Nokia i ICEYE pomogą Ukrainie zbudować własną łączność satelitarną

Decyzja o rozwijaniu niezależnego systemu ma być odpowiedzią na niedawne zakłócenia w korzystaniu ze Starshield. Podpisany z Nokią i ICEYE list intencyjny dotyczy współpracy przy stworzeniu bezpiecznej, krajowej infrastruktury satelitarnej, dzięki której Ukraina miałaby zachować pełną kontrolę nad kluczowymi kanałami łączności istotnymi dla obrony państwa.

Obie firmy wnoszą do projektu doświadczenie w rozwiązaniach satelitarnych dla telekomunikacji. ICEYE od 2022 r. przekazuje Ukrainie dane satelitarne wykorzystywane w działaniach wywiadowczych i operacyjnych. Prezes spółki, Rafał Modrzewski, wskazywał, że kraj potrzebuje "bezpiecznego, suwerennego i wydajnego systemu komunikacji satelitarnej", nad którym będzie sprawował samodzielną kontrolę. ICEYE deklaruje też ścisłą współpracę z partnerami przy wdrażaniu technologii.

Od początku rosyjskiej inwazji Ukraina w dużym stopniu opierała łączność na zagranicznych systemach satelitarnych, przede wszystkim Starlink i Starshield należących do SpaceX. Szczególne znaczenie ma Starshield, który pozwala na bezpieczne sterowanie dronami na dużych odległościach. Gdy dostęp do tej usługi został ograniczony, przełożyło się to na poważne utrudnienia w użyciu bezzałogowców na froncie.

Z dostępnych informacji wynika, że 14 października doszło do istotnego ograniczenia prędkości przesyłu danych w Starshield, co miało uniemożliwić wielu ukraińskim dronom wykonywanie zadań bojowych. Pojawiły się jednocześnie rozbieżności co do tego, kto stał za blokadą: część amerykańskich urzędników wskazywała Elona Muska, natomiast sam przedsiębiorca przekonywał, że decyzja należy do administracji USA. Musk pisał w serwisie X, że systemy Starshield są własnością i pod kontrolą rządu Stanów Zjednoczonych, a ewentualne ograniczenia są decyzją wojska lub prezydenta USA.

Po tych wydarzeniach Ukraina ma intensyfikować działania na rzecz niezależności w obszarze satelitarnej łączności. Mikko Hautala, szef ds. geopolityki i relacji rządowych w Nokii, podkreślał, że własny system może zapewniać komunikację również wtedy, gdy zawodzi infrastruktura naziemna. Zwracał uwagę, że sieci satelitarne są jednym z filarów bezpiecznej łączności, a Nokia i ICEYE chcą szczegółowo przeanalizować, jak suwerenna technologia może zwiększyć odporność Ukrainy.

Na tle planów budowy niezależnej sieci pojawia się też wątek ryzyka związanego z działaniami Rosji w przestrzeni kosmicznej. Satelita zwiadowczy Kosmos 2612 należący do Federacji Rosyjskiej zbliżył się do jednego z satelitów ICEYE, co wywołało spekulacje o możliwych próbach ingerencji w jego pracę. Tego rodzaju incydenty mają wzmacniać argumenty za posiadaniem przez Ukrainę własnych systemów satelitarnych odpornych na zakłócenia.

ICEYE i Nokia już wcześniej zapowiadały wspólne projekty skierowane do państw, które rozważają budowę narodowych sieci satelitarnych. Porozumienie z Ukrainą ma wpisywać się w tę strategię i być kolejnym krokiem w kierunku ograniczania zależności kraju od zewnętrznych technologii komunikacyjnych.