Intel Core i9-7900X – nowy król wydajności

Czerwiec upłynął pod znakiem premiery nowej, high-endowej platformy Intela. X299 to propozycja dedykowana najbardziej wymagającym użytkownikom, planującym budowę potężnego komputera do grania lub rozbudowanej stacji roboczej. Tak przynajmniej wygląda teoria, bo na premierę mieliśmy okazję przetestować procesor Core i7-7740X – słabszego przedstawiciela nowej serii, który w połączeniu z nową platformą rozczarował nas nienajlepszym stosunkiem ceny do oferowanych możliwości.

Wracamy jednak z testem kolejnego procesora. Tym razem jest to Core i9-7900X, a więc obecnie najwydajniejszy przedstawiciel serii Core X. Układ imponuje specyfikacją, a na dodatek pozwala wykorzystać pełny potencjał nowej platformy „niebieskich”. Z drugiej strony też odpowiednio kosztuje, bo pierwsze oferty sprzedaży opiewają na kwotę około 4500 złotych. Nie da się ukryć, że jest to propozycja skierowana do bardzo wąskiego grona odbiorców.

Nim przejdziemy do opisu modelu Core i9-7900X, warto jeszcze powiedzieć kilka słów o nowej generacji procesorów Skylake-X, a więc wydajniejszych przedstawicielach serii Core X. Nadal mamy do czynienia z mikroarchitekturą Skylake, a układy zostały wykonane w 14-nanometrowej litografii, ale producent zaimplementował tutaj sporo usprawnień względem modeli z poprzednich generacji Haswell-E i Broadwell-E.

Jedną z głównych nowości jest wprowadzenie do oferty wydajniejszych modeli, które dysponują już nie tylko 6, 8 lub 10 rdzeniami, ale też 12, 14, 16 czy nawet 18. Topowe jednostki reprezentują nową serię Core i9. Warto jednak zauważyć, że na wydajniejsze wersje przyjdzie nam poczekać do sierpnia (Core i9-7920X) lub nawet września (Core i9-7940X, 7960X i 7980XE). Tym samym Core i9-7900X - bohater dzisiejszego testu - to obecnie najwydajniejszy konsumencki model w ofercie Intela.

Kolejna zmiana dotyczy usprawnionego trybu Turbo Boost Max 3.0, który pozwala zwiększyć taktowanie dwóch rdzeni ponad standardowy tryb Turbo Boost 2.0 (w modelach Broadwell-E przyspieszany był tylko jeden rdzeń). Teoretycznie powinniśmy więc uzyskać wyższą wydajność w aplikacjach korzystających z jednego lub dwóch rdzeni. Funkcja ta jest dostępna we wszystkich modelach z generacji Skylake-X oprócz najsłabszego Core i7-7800X, a do jej działania wymagane jest doinstalowanie specjalnego sterownika.

Oprócz tego zmieniono strukturę pamięci podręcznych, bo 4-krotnie zwiększono pojemność szybkiej pamięci podręcznej drugiego poziomu (z 256 KB do 1 MB na rdzeń), ale za to zmniejszono ilość współdzielonej, wolniejszej pamięci podręcznej trzeciego poziomu (z 2,5 MB do 1,375 MB w przeliczeniu na rdzeń). Zmiany te powinny przełożyć się na wyższy współczynnik instrukcji wykonywanych w jednym cyklu zegara i w efekcie też na wyższą wydajność procesorów.

Coś jeszcze? Nadal mamy do czynienia z 4-kanałowym kontrolerem pamięci DDR4, ale tym razem natywnie obsługującym moduły o taktowaniu 2666 MHz zamiast 2400 MHz (w najsłabszym Core i7-7800X nadal jest to 2400 MHz). Ponadto w wydajniejszych modelach nieco rozbudowano kontroler PCI-Express 3.0, bo oferuje on 44 zamiast 40 linii transmisyjnych (w Core i7-7800X i 7820X jest ich tylko 28).

Kolejną nowością jest technologia VROC (Virtual RAID on CPU), która pozwala korzystać z macierzy RAID z nośnikami SSD pod PCIe 3.0 x4. Nowe rozwiązanie pozwala uzyskać przepustowość nawet 128 Gb/s, podczas gdy w standardowych macierzach ograniczeniem okazuje się magistrala DMI o przepustowości 32 Gb/s. Funkcja ta jest jednak dostępna tylko na platformach z procesorami Skylake-X (Kaby Lake-X jej nie obsługują), a dodatkowo trzeba tutaj dokupić specjalny "klucz" wpinany w odpowiednie złącze na płytę główną (tańszy dla macierzy RAID 0/1 i droższy dla macierzy RAID 5/10 - na ten moment jeszcze nie znamy cen).

Na kolejnych stronach przyjrzymy się procesorowi Core i9-7900X, a także przetestujemy go w różnych scenariuszach. Nie zabraknie też sprawdzenia potencjału na podkręcanie i testów zapotrzebowania na energię elektryczną.

Core i9-7900X to już nie przelewki. Układ został wyposażony w 10 rdzeni/20 wątków – standardowo pracują one z częstotliwością 3,5 GHz, ale w trybie Turbo Boost 2.0 mogą przyspieszyć do 4,3 GHz, a technologia Turbo Boost 3.0 Max może podbić zegar dwóch rdzeni jeszcze do 4,5 GHz. Mnożnik oczywiście został tutaj odblokowany, więc w razie potrzeby można pokusić się o dodatkowe podkręcanie zegarów.

Oprócz tego udostępniono 10 MB pamięci podręcznej drugiego poziomu (po 1 MB na rdzeń) i 13,75 MB współdzielonej pamięci podręcznej trzeciego poziomu, a także 4-kanałowy kontroler pamięci DDR4-2666. Zintegrowany kontroler magistrali PCI-Express 3.0 oferuje 44 linie transmisyjne, więc przy zastosowaniu odpowiedniej płyty głównej można stworzyć konfigurację nawet z czterema kartami GeForce lub Radeon.

Specyfikacja procesora przypomina model Core i7-6950X ze starszej generacji Broadwell-E. Też mamy do czynienia z 10 rdzeniami/20 wątkami, ale pracują one z wyraźnie wyższym zegarem. Ponadto dochodzą zmiany w pamięciach podręcznych i kontrolerach DDR4/PCIe 3.0. Można zatem podejrzewać, że nowszy model zaoferuje lepszą wydajność i podobny pobór energii elektrycznej, a przy tym będzie dostępny w dużo niższej cenie. Brzmi rewelacyjnie!

Co warto podkreślić, w ofercie AMD aktualnie nie znajdziemy konkurenta dla modelu Core i9-7900X (powinno się to jednak zmienić jeszcze tego lata po premierze high-endowych układów Ryzen Threadripper).

Do podkręcania procesora (próbki inżynieryjnej dostarczonej przez Intela) wykorzystaliśmy płytę główną MSI X299 Gaming M7 ACK oraz chłodzenie wodne be quiet! Silent Loop 280.

Maksymalnie udało nam się wycisnąć 4500 MHz dla wszystkich rdzeni przy napięciu zasilającym 1,22 V. Niestety, wynik ten został okupiony bardzo wysokimi temperaturami – przy mocnym obciążeniu sięgały one nawet 95 stopni Celsjusza. Jak widać zastosowanie pasty termoprzewodzącej zamiast połączenia lutowanego daje się we znaki.

[kontrolka produkt=intel-core-i9-7900x typ=top10new tytul="Intel Core i9 7900X" opis=" Intel Core i9-7900X to procesor z generacji Skylake-X, który powinien zainteresować entuzjastów i profesjonalistów. Do dyspozycji oddano 10 rdzeni/20 wątków o taktowaniu 3,3 GHz – w trybie Turbo Boost 2.0 może ono zostać zwiększone do 4,3 GHz, a tryb Turbo Boost 3.0 Max może je zwiększyć jeszcze do 4,5 GHz. Odblokowany mnożnik umożliwia dodatkowe podkręcenie zegarów we własnym zakresie."]

[kontrolka produkt=be-quiet-silent-loop-280-mm typ=top10new tytul="be quiet! Silent Loop 280" opis="Do podkręcania procesora Intel Core i9 7900X wykorzystaliśmy chłodzenie wodne be quiet! Silent Loop 280 mm. Konstrukcja ta wyróżnia się bardzo dobrą wydajnością i wysoką kulturą pracy."]

[kontrolka produkt=msi-x299-gaming-m7-ack typ=top10new tytul="MSI X299 Gaming M7 ACK" opis="Do przetestowania procesora wykorzystaliśmy płytę główną MSI X299 Gaming M7 ACK - jest to jedna z bogatszych płyt pod LGA 2066, która została zaprojektowana głównie z myślą o graczach i entuzjastach."]

[kontrolka produkt=msi-geforce-gtx-1080-aero-8g typ=top10new tytul="MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G" opis="Testy przeprowadziliśmy na platformie z kartą graficzną MSI GeForce GTX 1080 Aero 8G, która pracowała ze standardowymi taktowaniami. Do karty doinstalowaliśmy sterowniki GeForce Game Ready Driver 378.78 WHQL."]

[kontrolka produkt=corsair-vengeance-lpx-ddr4-4x-4-gb-2800 typ=top10new tytul="Corsair Vengeance LPX 2x 4 GB 2800 MHz CL16" opis=" Czterykanałowy zestaw pamięci DDR4 o pojemności 16 GB dla platformy Intel LGA 2066 (moduły pracowały z nominalną częstotliwością kontrolera pamięci – 2666 MHz)."]

[kontrolka produkt=adata-ultimate-su800-256-gb typ=top10new tytul="ADATA Ultimate SU800 256 GB" opis="Za dysk systemowy posłużył nam nośnik ADATA Ultimate SU800 256 GB pod SATA 6 Gb/s. Dysk zostałwyposażony w 4-kanałowy kontroler SMI oraz kości pamięci 3D TLC NAND."]

[kontrolka produkt=chieftec-a-135-aps-750cb typ=top10new tytul="Chieftec A-135 APS-750CB 750 W" opis="Chieftec A-135 APS-750CB to średnia półka wśród zasilaczy. Jednostka oferuje moc 750 W, a jej sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Bronze."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-home-10-64-bit-oem-dvd typ=top10new tytul="Windows 10 Home 64 bit" opis="Microsoft Windows 10 to najnowsza odsłona systemu operacyjnego, w której powraca Menu Start, w rozszerzonej, konfigurowalnej postaci. System został zaprojektowany w taki sposób, aby połączyć najlepsze cechy Windows 7 i Windows 8. Tylko ten system pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału nowej platformy Intel."]

• Watomierz: Voltcraft Energy Logger 4000F (dokładność ±1%+1c)

Co tu dużo mówić, Core i9-7900X po prostu zmasakrował Core i7-6950X - poprzedniego 10-rdzeniowca Intela. Warto również zwrócić uwagę na bardzo dobry wynik przy wykorzystaniu 1 wątka, czego wcześniej brakowało w topowych jednostkach "niebieskich".

Test renderowania w Blenderze również potwierdza świetną wydajność procesora. Przy standardowych zegarach Core i9-7900X poradził sobie o 1/3 szybciej niż stary Core i7-6900K (dostępny w tej samej cenie).

POV-Ray też potrafi wykorzystać potencjał wielu rdzeni, więc wynik był łatwy do przewidzenia - 7900X ponownie ze sporą przewagą nad 6900K.

20 potężnych wątków przekłada się na naprawdę świetny wynik w teście kompresji - uzyskany wynik jest ponad o 1/3 lepszy niż w przypadku Core i7-6900K.

W teście szyfrowania Core i9-7900X ponownie na szczycie zestawienia - wynik ponad o połowę lepszy względem Core i7-6900K.

W teście renderowania mamy nowego lidera! Core i9-7900X poradził sobie z zadaniem prawie o połowę szybciej niż Core i7-6900K.

W teście konwersji wideo też jest bardzo dobrze - bohater dzisiejszego testu zszedł z czasem do 106 sekund, a po podkręceniu do 96 sekund, co jest wprost rewelacyjnym wynikiem.

3DMark to benchmark do testowania komputera w środowisku 3D, więc ogólny wynik nie wykazuje znaczących różnic między procesorami - widać do szczególnie w trybie Sky Diver. Dopiero składowa odpowiedzialna za test procesorowy obrazuje właściwe relacje między układami. Wyniki Core i9-7900X są znacznie lepsze od dotychczasowych liderów (tj. Core i7-6900K i Ryzen 7 1800X).

Test w grze Battlefield 1 przeprowadziliśmy na początku mapy O La Vittoria. Core i9-7900X nie imponuje wydajnością - plasuje się mniej więcej pośrodku stawki, a po podkręceniu zbliżył się do Core i7-7700K

Znacznie lepiej wygląda sytuacja w Rise of the Tomb Raider (testy przeprowadziliśmy w lokalizacji Geotermiczna Dolina). Testowany procesor pozwolił uzyskać płynność animacji zbliżoną do Core i7-7740X.

Do testu procesorów wykorzystaliśmy Rynek w Novigradzie, a więc jedną z najbardziej wymagających lokalizacji dla procesorów. Core i9-7900X uzyskał zbliżony wynik do Core i7-6900K, a po podkręceniu wyprzedził nawet Core i7-7740X.

Niestety, pobór mocy to jedna ze słabych stron platformy z Core i9-7900X - odnotowane wartości są zbliżone do niesławnych modeli AMD FX.

Nadszedł czas na podsumowanie testu nowego procesora Intela. Jak Core i7-7740X po prostu nie pasował do nowej, topowej platformy X299, tak Core i9-7900X nadaje jej sens i świetnie sprawdzi się przy budowie najpotężniejszych komputerów oraz stacji roboczych. Nowy układ imponuje wydajnością i funkcjonalnością, ale jest to propozycja przygotowana dla wąskiego grona, najbogatszych odbiorców.

Już po zerknięciu w specyfikację można było się domyślić, że Core i9-7900X zdeklasuje wszystkie dotychczasowe układy AMD i Intela. Tak też jest w rzeczywistości, szczególnie w typowo procesorowych zastosowaniach – możemy tutaj liczyć mniej więcej na 30-50% lepsze osiągi względem starego modelu Core i7-6900K. Co prawda w grach jest trochę gorzej i Core i9-7900X przegrywa z wysokotaktowanymi Core i7-7700K / 7740X, ale gry nie są jego głównym przeznaczeniem (a sami gracze też raczej nie będą zainteresowani tak drogim procesorem).

Jak wygląda kwestia podkręcania, a więc tego co tygryski entuzjaści lubią najbardziej? Fakt, Core i9-7900X ma odblokowany mnożnik, więc w razie potrzeby można pokusić się o dodatkowe zwiększenie osiągów. Problem jednak w tym, że 7900X nie należy do najbardziej energooszczędnych i chłodnych konstrukcji, więc konieczne jest tutaj zainwestowanie w topowe chłodzenie powietrzne lub nawet wodne, a i tak trzeba się liczyć z transformacją komputera w piekarnik (w naszym przypadku po zwiększeniu zegarów do 4,5 GHz układ rozgrzewał się do ponad 95 stopni Celsjusza).

Nie bez znaczenia jest też możliwość wykorzystania pełnego potencjału platformy X299, czego właśnie brakowało w Core i7-7740X. Układ dysponuje 4-kanałowym kontrolerem pamięci z obsługą zestawów o pojemności do 128 GB, a przy zastosowaniu odpowiedniej, high-endowej płyty głównej można pokusić się też o połączenie trzech lub nawet czterech kart graficznych w trybie SLI lub CrossFireX. Profesjonaliści docenią również możliwość stworzenia superszybkiej macierzy VROC z nośnikami SSD PCIe 3.0 x4.

Core i9-7900X to propozycja dla najbardziej wymagających i majętnych klientów. Układ powinien u nas kosztować około 4500 złotych, do czego należy jeszcze doliczyć nie tak tanią płytę główną X299 (ich ceny zaczynają się od około 1000-1200 złotych) oraz 4-kanałowy zestaw pamięci DDR4. Wychodzi kilka ładnych tysięcy, ale konfiguracja ta i tak oferuje dużo lepszą opłacalność względem starej platformy X99 z tak samo wycenionym Core i7-6900K lub koszmarnie drogim Core i7-6950X (7000 zł).

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że walka w najwyższym segmencie wydajnościowym dopiero się zaczyna. W pod koniec wakacji Intel dołoży do oferty wydajniejsze modele Core i9 (w tym 18-rdzeniowego Core i9-7980XE), a AMD planuje odpowiedzieć 10- - 16-rdzeniowymi układami Ryzen Threadripper. My tymczasem bierzemy popcorn i czekamy na długo wyczekiwany pojedynek między Intelem a AMD w segmencie HEDT.

• rewelacyjna wydajność w zadaniach procesorowych
• bardzo dobra wydajność w grach
• obsługa do 128 GB 4-kanałowej pamięci DDR4 RAM
• wsparcie dla konfiguracji 4-way SLI/CrossFireX
• wsparcie dla macierzy VROC
• odblokowany mnożnik...

• ...ale potencjał na podkręcanie nie jest zbyt wysoki
• bardzo wysokie temperatury
• wysoki pobór mocy
• cena, cena i jeszcze raz cena
• sama platforma X299 też nie należy do najtańszych