GeForce RTX 3090 - czy to faktycznie karta do grania w 8K?

Nadszedł wielki dzień, bowiem NVIDIA wytoczyła dziś swoje najcięższe działo - kartę GeForce RTX 3090, jeszcze wydajniejszą od testowanej u nas GeForce RTX 3080 (przypomnijmy, że testowaliśmy również wersję Gigabyte RTX 3080 Gaming OC).

Premiera NVIDIA Ampere okazała się wyjątkowo udana, a model RTX 3080 po prostu pozamiatał. To świetna, bardzo wydajna i dobrze wyceniona karta. Czy RTX 3090 również spowoduje u nas opad szczęki? Przekonajcie się sami!

Co w artykule?

• Cena GeForce RTX 3090
• Specyfikacja - porównanie GeForce RTX 3090 z innymi modelami
• Komputronik Ultimate HC900 - super maszyna z RTX 3090 na pokładzie
• Testy wydajnościowe RTX 3090 w rozdzielczości 4K UHD
• Testy wydajnościowe w rozdzielczości 8K (telewizor Samsung Q800T)
• Pobór mocy i temperatury
• ASUS TUF GeForce RTX 3090 - czy warto kupić?

Tym razem nie udało nam się dostać modelu FE, za to wpadł nam w ręce model ASUS GeForce RTX 3090 TUF Gaming OC (TUF-RTX3090-O24G-GAMING). Mało tego - sklep Komputronik udostępnił nam super maszynę (o której więcej za chwilę) wyposażoną również w ten model, ale w wersji "normalnej" (bez OC - TUF-RTX3090-24G-GAMING).

Zamiast jednak porównywać niewielkie zmiany w taktowaniu karty postanowiliśmy pójść inną drogą - przetestowaliśmy szybszą wersję (pracującej z profilem OC) na obu platformach. Dzięki temu mogliśmy przetestować kartę z dwoma procesorami - Core i9 9900K oraz Core i9 10900K. Zaznaczyć jeszcze należy, że pamięć RAM w obu platformach pracowała z takim samym taktowaniem (3200 MHz), ale na naszej platformie testowej było to 16 GB, a w super maszynie Komputronika - 64 GB. Realnie rzecz biorąc, nie powinno mieć to większego wpływu na wydajność gier - a tym się dziś zajmiemy.

Przede wszystkim - wbrew obawom karta wcale nie jest wielka. Jasne, jest całkiem spora (29,99 x 12,69 x 5,17 centymetrów - zajmuje 2,7 slotu), ale w porównaniu do Gigabyte GeForce RTX 3080 OC jest nawet nieco mniejsza! Podobnie jak niereferent Gigabyte została ona wyposażona w dwa gniazdka zasilające 6+2-pin.

Przypomnijmy, że sugerowane, startowe ceny określone przez NVIDIę dla podstawowych modeli (również FE) zaczynają się od 1499 dolarów. Jak to się przekłada na złotówki i wersje ze stajni ASUSa?

Standardową wersję TUF GeForce RTX 3090 wyceniono na 7159 złotych. Wersja TUF OC to już wydatek 7369 złotych (ceny sugerowane, mogą się oczywiście różnić od cen sklepowych).

W tabeli przedstawione są wersje referencyjne - widać, że niepodkręcona wersja karty TUF 3090 w trybie Gaming pracuje z zegarami standardowej wersji. Na papierze karta robi ogromne wrażenie (skróconą nazwę producenta tego GPU, czyli BFG rozwińcie sobie sami, bo jest nieco niecenzuralna), ale od razu nasuwa się pytanie - czy obecne procesory pozwolą karcie rozwinąć skrzydła? Jeśli chodzi o gry, to mamy spore wątpliwości...

Ze sklepu Komputronik pożyczyliśmy naprawdę konkretną maszynę opartą na podzespołach firmy ASUS, a oto i jej specyfikacja:

• procesor: Intel Core i9 10900K + chłodzenie wodne Corsair Hydro Series iCUE H115i RGB PRO XT
• płyta główna: ASUS ROG STRIX Z490-F Gaming
• karta graficzna: ASUS GeForce RTX 3090 TUF Gaming 24 GB
• pamięć RAM: Corsair Vengeance RGB Pro 64 GB 3200 MHz
• dyski - SSD: Samsung 970 EVO Plus 1 TB, HDD: WD Red 4 TB
• obudowa: ASUS ROG STRIX Helios GX601
• zasilacz: ASUS ROG STRIX 850G (850W GOLD)
• system: Windows 10 Home

Kup Komputronik Ultimate HC900 [B04]

Konkretna maszyna prawda? Nie dość, że jest niesamowicie wydajna, to jeszcze świetnie się prezentuje. Cena modelu Komputronik Ultimate HC900 [B04] to... 16999 złotych. Sporo, ale taka maszyna podoła każdemu wyzwaniu.

Premiera NVIDIA Ampere ujawniła jeszcze jedną kwestię - dzisiejsze procesory nie są gotowe na tak wydajne karty graficzne jak RTX 3080, a już na pewno nie RTX 3090. Oczywiście dają radę w rozdzielczości 4K UHD, czy QHD (chociaż tu już widać ograniczenia), ale przy Full HD przykrego zjawisko bottlenecku procesora absolutnie nie da się ukryć i karty graficzne NVIDIA Ampere 3080 i 3090 pracują na pół gwizdka. Testy RTX 3090 wykonaliśmy więc tylko w dwóch rozdzielczościach - 4K UHD i... 8K. Wyjątkiem jest Shadow Of The Tomb Raider, którego silnik znakomicie radzi sobie z wykorzystaniem kart Ampere nawet w niższych rozdzielczościach (w innych przypadkach wzrost wydajności w niższych rozdzielczościach był niewielki).

Testy w rozdzielczości 4K (oraz w benchmarku 3D Mark) przeprowadziliśmy na dwóch platformach sprzętowych - z procesorami Core i9 9900K oraz Core i9 10900K.

* wszystkie pozostałe karty są przetestowane z procesorem Core i9 9900K

Przypominamy - w przypadku World War Z i Far Cry 5 zrezygnowaliśmy z testów w rozdzielczościach FHD i QHD, bowiem przyrost wydajność był znikomy (bottleneck procesora).

Do testów 8K oczywiście był nam potrzebny odpowiedni telewizor - no i nie obyło się bez zakupu nowego kabla HDMI 2.1. Model Samsung QE65Q800TAT potrafi się pochwalić nie tylko rozdzielczością 7680 x 4320 w 60 Hz, ale i Quantum HDR 2000 (wsparcie HDR10+), wsparciem FreeSync, no i wieloma funkcjami Smart, a nawet wsparciem dla Asystenta Google i Alexy. Jego rozmiary (bez podstawy) to 1447,9 x 830,9 x 25,2 mm, a nasz model wyposażony był w ekran o przekątnej 65 cali (w sprzedaży dostępne są również modele z ekranem 75 i 82 cale).

Jeśli chodzi o telewizory 8K, to aktualnie wsparcie otrzymały:

• Samsung - seria Q900T i Q800T (rozejrzyjcie się za aktualizacją firmware)
• LG - seria NANO099, NANO098, NANO097 i NANO095 Series
• Sony - seria Master Z9H

Co warto wiedzieć - gry jak Wolfenstein, Control, czy Death Stranding otrzymały nowy tryb DLSS 8K Ultra Performance - na razie testowaliśmy to w wersji beta, prawdopodobnie już za chwilę pojawią się one oficjalnie w aktualizacjach do tych gier.

Zaznaczamy, że uprzednio testowaliśmy Wolfa z DLSS w ustawieniach Jakość, a teraz wykorzystaliśmy najszybszy tryb Wydajność. Właśnie w ten sposób można sięgnąć 60 klatek na sekundę przy wysokich ustawieniach i 70 przy użyciu DLSS uberwydajność.

Jeszcze lepiej radzi sobie Death Stranding (ale oczywiście nie ma tam wsparcia ray-tracingu) - w natywnej rozdzielczości 8K otrzymamy ponad 30 klatek na sekundę, przy użyciu DLSS 2.0 (tryb Wydajność) ponad 60 klatek na sekundę, a przy trybie Super Wydajność około 80 klatek na sekundę (ustawienia najwyższe).

Jak widać wiele zależy od danej gry, a także od wsparcia DLSS (2.0) i możliwości wyboru ustawień Deep Learning Super Sampling. "Zwykły" DLSS w SOTR i Metro nie przynosi tak dużego skoku wydajności. 

Cóż jest to trochę więcej od RTX 3080, ale... w porównaniu do tej karty to już robi naprawdę niewielką różnicę. Polecany przez ASUSa zasilacz do tej karty to... 850 watów. Do jakości chłodzenia ASUSa i kultury pracy absolutnie nie można się przyczepić. Nawet w trybie OC karta utrzymuje temperatury około 70 stopni (zwykle nieco poniżej).

Wielkie wow i ekscytacja? Cóż... Ogień wypalił się trochę przy premierze GeForce RTX 3080, sporo wydajniejszej od RTX 2080 Ti i dobrze wycenionej (sugerowane ceny od 3300 złotych). Wiedzieliśmy już czego spodziewać się po NVIDIA Ampere i wiedzieliśmy, że RTX 3090 będzie jeszcze wydajniejsza. Nie było co jednak liczyć na jakiś potężny skok wydajności w stosunku do RTX 3080, a ceny karty dodatkowo zaczynają się od ponad 7000 złotych.

Poza tym.. tak karta wyprzeda swoje czasy, a już na pewno wyprzedza resztę hardware. Patrzymy tu zwłaszcza w kierunku procesorów, których możliwości mocno ograniczają karty Ampere - przynajmniej jeśli mowa o niższych rozdzielczościach jak Full HD, a nawet QHD. Z pewnością jednak RTX 3090 nie ma sobie równych jeśli chodzi o obsługę ray-tracingu, czy też DLSS.

Czy to pierwsza karta do gry w rozdzielczości 8K? W zasadzie tak... pod warunkiem wykorzystania nowych, ultra szybkich ustawień w DLSS 2.0. Można wtedy liczyć nawet około 70-80 klatek na sekundę. Oczywiście można również mocno zejść z ustawieniami gry (patrz testy w World War Z) i grać w natywnym 8K, ale chyba nie o to tu chodzi. Przypomnijmy może jeszcze o sprzętowej akceleracji odtwarzania materiałów AV1 8K HDR, jak i możliwości nagrywania przez ShadowPlay rozgrywki w 8K HDR i 30 klatkach na sekundę (aby uzyskać dostęp do tej funkcji, w momencie testów trzeba było włączyć funkcje eksperymentalne w GeForce Experience).

NVIDIA właśnie postawiła kropkę nad... j w słowie "supremacja". GeForce RTX 3090 to karta graficzna przeznaczona dla osób które chcą mieć absolutnie najwydajniejszą kartę na rynku (nie oglądając się na cenę) lub potrzebują dużej ilości pamięci VRAM do bardziej poważnych zastosowań. To Titan, tylko... bez Titana w nazwie i... w startowej cenie o 1000 dolarów niższej.

Jeśli chcesz mieć świetną kartę do grania w 4K wybierz RTX 3080 - w zastosowaniach gamingowych jest niewiele mniej wydajna od RTX 3090, a jej cena jest prawie dwukrotnie niższa.

Wedle NVIDII karta RTX 3090 jest szybsza od RTX 3080 (w gamingu 4K) zaledwie o 10 do 15% - w naszych testach karta pokazała przewagę około 10%, a nawet nieco niżej.

GeForce RTX 3090 to karta dla największych entuzjastów - na przykład takich, którzy koniecznie chcą pograć w rozdzielczości 8K. Ma to sens? Niby nie, ale za to jaki szacun na dzielni!

To jest już karta dla użytkowników poszukujących najwyższej wydajności w równie wysokiej cenie i... raczej do zastosowań bardziej profesjonalnych niż gry, ze względu na 24 gigabajty pamięci VRAM na pokładzie (przypomnijmy, że modele 3080 mają 10 GB). Jeszcze za mało mocy? Możesz połączyć dwie (maksymalnie - 3-way i 4-way SLI nie jest wspierane) takie karty za pomocą NVLINK.

• najwydajniejsza i fabrycznie podkręcona karta graficzna
• dwa standardowe gniazdka zasilające 8-pin, zamiast jednego 12-pin (FE)
• wydajność wyższa od Titana RTX
• bardzo wysoka wydajność w ray-tracingu i DLSS
• 8-nanometrowa litografia GPU i PCI Express 4.0
• 24 gigabajty pamięci VRAM GDDR6X
• 2 x HDMI 2.1 i 3 x DP 1.4a
• technologia RTX IO i NVIDIA Reflex
• bardzo dobry system chłodzący i kultura pracy (tryb 0db)

• bardzo wysoki pobór energii - prawdopodobna konieczność wymiany zasilacza na mocniejszy
• skromne możliwości dalszego OC
• relatywnie wysoka cena (chociaż atrakcyjna na tle cen Titana RTX)

Może cię również zainteresować:

• 8K już nie tylko dla najbogatszych – inteligentne telewizory Samsung QLED Q800T
• Test GeForce RTX 3080 - ta karta będzie przez tydzień królować na rynku
• Gigabyte GeForce RTX 3080 Gaming OC 10G - test karty której możesz nie zmieścić w obudowie