Phenom II 940 Black Edition będzie głównym bohaterem tego artykułu. Nie będę tutaj się rozpisywał na temat dokładnej budowy czy architektury tego procesora, każdy z Was zapewne czytał już dziesiątki publikacji opublikowanych w Internecie. Napiszę tylko najważniejsze parametry.
Najważniejsza zmiana w stosunku do starszych braci to taka, że został wykonany w wymiarze technologicznym 45 nm. Wpływa to na zmniejszenie zapotrzebowania na prąd oraz zmniejsza się ilość wydzielanego ciepła, to z kolei wpływa na lepszy "overclocking". Jak daleko możemy go przetaktować, dowiemy się, czytając dalej. Składa się z 758 milionów tranzystorów, a maksymalne TDP (Thermal Design Power) wynosi 125W.
Dodatkowo najszybsza wersja Phenoma II (jak na dzisiejszy dzień) jest dostępna z odblokowanym mnożnikiem. Co to oznacza dla potencjalnych "podkręcaczy", chyba nie muszę tego pisać. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ilość pamięci Cache trzeciego poziomu została potrojona z 2 MB do 6 MB. Warto jeszcze wspomnieć o obsłudze technologii Cool’n’Quiet w nowej wersji 3.0, dzięki której możemy jeszcze bardziej zaoszczędzić na wydatkach za prąd (taktowanie rdzeni sięga wartości 800 MHz w spoczynku).
Ponieważ stałem się już szczęśliwym posiadaczem tego procesora, napiszę kilka słów na jego temat (chociaż już to zrobiłem;)) oraz co ważniejsze, przedstawię wyniki testów, które wykonałem w swoim zaciszu domowym.
Procesor otrzymałem w wersji BOX z dołączonym radiatorem, z którym raczej nie będę się siłował, a znajdzie nowego właściciela. Pierwszym krokiem jaki musiałem wykonać, to upgrade BIOS-u na swojej płycie. Szybki skok na stronę producenta i ściągnięcie najnowszej dostępnej wersji (F7), aby płyta poprawnie rozpoznawała Phenoma II. Zgranie na pendriv'a i za pomocą Q-flash wgranie do pamięci nowego pliku, zaowocowało poprawną obsługą procesora. Widzimy to na fotkach.
przed zmianą procesora
po zmianie
Po uruchomieniu systemu zaliczyłem "falstart", ponieważ Windows wykrył dwa rdzenie nowego procesora. Co jest? Czyżbym zły bios wgrał? Takie i inne pytania od razu mi się nasunęły. Główkowałem dobrych kilka minut, potem dopiero przyszło mi na myśl, że w msconfig ustawiłem dawno temu rozruch na 2 rdzenie i tak już zostało. Szybka zmiana parametrów i po ponownym uruchomieniu nareszcie ujrzałem cztery rdzenie w akcji.
Ponadto Vista 32-bit widzi teraz tyle pamięci, ile faktycznie mam zainstalowane:). Przedtem pokazywała mi dokładnie 3,25 GB. Drobna rzecz, a cieszy. Teraz już spokojnie mogłem przystąpić do pierwszych testów.
Testy
Wszystkie testy były przeprowadzane na domyślnych ustawieniach, dopiero w sekcji "podkręcanie" podkręciłem procesor na tyle, na ile pozwał mój sprzęt. Wyniki niestety mogę porównywać tylko z moim dotychczasowym dwurdzeniowym procesorem AMD Athlon 64 X2 6000, który pracował z częstotliwością 3000 MHz, czyli taką samą jak nowy Phenom II (swoją drogą będzie ciekawe porównanie).
Platforma testowa:
- Procesor: AMD Phenom II X4 940
- Cooler: Noctua NH-U12P (~1000 obr./min), Pasta Noctua NT-H1
- Płyta główna: Gigabyte GA-MA770-DS3
- Karta graficzna: Gigabyte 9800GTX 512MB DDR3
- Zasilacz: Be quiet! Dark Power 650W
- Pamięć: Kingston 4 x 1 GB DDR2 800 MHz
- Dyski: Seagate Barracuda 7200.10, 2 x 250 GB SATA II (RAID 0)
Nie ma dużych zmian temperatur, jeżeli byśmy porównali wyniki z starym (teraz można już tak powiedzieć) procesorem. Wyniki zostały pobrane z programu Everest, ale muszę szczerze powiedzieć, że nie jestem pewny na 100% poprawnych odczytów. Mierzone w pokojowej temperaturze wynoszącej 23 stopnie. Pragnę zwrócić uwagę, że cooler nie pracował na maksimum swoich możliwości. Na co dzień pracuje z zmniejszonymi obrotami do poziomu około 1000 obr./min (zastosowany adaptor Low-Noise) i do pomiarów tychże tak pozostało. Gdyby nie było reduktora napięcia, temperatury uzyskane byłyby mniejsze o około 2-3 stopnie.
Tu już widzimy bardzo wyraźnie wyższość czterech rdzeni. Oby tak dalej.
W Super Pi też jest znaczny wzrost szybkości. Pamięci pracowały na standardowych ustawieniach. Wyniki podane w sekundach.
Aplikacja 7-Zip, której na co dzień używam, również przyspieszyła, choć spodziewałem się większej wydajności. Poziom kompresji ustawiony na Ultra, metoda szyfrowania AES-256, a wyniki podane zostały w sekundach. Kompresji zostały poddane pliki filmowe, jeden o wielkości 699MB i dwa o łącznym ciężarze 1008 MB.
W Evereście też widzimy bardzo znaczny wzrost wydajności na korzyść czteroprocesorowego Phenoma II 940.
Popularny program 3DMark06 nie okazał się gorszy i wydaje mi się, że nie jest tak źle.
Przyszedł czas na gry;) Do testu użyłem aplikacji HardwareOC Crysis Benchmark. Jako pomiaru użyłem test procesora. Plansza Crytek Ice. Przy rozdzielczości ustawionej na 1680x1050 przetestowałem dwa ustawienia na High i na Low. Wyniki możemy podziwiać na wyżej przedstawionych screenach. Jak widzimy, cztery rdzenie dały radę i jest znaczna poprawa, co bardzo cieszy.
W grze Crysis Warhead, również możemy zaobserwować przyrost klatek na sekundę. Phenom II 940 (3 GHz) jest górą:)
W Far Cry'u został wykorzystany wbudowany benchmark. Przy rozdzielczości 1680x1050, braku Anti-Aliasingu, Direct3D 10, planszy Ranch Small i ustawieniach na Ultra Very High oraz High zostały wykonane pomiary. Znaczny przyrost klatek widzimy na ustawieniach High, Ultra już tak nie jest wesoło, czyżby to wina słabej grafiki?
Podkręcanie
O możliwościach podkręcania nowych Phenomów II chyba wszyscy już słyszeli, a szczególnie modelu 940 z odblokowanym mnożnikiem. Każdy jest ciekawy owych wyników, więc nie będę tego przedłużał i przejdę do czynów. Wszak iż mam tylko jeden model do użycia, to nie będę przesadzał z przetaktowywaniem i podnoszeniem napięcia, mam nadzieję, że zrozumiecie;) Ponadto, nie jestem zagorzałym overclockierem, także sprawdzę tylko jak się kręci bez podnoszenia napięć.
Mamy tutaj ułatwione zadanie, bo przestawiamy tylko mnożnik (standardowo x15). Od razu przestawiłem na x17, co dało wynik 3400 MHz i od razu kilka testów sprawdzających stabilność. Wszystko ok.
Teraz to już trzeba ostrożniej posuwać się naprzód. Mnożnik x17,5 i mamy 3500 MHz, ponownie testy sprawdzające i jak się okazuje system jest dalej stabilny i to bez podnoszenia napięcia (standardowe 1,350V)!
No to jedziemy dalej, mnożnik pół punktu wyżej i 3600 MHz, testy i ... stało się - pod koniec wywaliły się błędy - w końcu musiało się to stać - pomyślałem. Ale byłem jeszcze ciekawy czy Windows uruchomi się na 3700 MHz na standardowym napięciu, tak uruchomił się, ale długo nie pochodził, bo znowu... błędy.
Dalej już nie próbowałem, ale można się domyśleć, że po zwiększeniu dawki napięcia, można by dążyć do tego, aby Windows był w pełni stabilny przy częstotliwości 3700-3800 MHz. Mało tego, uważam, że nie wiele brakuje do szczęścia, aby osiągnąć 4000 MHz, co myślę dla wprawionych overclockierów nie będzie to większym problemem.
Ja się zadowoliłem stabilnym 3500 MHz bez podnoszenia napięcia, na razie mi to wystarcza do wszelakich zastosowań domowych. Do tego tylko minimalnie większe temperatury. Czego chcieć więcej?
Podsumowanie
Phenom II X4 940 Black Edition, tak jak w wielu recenzjach można przeczytać, gdyby od razu pojawił się zamiast starego Phenoma, to by było coś. Teraz żadnych rewelacji nie ma, ale i tak nie jest źle. W porównaniu z Athlonem 6000 zwycięsko wychodzi oczywiście nowy Phenom II, co to tego nie ma żadnych wątpliwości. Ważne też jest, że nowe procesory pasują do większości płyt głównych z Socket AM+, dzięki temu nie musimy zmieniać całej platformy.
Reasumując - jeżeli zdecydujemy się na Phenoma II uzyskamy:
- wysoką wydajność
- możliwość niezłego podkręcenia
- niską temperaturę pracy
Jedyna zła wiadomość to taka, że wydać na niego musimy teraz nieco ponad 1000 złotych. Ceny jednak powinni szybko spaść, a wtedy to już nic nam nie stanie na przeszkodzie, aby zaopatrzyć się w nowy i wydajny procesor - Phenom II.
