LG 29WK600 - ultrapanoramiczny monitor do gier z HDR

Monitory ultrapanoramiczne są często wybierane przez osoby, które potrzebują dużej przestrzeni roboczej, a nie chcą (lub nie mogą ze względu na ograniczenia finansowe tudzież brak miejsca na biurku) korzystać z dwóch ustawionych obok siebie monitorów.

Wyświetlacz o proporcjach 21:9 doskonale się sprawdza w takiej sytuacji, pozwalając na swobodne wyświetlanie obok siebie dwóch lub więcej okien, co umożliwia wydajną i efektywną pracę. Ultrapanoramiczne monitory często wykorzystywane są nie tylko do pracy, ale i rozrywki.

Gry obsługujące takie proporcje ekranu (szczególnie fps, ale także strategie i symulatory) oferują znacznie szersze pole widzenia, co jest szalenie przydatne w dynamicznych, sieciowych rozgrywkach. Także oglądanie filmów na panoramicznym ekranie jest bardzo komfortowe (brak czarnych pasów wyświetlanych na zwykłym monitorze).

Biorąc to wszystko pod uwagę, ze szczególnym zainteresowaniem podszedłem do propozycji testów LG 29WK600, czyli ultrapanoramicznego monitora, który dostępny jest w atrakcyjnej cenie 1200 zł (w dniu testu). Zwrócił on moją uwagę bogatym wyposażeniem w nowoczesne technologie. Znajdziemy tutaj matrycę IPS, obsługę technologii AMD FreeSync, kilka trybów gier, a nawet obsługę HDR. Jak ten pakiet sprawdza się w praktyce, przekonacie się w trakcie lektury.

Zaznaczę tylko jeszcze, że monitor ten występuje w innej wersji - 29WK500, która będąc o ok. 200 zł tańszą, nie oferuje jednak użytkownikowi tak wiele. Przede wszystkim "pięćsetka" nie wspiera HDR, a także nie ma złącza Display Port ani wbudowanych głośników. Najważniejszy element, czyli matryca jest oczywiście taka sama.

Pod względem stylistyki testowany model wypada całkiem nieźle. Na pewno nie jest to nudna konstrukcja, a zastosowane rozwiązania zdecydowanie mogą się podobać. Ramki ekranu (łącznie z czarnym obramowaniem na samej matrycy) mierzą ok. 1 cm, co jest wartością jak najbardziej satysfakcjonującą.

Ramka pod ekranem jest nieco szersza i wykonana z matowego tworzywa w ciemnoszarym kolorze. Na środku umieszczone jest logo producenta, a pod spodem joystick do obsługi menu OSD.

Zaskoczenie może przynieść rzut okiem na tył obudowy, która jest biała. Biel dobrze komponuje się z szarością podstawy, więc jest to korzystne rozwiązanie.

Ergonomia nie jest najmocniejszą stroną tego monitora. Możliwość regulacji ograniczona jest w zasadzie do ustawienia kąta nachylenia przód/tył w zakresie -5/15 stopni. Brakuje nieco regulacji wysokości, co poprawiłoby komfort korzystania z monitora.

Jeśli więc będziecie mieć potrzebę bardziej precyzyjnego dopasowania pozycji ekranu, to konieczne będzie skorzystanie z systemu montażowego VESA i zainstalowanie monitora na specjalnym uchwycie.

Tuż obok otworów VESA 100x100 znajdują się wszystkie złącza. W testowanym egzemplarzu były to odpowiednio: Display Port, 2x HDMI 2.0, wyjście słuchawkowe oraz gniazdo zasilania (monitor wyposażony jest w zewnętrzny zasilacz).

Nie mamy niestety żadnych portów USB, za pomocą których można np. szybko podłączyć zewnętrzną pamięć USB, czy smartfona.

Monitor osadzony jest na eleganckiej podstawie wygiętej w łuk. Wykonana jest z matowego tworzywa sztucznego, imitującego aluminium. Prezentuje się bardzo atrakcyjnie, nie przyciąga odcisków palców, a przede wszystkim zapewnia stabilność urządzenia.

Jej montaż jest prosty, lecz wymaga użycia śrubokrętu do wkręcenia dwóch śrubek łączących ramię podstawy z monitorem. Sama podstawka jest przytwierdzana do ramienia wkrętem beznarzędziowym.

Jak wspomniałem wcześniej, menu OSD obsługujemy za pomocą joysticka umieszczonego na dolnej krawędzi ekranu. Jest to standardowe rozwiązanie w monitorach LG, więc próżno szukać tutaj większych niespodzianek.

Jeśli wciśniemy przycisk, uruchomione zostanie skrócone menu OSD z szybkim dostępem najczęściej używanych opcji, wśród których jest wybór źródła obrazu, wybór jednego z trybów gry, wyłączenie monitora lub przejście do menu głównego.

Poszczególne opcje regulacji obrazu są rozmieszczone w intuicyjny sposób, więc nie ma problemu z odszukaniem potrzebnej opcji.

Warto jeszcze wspomnieć, że korzystając z aplikacji OnScreen Control (do zainstalowania z dołączonej do monitora płyty CD), możemy zmieniać ustawienia z poziomu komputera, co niewątpliwie jest wygodne. Oprócz tego jest jeszcze jedna przydatna opcja, a mianowicie My Display Preset, czyli przypisanie konkretnych ustawień monitora do konkretnej aplikacji. W przypadku jej uruchomienia, monitor automatycznie wybierze odpowiednie ustawienia, co przydaje się np. jeśli pracujemy np. na aplikacjach biurowych, a potem uruchomimy grę.

Na kolejnych stronach prezentujemy szczegółowe wyniki testów obrazu prezentowanego monitora.

Testy monitora wykonałem za pomocą X-Rite i1 Display Pro. Skorzystałem z firmowego oprogramowania i1Profiler oraz aplikacji DisplayCAL. Procedura obejmuje pomiar najważniejszych parametrów monitora (najpierw w ustawieniach fabrycznych, a następnie przy optymalnych ustawieniach). Mierzone parametry to:

• Jasność i kontrast
• Gamut (odwzorowanie palety barw sRGB wyrażone w procentach) - im wyższa wartość tym lepiej
• Temperatura barwowa (optymalna to 6500K - wartość niższa oznacza cieplejszy obraz (przewaga czerwieni), podczas gdy wyższa oznacza chłodniejszy obraz (większa ilość barwy niebieskiej)
• Gamma - odwzorowanie jasności wyświetlania tonów pośrednich (im pomiar bliższy krzywej referencyjnej tym lepiej)
• Delta E - jakość odwzorowania kolorów (im niższy wynik tym lepiej, punkt odniesienia to 3)

Pierwszego pomiaru wykonałem po wyjęciu monitora z pudełka, na ustawieniach fabrycznych. Oto najważniejsze wyniki:

• Jasność bieli: 252 cd/m2
• Temperatura: 6230K
• Kontrast: 1210.8:1
• Jasność czerni: 0.2087 cd/m2
• Delta E: 1,93

Pierwsze co rzuca się w oczy, to jasność maksymalna na poziomie 250 cd/m2. To wyraźnie poniżej deklarowanych przez producenta w specyfikacji technicznej 300 cd/m2. Trzeba więc mieć to na uwadze, jeśli zamierzamy korzystać z monitora w bardzo mocno oświetlonym pomieszczeniu. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że optymalna wartość jasności, przy jakiej pracuje się najbardziej komfortowo, to ok. 120 cd/m2, ale są sytuacje, kiedy trzeba znacząco ją podwyższyć. Tutaj LG wypaść mogło zdecydowanie lepiej.

Nie mam natomiast zastrzeżeń co do kontrastu, który wyniósł ponad 1200:1, co jest wynikiem zdecydowanie godnym pochwały, zwłaszcza że LG deklaruje tutaj wartość 1000:1. Równie dobrze wypada fabryczny poziom czerni - wartość 0,2087 cd/m2 to w pełni satysfakcjonujący wynik.

Idźmy dalej. LG deklaruje w materiałach promocyjnych, iż monitor ten pokrywa 99 procent palety sRGB i faktycznie jest niemal dokładnie tak. Dokładne testy kolorymetrem dały następujące wyniki - 96,2% palety sRGB przy objętości 104,9%. W przypadku palety Adobe RGB pomiar pokazał pokrycie 69,7% przy objętości 72,3%, a w DCI-P3 - 74,3%. Ma to naprawdę wyraźne przełożenie na subiektywną jakość obrazu. Kolory są żywe, nasycone i wiarygodne.

Dużym zaskoczeniem był dla mnie wyjątkowo niski poziom wskaźnika Delta E, który przy ustawieniach fabrycznych wyniósł 1,93, co jest doskonałym rezultatem. Poziom poniżej 2 pkt. jest na granicy postrzegalności błędów w odwzorowaniu barw, które dostrzec może ludzkie oko. LG radzi sobie więc na tym polu wyjątkowo dobrze bezpośrednio po wyjęciu go z opakowania i ustawieniu na biurku, a nie zapominajmy, że można go oczywiście jeszcze skalibrować (ale o tym już za chwilę).

Jedynie pomiar Gammy pokazał pole do poprawy. Powyższy wykres nie pozostawia zresztą co do tego żadnych wątpliwości. Jedynie w środkowej części pokrywa się on z optymalnymi, pożądanymi wartościami, w pozostałych obszarach mniej lub bardziej odbiegając od nich. Średni wynik Gammy to 2,25.

Pokrycie kolorów zmierzyłem także w pozostałych trybach przygotowanych przez producenta. Wyniki prezentują się następująco:

Czytelnik

• sRGB - 91,3% z 105,5%
• Adobe RGB - 72,4% z 72,7%
• DCI-P3 - 73,6%
• Delta E - 7,9
• temperatura kolorów - 4600K

Zdjęcie

• sRGB - 96,6% z 106,5%
• Adobe RGB - 70,4% z 73,4%
• DCI-P3 - 75,4%
• Delta E - 2,7
• temperatura kolorów - 7730K

Kino

• sRGB - 96,2% z 104,8%
• Adobe RGB - 69,7% z 72,2%
• DCI-P3 - 74,2%
• Delta E - 4,7
• temperatura kolorów - 6450K

Efekt HDR

• sRGB - 97,4% z 107,3%
• Adobe RGB - 71% z 73,9%
• DCI-P3 - 76%
• Delta E - 2,6
• temperatura kolorów - 7450K

FPS1

• sRGB - 96,4% z 106%
• Adobe RGB - 70,2% z 73%
• DCI-P3 - 75%
• Delta E - 3,4
• temperatura kolorów - 7950K

FPS 2

• sRGB - 91,6% z 99,3%
• Adobe RGB - 66,5% z 68,4%
• DCI-P3 - 70,3%
• Delta E - 4,0
• temperatura kolorów - 8150K

RTS

• sRGB - 95,3% z 104,2%
• Adobe RGB - 69,3% z 71,8%
• DCI-P3 - 74,8%
• Delta E - 3,5
• temperatura kolorów - 8000K

Jak widać, pod względem temperatury barw najlepiej wypada tryb Kino, z kolei największe pokrycie palety sRGB oferuje tryb Efekt HDR. W ogólnym rozrachunku jednak najbardziej uniwersalny wydaje się tryb fabryczny, który dobrze radzi sobie w każdym aspekcie jakości obrazu.

Przyjmuje się, że optymalny poziom luminancji w warunkach domowych to 120 cd/m2, a za najlepszą temperaturą barwową uznawana jest wartość 6500K. Aby uzyskać te wartości, trzeba wejść w menu i zmienić parametry barw RGB. Ponieważ już fabryczna temperatura kolorów jest zbliżona do optymalnej, nie ma z tym dużo pracy.

Przy kontraście 70 i jasności 40, poszczególne kolory należy ustawić w taki sposób:

R = 51

G = 48

B = 49

Oto uzyskane wyniki po kalibracji i stworzeniu profilu kolorymetrem:

Jasność bieli: 120 cd/m2

Temperatura: 6500K

Kontrast: 1157.3:1

Jasność czerni: 0.1029 cd/m2

Delta E: 0,4

Gamma: 2,18

Co tu dużo mówić - jest bardzo dobrze. Wszystkie istotne parametry są lepsze (jedynie kontrast minimalnie się obniżył, ale wciąż wyraźnie przekracza wartość ze specyfikacji technicznej). Temperatura kolorów jest dokładnie taka, jak powinna, jasność czerni obniżyła się do 0,1029 cd/m2, co jest naprawdę dobrym rezultatem. Także wykres gammy wrócił na swoje miejsce i praktycznie na całej długości albo pokrywa się z pożądanymi wartościami, albo nieznacznie od nich odbiega.

To, co jest najbardziej zdumiewające, to wskaźnik Delta E, który obniżył się do zaledwie 0,4 pkt. Poniżej zamieszczam tabelę barw na potwierdzenie doskonałych wyników pomiaru. Ten monitor naprawdę dobrze wypada pod względem jakości obrazu i minimalnym błędom w odwzorowaniu barw - na tyle małym, że praktycznie niezauważalnym.

W specyfikacji technicznej producent podaje wartość maksymalną luminancję na poziomie 300 cd/m2. Jak już pisałem wcześniej, nie udało mi się uzyskać takiej wartości. Spodziewałem się, że włączenie trybu HDR zwiększy tę wartość, ale okazało się niestety, że różnica jest w granicach błędu statystycznego.

Oto wyniki przy optymalnych ustawieniach monitora, temperaturze barwowej 6500K i fabrycznie ustawionym kontraście 70.

• 0% =  37 cd/m2
• 10% = 58 cd/m2
• 20% = 79 cd/m2
• 30% = 99 cd/m2
• 40% = 120 cd/m2
• 50% = 142 cd/m2
• 60% = 162 cd/m2
• 70% = 183 cd/m2
• 80% = 203 cd/m2
• 90% = 223 cd/m2
• 100% = 244 cd/m2

Przy ustawieniu jasności na 0 obraz jest nieco zbyt ciemny, aby wygodnie pracować, nawet w nocy. Optymalną wartość uzyskuje się przy 40 procent skali. Pochwalić muszę równomierność, z jaką wzrasta luminancja - o ok. 20-22 cd/m2 na każde 10 punktów na skali jasności monitora. Pozwala to bardzo precyzyjnie ustawić taką wartość, przy której pracować, czy oglądać filmy będzie nam najbardziej komfortowo. Zakres regulacji jasności to 207 cd/m2.

Ponieważ parametr kontrastu ma istotny wpływ na poziom jasności, dokonałem kolejnego pomiaru, przy kontraście obniżonym do 50, czyli wartości, jaką zazwyczaj przyjmuję w trakcie testów monitorów.

Oto zaś wyniki:

• 0% =  28 cd/m2
• 10% = 44 cd/m2
• 20% = 60 cd/m2
• 30% = 76 cd/m2
• 40% = 92 cd/m2
• 50% = 109 cd/m2
• 60% = 124 cd/m2
• 70% = 140 cd/m2
• 80% = 155 cd/m2
• 90% = 170 cd/m2
• 100% = 187 cd/m2

Jak widać, maksymalna luminancja obniżyła się o 60 cd/m2, co jest różnicą mającą znaczenie. Także zakres regulacji uległ zmniejszeniu i wyniósł 159 cd/m2.

Pomiar równomierności potwierdził to, co zazwyczaj jest bolączką monitorów ultrapanoramicznych, czyli duże różnice w podświetleniu poszczególnych obszarów matrycy. Różnice wahają się od 5 do 11 procent, a co ciekawe, największe różnice są w środkowej strefie, która zazwyczaj wypada najlepiej w trakcie testów. W przypadku recenzowanego modelu najlepiej wypada dolna część matrycy.

Monitor LG 29WK600-W wyposażony jest w matrycę typu IPS o matowej powierzchni. Zapobiega ona odbijaniu się otoczenia i powstawaniu refleksów, co przy jasności nieco poniżej oczekiwanej, jest szczególnie istotne. O jakości obrazu sporo pisałem już wcześniej. W tym miejscu dodam więc jedynie, że kąty widzenia są szerokie. Nie ma znaczenia, czy patrzymy na ekran na wprost, z góry, czy z boku. Kolory i kontrast nie ulegają zaburzeniu.

Ma to znaczenie przy wspólnym oglądaniu filmów, czy zdjęć w większym towarzystwie, gdzie nie każdy może z oczywistych względów znajdować się dokładnie na wprost monitora, a możliwości regulacji pozycji ekranu są ograniczone.

Nominalny czas reakcji monitora według specyfikacji technicznej wynosi 5 ms (Gray-to-gray), co jest typową wartością w monitorach tej klasy. Do przetestowania monitora pod tym kątem użyłem programu Pixel Persistance Analyzer i testu Streaky Pictures. Efekt smużenia pojawił się przy tempie 6-7, co oznacza, że w najbardziej dynamicznych tytułach może być on zauważalny. Można go nieco zniwelować za pomocą odpowiedniej opcji w ustawieniach monitora (Czas odpowiedzi).

Za płynną i niezacinającą się animację odpowiada z kolei technologia AMD FreeSync, która również została tutaj zaimplementowana. Jeśli więc ktoś posiada kartę graficzną AMD, to z pewnością będzie zadowolony.

Producent chwali się również wsparciem dla technologii HDR. Jest tutaj dedykowany tryb obrazu, nazwany właśnie "Efekt HDR". Z moich obserwacji, w praktyce przypomina on bardzo efekt znany dotychczas pod nazwą kontrast dynamiczny. Ostrość i jasność są tutaj mocno podbite, co przykuwa wzrok, ale na dłuższą metę nie do końca się sprawdza. Sprawdzałem to na kilku tytułach z Netflixa (m.in. Altered Carbon) i po próbach stwierdziłem, że lepiej wypada tryb Kino.

Problem polega moim zdaniem na tym, że monitor nie jest w stanie zaoferować wystarczająco wysokiej jasności, która jest konieczna do wykorzystania efektu HDR. Dlatego ten tryb może stanowić jedynie jego namiastkę (co zresztą jest uzasadnione w urządzeniu w tej cenie, póki co, technologia ta pozostaje dość droga, mimo że nadużywana w telewizyjnych reklamach telewizorów).

Monitor LG 29WK600-W pracując z optymalną luminancją (czyli ok. 120 cd/m2) pobiera 18,9 W energii elektrycznej. Przy maksymalnej jasności pobór energii wzrasta do 27,1 W. W trybie czuwania monitor pobiera 0,9 W. Są to dobre wyniki, poniżej średniej testowanych przeze mnie monitorów o takiej przekątnej i rozdzielczości ekranu.

Zobacz jak testowany model wypada pod tym względem na tle innych testowanych przez benchmark.pl monitorów.

Porównanie monitorów pod względem poboru energii

LG 29WK600-W to monitor, który przypadł mi do gustu. Sam od jakiegoś czasu rozglądam się za czymś, co mógłbym postawić na swoim biurku, a co mogłoby mi posłużyć jako narzędzie do pracy i nie tylko. Patrząc na parametry tego modelu trudno oczekiwać czegoś więcej. Oczywiście w droższych modelach stosowane są matryce o wyższej rozdzielczości, ale nie wolno zapominać, że ten konkretny egzemplarz kosztuje ok. 1200 zł, czyli stosunkowo niewiele za 29-calowy model panoramiczny.

Sam jestem zwolennikiem szerokich matryc, przez długi czas właśnie z takiego korzystałem w redakcji i możliwość ustawiania obok siebie dwóch okien okazała się bardzo przydatna w pisaniu. Rozdzielczość 2560x1080 nie stanowi z kolei obciążenia dla mojego wysłużonego laptopa (z wyższymi jest już problem), więc mogą swobodnie go podłączać i korzystać z nawet 3 okien. To naprawdę poprawia efektywność pracy (o ile jest się w stanie zapanować nad rozpraszaczami, które mają niemiły zwyczaj wpraszać się na tak dużą powierzchnię roboczą).

Proporcje matrycy to jedno. Druga sprawa to jakość obrazu, a ta jest naprawdę wysoka i, co chyba najważniejsze, nawet na ustawieniach fabrycznych, czyli świeżo po wyjęciu monitora z oryginalnego opakowania. Niemal 100-procentowe pokrycie palety sRGB, wysoki kontrast i szerokie kąty widzenia, to bardzo istotne atuty tego monitora.

Z tych słabszych muszę wspomnieć o znikomych możliwościach regulacji pozycji ekranu (zmieniać można jedynie kąt nachylenia przód/tył). Brakuje szczególnie regulacji wysokości. Kolejna sprawa to HDR, który nie do końca spełnia oczekiwania, o czym wspominam wyżej. Ale tego akurat niestety oczekiwałem.

Mamy za to kilka rozwiązań, które bardziej graczom powinny przypaść do gustu - dedykowane różnym gatunkom gier tryby obrazu, możliwość wyświetlania celownika na monitorze oraz obsługa AMD FreeSync. Taki zestaw w sam raz do giercowania wieczorami lub w weekendy.

Czy zatem warto kupić LG 29WK600? Moim zdaniem jak najbardziej tak. To rozsądnie wycenione urządzenie, o dobrych parametrach i atrakcyjnej stylistyce. W dodatku występuje też w nieco tańszej wersji oznaczonej jako 29WK500, gdzie główną różnicą jest brak wejścia Display Port, głośników i HDR. Jeśli komuś takie ograniczenie nie przeszkadza, to śmiało może nabywać ten monitor. Nie zawiedzie się.

• uniwersalny monitor do pracy i rozrywki
• atrakcyjna relacja ceny do możliwości
• dobra jakość obrazu (pokrycie palety sRGB i wskaźnik Delta E)
• szerokie kąty widzenia
• obsługa technologii AMD FreeSync
• niskie zużycie energii
• funkcja HDR...
   
• ...chociaż w ograniczonym zakresie
• niewielka regulacja pozycji ekranu