Corsair Vengeance 3600 MHz - szybka pamięć RAM DDR4

Wraz z platformą Intel Haswell-E (LGA 2011-3) pod nasze strzechy zawitały pamięci RAM w wersji DDR4. W owym momencie było to rozwiązanie dla profesjonalistów i entuzjastów, jako, że high-end Intela do najtańszych nie należy. Pamięci DDR4 spopularyzowały się dopiero po wejściu w segment mainstream - większość płyt głównych dla procesorów Intel Skylake (LGA 1151) korzysta właśnie z tego rozwiązania.

Do naszej redakcji zawitał zestaw pamięci DDR4 Corsair Vengeance LPX o taktowaniu 36000 MHz. Składa się on z czterech modułów RAM o pojemność 4 GB (łącznie 16 GB). Jest to zestaw przeznaczony dla entuzjastów, wyposażony dodatkowo w cooler z aktywnym chłodzeniem (wentylatorek).

Główne różnice pomiędzy pamięciami DDR3 i DDR4 to zwiększone taktowanie (co niestety przełożyło się na wolniejszy czas dostępu) oraz zmniejszone napięcie (większa energooszczędność). Czestotliwość z jaką pracują pamięci DDR4 zaczyna się od 2133 MHz, a kończy nawet na 4000 MHz, podczas gdy DDR3 o taktowaniu powyżej 2133 MHz uważa się już za modele dla entuzjastów.

Pamięć RAM nie ma takiego wpływu na wydajność komputera jak procesor, czy karta graficzna. Wyjątkiem jest sytuacja gdzie wykorzystujemy zintegrowaną z procesorem grafikę, która korzysta właśnie z pamięci systemowej. Okazało się jednak, że taktowanie RAM DDR4 ma marginalny wpływ na zintegrowane grafiki Intela, a firma AMD wciąż nie zaprezentowała platformy wykorzystującej ten rodzaj pamięci.

Czego jednak można się spodziewać w zestawie z zewnętrzną kartą graficzną zwiększając częstotliwość działania RAM powiedzmy o... 1000 MHz (1 GHz)?

Porównaliśmy działanie zestawu 3600 MHz na platformie Haswell-E (czterokanałowy kontroler RAM) do bliźniaczego o taktowaniu 2666 MHz. Czterokanałowy kontroler zapewnia nam ogromną przepustowość, a zwiększenie taktowania RAM o 1000 MHz również powinno przynieść wyniki.

• System operacyjny: Windows 10 64-bit
• Sterowniki AMD Crimson: 16.3.1 hotfix

Przed testami RAM zawsze warto ustawić procesor "na sztywno". Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że zwykłe wykorzystanie profilu XMP może przestawić działanie procesora (np. włączenie trybu Enhanced Turbo). Wyniki które później otrzymują, nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.

W jakich przypadkach nie należy spodziewać się zwiększenia szybkości działania komputera przez zastosowanie szybszej pamięci RAM? Na przykład w benchmarkach i programach, które wykorzystują podręczną pamięć procesora (cache), a nie pamięć RAM.

Teoretycznie powinna być prosta. Instalujemy moduły RAM w bankach, wchodzimy do UEFI BIOS i uaktywniamy profil XMP. Nic skomplikowanego prawda? Jednak nasze doświadczenia z pamięciami DDR4 i profilami XMP uczą nas, że nie zawsze działają one doskonale.

W naszym przypadku okazało się, że płyta ignorowała całkowicie zapisy w profilu ustawiając je całkowicie wedle swego widzimisię (konkretnie pamięci uruchomiły się z taktowaniem 3200 MHz i niższymi timingami). Dopiero ręczne ustawienia w UEFI spowodowały poprawnę pracę RAM z maksymalnymi ustawieniami.

W przypadku czterokanałowego kontrolera (Intel Haswell-E) RAM 2666 MHz pozwala na osiągnięcie prawie 50 GB/s przepustowości, a RAM 3600 prawie 60 GB/s! To niesamowite wartości, jak jednak przełożą się na pracę komputera?

W testach wykorzystaliśmy komputer z kartą Radeon R9 390X. Wynik testu graficznego pomimo zastosowania różnych pamięci RAM okazał się praktycznie identyczny. Dopiero wgląd w wyniki testu fizyki (Physics), oraz mieszanego (Combined) pokazuje, że dzięki szybszemu RAM można sięgnąć po jeszcze wyższą wydajność. Tym niemniej - nie należy oczekiwać cudów. 

Ponownie widać niewielką przewagę systemu z szybkim RAM, jednak nie jest ona powalająca - niczego innego się jednak nie spodziewaliśmy.

Corsair Vengeance LPX Airflow 4 x 4 GB 3600 MHz to 16-gigabajtowy zestaw wysokotaktowanych pamięci RAM DDR4 z dołączonym radiatorem. Z powodzenim można go stosować zarówno na platormie LGA 1151 (dwa kanały RAM) lub LGA 2011-3 (cztery kanały RAM). Ale...

Widać tu pewną niekonsekwencję producenta - otrzymujemy bowiem zestaw czterokanałowy, idealny do segmentu wysokiego (Haswell-E), ale tylko jeden radiator. Przypomnijmy, że płyty główne segmentu mainstream (obsługa dwukanałowa) charakteryzują się umieszczeniem banków RAM w jednym miejscu, ale w segmencie wysokim banki RAM znajdują się po obu stronach podstawki procesora.

Jeśli więc chcielibyśmy chłodzić RAM na platformie Haswell-E potrzebowalibyśmy dwóch takich radiatorów. Zestaw Corsair Vengeance Airflow najlepiej się więc sprawdzi w płytach głównych z podstawką LGA 1151.

Warto zdać sobie sprawę, że pamięci RAM - nawet te działające ze standardowymi (zgodnymi z normami JEDEC) zegarami - już są bardzo szybkie, a w przypadku procesorów z czterokanałowymi kontrolerami pamięci wręcz niewiarygodnie szybkie. Tym niemniej nie warto kupować pamięci RAM o najniższych zegarach (w przypadku DDR4 jest to 2133 MHz) bowiem w bardzo zbliżonej cenie znajdziemy szybsze moduły, które pozwolą naszemu komputerowi działać jeszcze nieco szybciej.

Corsair Vengeance LPX 4 x 4 GB 3600 MHz z radiatorem Airflow to pojemny, szybki i dobrze chłodzony zestaw. 16 GB RAM wystarczy dziś praktycznie do każdych zastosowań (nie licząc profesjonalnych), a taktowanie 3600 MHz zapewnia, że nas sprzęt będzie działać z pełną mocą.

• bardzo szybki zestaw RAM DDR4 o taktowaniu 3600 MHz
• dołączony radiator z wentylatorem
• pojemność 16 GB pamięci wystarczy praktycznie do wszystkich zastosowań, włącznie z półprofesjonalnymi

• jeden radiator jest średnio przydatny na platformach czterokanałowych