Mobilne przede wszystkim: Testujemy MSI EX300 i EX310

Notebooki z zewnątrz prezentują się identycznie, są jednak diametralnie różne wewnątrz. Pierwszy z nich, zbudowany na platformie Intel Centrino 2 (a zatem piątej już generacji Centrino - Montevina), drugi na konkurencyjnej Pumie stworzonej przez AMD. Różne są też ceny... Platforma AMD to rozwiązanie tańsze, chociaż nie można nazwać go niskobudżetowym. Zastosowany w nim Turion X2 Ultra ZM-80 (2 GHz) podobnie jak Core 2 Duo T8400 należy do klasy średniej w ofercie dwurdzeniowych procesorów firmy. Testy wykażą na ile oszczędność kilkuset złotych odbija się na możliwościach komputera.

Montevina wprowadza technologię 45 nm, podczas gdy wszystkie procesory dla Pumy wykonane są w starszym procesie 65 nm. Miniaturyzacja powinna wiązać się z mniejszym zapotrzebowaniem na prąd i wydzielaniem ciepła, jednak obie jednostki podczas testów zachowały się podobnie. Turion X2 niemalże w całości bazuje na starszych procesorach serii – nowością jest, zaczerpnięty z wyższego w hierarchii Phenoma, system oszczędzania energii. Penryn wprowadza więcej innowacji, m.in. kolejne rozszerzenie instrukcji SSE prześpieszających obróbkę multimediów. Zmiany w architekturze przynoszą tu odczuwalny wzrost wydajności.

Centrino zwykło występować z kartą graficzną firmy Intel – takiego duetu nie ma w testowanych komputerach. Oba notebooki wypsażono w układ ATI Radeon – choć nie jest dużo wydajniejszy na jego korzyść przemawia własna pamięć. Centrino wyposażono oczywiście w intelowski moduł WiFi, AMD wykorzystało w to miejsce układ Atheros. Zainstalowany w EX300 moduł bez zastrzeżeń obsługuje standardy 802.11 b/g/n, w EX310 - 802.11 b/g. Do dyspozycji mamy także wbudowany Bluetooth 2.0 z EDR. Notebooki posiadają możliwość zamontowania wewnetrznego tunera telewizyjnego. Platforma Puma oznacza dla nas dodatek w postaci modemu telefonicznego – prawdziwy oldschool dla koneserów gatunku :).

Klawiatura stanowi jeden ze słabszych punktów testowanych komputerów. Chociaż rozmiar notebooka pozwala na to, by klawisze miały standardowe wymiary, producent nie doceniając użyteczności niektórych, pomniejszył je. Najwiekszą bolaczką podczas pracy jest zdecydowanie zbyt mały klawisz Enter, oraz bardzo wąskie klawisze strzałek. Układ klawiatury wymaga przyzwyczajenia. Klawisz Fn umiejscowiony jest po lewej stronie CTRL – brakuje tu możliwości zamiany klawiszy z poziomu BIOS-u, jak ma to miejsce np. w komputerach HP. Pomimo kilku niedogodności, na pochwałę zasługuje stabilność. Nie ma miejsca w konstukcji, w którym przejawiała by tendencje do uginania się pod naciskiem. Skok klawiszy jest całkiem dobry. Szybkie pisanie przysparza trochę hałasu.

Mały komputer – małe klawisze. Szkoda tylko, że palce czasem za duże...

Touchpad nie ma zaznaczonej strefy scrollowania, jednakże instalacja sterowników dostępnych na stronie firmy Synaptics pozwala na uruchomienie tej funkcjonalności. Powierzchnia gładzika jest przyjemna w dotyku, niestety wieńczą go twarde i hałaśliwe gumowe przyciski. Dla tych, którym nie przypadną do gustu, dobra informacja: w kartonie znajdziemy m.in. podróżną myszkę na USB.

Pomiędzy przyciskami touchpada znajduje sie czytnik linii papilarnych. To często spotykane rozwiązanie jest pomysłem mało praktycznym, gdyż organicza powierzchnię i tak już małych przycisków. Duży plus należy się konstruktorom za możliwość wyłączania touchpada – to przydatna funkcja, o której nie wszyscy producenci pamiętają.

Nienajgorszy touchpad wieńczą twarde, niewygodne i małe przyciski.

Designerski panel umieszczony nad klawiaturą nie grzeszy mnogością oferowanych możliwości. Znajdziemy tu przyciski aktywujące kamerę, WiFi i Bluetooth oraz magiczny przycisk ECO. Kryje sie pod nim skrót do aplikacji pozwalającej na przełączenie schematu zasilania. Wszystkie przyciski sprzężone są z ładnie i intuicyjnie zaprojektowanym OSD... i to chyba ratuje użytkownika, gdyż zindentyfikowanie symbolu przedstawionego na buttonach jest na początku co najmniej trudne.

Czyżby dotykowe panele się przeżyły? Mało czytelny przy pierwszym spotkaniu. Kończą go ciekawie wkomponowane głośniki.

OSD jest ładne i intuicyjne...

Front zajmuje kilka dodatkowych, małych, różnokoloroych kontrolek dotyczących stanu urządzenia. Co ciekawe, przyjmują one kilka kolorów, w zależności od kombinacji aktywnych funkcji (kontrolka łączności świeci na zielono, gdy korzystamy jedynie z sieci bezprzewodowej, na niebiesko gdy uruchomiony jest także Bluetooth itd.).

Przyjazne oraz, w przeciwieństwie to tego co oferuje panel, czytelne. O tej porze roku ich kolorystyka nieodparcie kojarzy mi się z choinką :)

Notebooki serii EX3xx wyposażono w 2-megapikselową kamerę. Jej praca nie budzi zastrzeżeń, natomiast dołączone oprogramowanie CrazyTalk Suite, pomimo dużej funkcjonalności, nie jest wolne od błędów.

Standardowo – duża rozdzielczość nie wskóra nic, jeśli nie zapewnimy dobrego oświetlenia

Naklejka "Dolby" moze tworzyć złudzenia, jednak w istocie nie dotyczą one wbudowanych głośników, a możliwości, które daje notebook po podłączeniu do zestawu kina domowego. A do tego komputery nadają się znakomicie - świadczy o tym karta graficzna wyposażona w złącze HDMI.

Konstukcja 13-calowych komputerów nie sprzyja liczności złącz. Dodatkowo całą tylną ściankę EX300 i EX310 zajmuje bateria. Mimo to znajdziemy tu 3 porty USB 2.0. W EX300, modelu droższym jeden z portów USB jest typu 2 w 1 - zintegrowany ze złączem eSata (external serial ata), sygnowany do podłączania dysków zewnętrznych. Rozwiązanie to oferuje znacznie większe maksymalne przepustowości, aniżeli transfery z wykorzystaniem USB. Użytkownik wersji EX310 zostaje uraczony normalnym portem USB oraz gniazdem telefonicznym, dzieki któremu będzie mógł przypomnieć sobie nostalgiczne czasy liczenia impulsów ;). Brak analogowego modemu w pierwszym notebooku uznaję za zaletę - myślę, że ten sposób komunikacji można odstawić do lamusa (ciekawe ilu z dzisiejszych Internautów zna w ogóle numer 0 20 21 22? ).

W droższym modelu MSI zaskoczyło złączem eSata i USB w jednym.

Oba testowane notebooki wyposażono w tak zwane napędy Super Multi, obsługujące wygodny standard DVD-RAM. Poziom hałasu towarzyszący nagrywaniu i odtwarzaniu jest akceptowalny. Za to znów elementem nie do zaakceptowania jest niedoskonałe oprogramowanie, przy czym dziwi fakt, że podpisała się pod nim firma Corel/Ulead.

Jak wiele współczesnych notebooków, oba testowane mają na wyposażeniu czytnik kart pamięci: tutaj 3 w 1, czyli SD, MMC, i MemoryStick. Cechą szczególną droższej opcji (wersji z Centrino jest dodatek w postaci wbudowanego modułu szyfrującego TPM). Napęd jest cichy, czekamy na wersję BluRay.

Jak u wielu czołowych producentów zakupiony komputer ma zainstalowane wersje próbne pakietów Norton Internet Security i Microsoft Office 2007. W wyposażeniu notebooka znajdziemy przydatny zestaw: prosty kreator MSI Burn Recovery na pokładzie, oraz dwie płyty DVD-R, na których idealnie zmieścimy jego efekt działania. Za ich pomocą odtworzenie skonfigurowanego i w pełni działającego systemu jest dziecinnie proste i trwa około godziny. MSI dostarcza także multimedialny kombajnik Goya Base i archiwizer WinZip.

Tak prezentuje się aplikacja do obsługi kamery. Jej twórcom nie można zarzucić zaniedbań w upiększaniu interfejsu.

Ciekawe funkcje najczęściej powodują błędy... kotek nie wygląda na zadowolonego z tego powodu.

 Dostarczony przez producenta BurnNow

Notebooki wyposażono w matryce typu glare – najbardziej rozpowszechnionej technologii, która z pewnością dodaje urody wyświetlanym obrazom poprzez lepsze odwzorowanie barw, ale w żadnym calu nie ułatwia pracy w jasnym pomieszczeniu. Jej nominalna rozdzielczość to standardowe 1280 x 800 px – zapewnia ona komfortową pracę i trudno wyobrazić sobie większą na 13,3 calowym wyświetlaczu.

Dostarczone do testów urządzenia były zaopatrzone w baterie o zwiększonej pojemności (8 ogniwowe, można je też wyposażyć w baterie 4-cell). Większe akumulatory są trochę cięższe, a przede wszystkim znacznie wystają poza obrys komputera – pozwolą jednak zapomnieć o zasilaczu nawet przez 4 godziny. Postanowiłem obie baterie przetestować programem Battery Eater, symulując tym samym pracę w róznych trybach.

Czasy uzyskane podczas pracy na baterii

Testowanie baterii pozwoliło na obserwację temperatur wykazywanych przez czujniki procesora i dysku. Temperatury rozkładały się niemalże identycznie, większa zajętość potrafiła nagrzać oba komputery do nieprzyjemnego poziomu. Chłodzenie laptopów jest ciche i skuteczne.

Temperatury wskazywane przez czujniki komputera po godzinie przeciętnej pracy - model EX310.

Oba testowane notebooki wyposażono w identyczne karty graficzne ATI Mobility Radeon HD 3450, które nie są jednostkami wydajnymi – niestety to cena, jaką płacimy za mobilność – w zamian są energooszczędne. Atutem karty jest własna pamięć, jednak wpływ tego faktu na osiągi nie jest znaczący.

CPU-Z na komputerze MSI EX300

CPU-Z na komputerze MSI EX310

GPU-Z – oba komputery wyposażono w identyczny układ, a zatem jedyną zaobserwowaną w programie różnicą jest inny numer seryjny. Wykorzystywaną przez ATI pamięć DDR3 charakteryzuje stosunkowo niski pobór mocy.

Uzyskane wyniki klasyfikują komputery w klasie średniej. Spojrzenie na wyniki daje jasną odpowiedź: model stworzony na platformie Centrino jest prawie dwukrotnie wydajniejszy, co niemalże w całości zawdzięcza zastosowanemu procesorowi.

13-calowe EX300 i EX310 są ciekawymi zawodnikami na rynku – MSI czeka jednak trudna walka o przeciętnego nabywcę. To nie pierwszy producent starający się przełamać monotonię czarno-srebrnej kolorystyki. Pomimo niewielkiego wyboru, oferowane barwy obudowy są ciekawe i z pewnością znajdą amatora darzącego je entuzjazmem. Zaletą komputerów jest solidne wykonanie i dobre wyposażenie.

Z uwagi na osiągi, wszystkich zastanawiających się nad wyborem któregoś z maluchów MSI zachęcam do inwestycji w wyższy spośród opisywanych modeli. Polecam go z czystym sumieniem, choć wśród 13,3 notebooków mam już jednego faworyta: Dell XPS-M1330. To ta sama półka cenowa i podobna funkcjonalność. Dell w mocniejszej opcji oferuje wydajniejszą NVidie, niestety kosztem niższego modelu procesora z rodziny Core 2 Duo. Obudowa podobnie wykonana jest ze stopów magnezu, wykończona elementami stalowymi i aluminiowymi, w opcji oferowana w różnych kolorach – wybór jest kwestią gustu.

Podziękowania dla firmy MSI za wypożyczenie notebooków do testu