątków Gulftowna, i stać cię na wyłożenie niebagatelnej kwoty około 3700 zł, na pewno będziesz zachwycony jego możliwościami.
Gulftown nie jest już najwydajniejszy w absolutnie wszystkich zastosowaniach. Nawet jeśli nie liczymy się z kosztami, kupowanie tego procesora do platformy, która ma służyć do gier po prostu mija się z celem. Architektura Sandy Bridge w zastosowaniach rozrywkowych sprawdza się świetnie. Nawet jeśli nowa platforma 2011 okaże się znacznie wydajniejsza, to Gulftown jeszcze długo będzie utrzymywał się na liście najlepszych - i prawdopodobnie najdroższych - procesorów. Wprowadzenie do sprzedaży Core i7 990X niewiele zmienia w rozkładzie sił na procesorowym rynku. Pozostaje czekać do czerwca na ofensywę ciężkiego sprzętu (Bulldozer) od AMD.