Przegląd kart graficznych na PCI-Express do 1000 zł

Od premiery PCI-Express, czyli w zasadzie nowych chipsetów intela 915 i 925 - minęło już kilka mięsięcy, a jednak szczególnego entuzjazmu wobec nowego złącza graficznego jakoś nie widać. Ktoś zapyta dlaczego? Powody są zapewne co najmniej dwa. Po pierwsze, jeszcze do niedawna oferta kart graficznych PCI-Express była bardzo 'anemiczna' - i bynajmniej nie chodzi tu o ilość, ale jakość. Albo nieekonomiczne "czteropotokowce", albo kosmicznie drogie potwory.

Po drugie, z dobrodziejstw nowej architektury nie korzystają jeszcze platformy dla procesorów AMD.

Zmieni to dopiero ogłoszony oficjalnie 20 października nowy chipset nVidii - nForce 4. Pierwszych płyt można się spodziewać prawdopodobnie jeszcze pod koniec roku, a wtedy warto już wiedzieć, jaką kartę PCI-Express najlepiej kupić, albo od czego należy się trzymać z daleka, aby nie wdepnąć w mine. Pamiętając duży sukces chipsetów z serii nForce2, podejrzewamy, że premiera płyt głównych z chipsetem nForce4 może rozhuśtać popyt na karty graficzne do nowego złącza.

Również do tego czasu półki sklepowe wypełnią już dobrze zapowiadające się karty GeForce 6600 i Radeon X700.

O motywach wprowadzenia i zaletach PCI-Express pisaliśmy już dwa razy. Wiemy już, że nie należy postrzegać nowej architektury PCI-E wyłącznie pod kątem złącza x16 dla karty graficznej. Samo złącze graficzne PCI-E x16 faktycznie nie jest aż na tyle rewolucyjne, aby zapalony gracz tylko dla niego zmieniał komputer na nowy. Być może dla samej grafiki nie jest też takim skokiem jak np: przejście z PCI na AGP, choć i do tego wydarzenia można mieć pewne wątpliwości, jeśli przypomnimy sobie z jakim bólem rodził się standard AGP. Na pewno pod względem "czystości" i bezproblemowej pracy, PCI-E w chwili swojej premiery bije na głowę AGP, gdy ten wchodził na rynek.

Pomimo wszystkich zalet złącza PCI-E, nonsensem byłaby teraz przesiadka z komputera wyposażonego w kartę AGP np: GeForce FX 5900 lub Radeon 9800 Pro, na "coś z PCI-Express", w nadziei, że zyskamy wyższą wydajność tylko za sprawą jego teoretycznie wyższej przepustowości - 4000 MB/s. Nie ma ani sensu, ani potrzeby na siłę udowadniać wyższości PCI-E X16 nad AGP X8, wykonywać porównań wydajności i analizować potencjalnych zysków. W miarę upływu czasu siłą rzeczy będziemy "zmuszeni" do przesiadki na "nowe". Oczywiście kupując dziś nowy komputer do gier, lepiej będzie wybrać coś z PCI-E niż AGP X8.

Gracze planujący zakup nowej platformy opartej na architekturze PCI-Express, zapewne staną teraz przed dylematem wyboru najlepszej karty graficznej to tego złącza - a jak zawsze chcielibyśmy połączyć najwyższą wydajność z najkorzystniejszą ceną. Nasz przegląd kart PCI-Express zaczynamy od czterech dostępnych już w sklepach kart i sukcesywnie będziemy go uaktualniać o kolejne modele. W menu po prawej znajdziecie więcej szczegółów n/t każdej z serii.

• procesor : Intel Pentium 4 550 (LGA775) 3.40E GHz HT (Prescott)
  1 MB cache, taktowanie 200 MHz x 16 (wewnętrznie FSB 800 MHz), wersja box z wentylatorem
  
• płyta główna : Intel Desktop D925XCVLKD2 Extreme Series
  ATX, Socket 775, chipset Intel 925X, FSB 800 MHz, 4x PCI + 1x PCI-E x16, 2x PCI-E x1, 4x DDR2 (max 4GB, tryb dual channel), 4x Serial ATA/150 z funkcjami Raid + 1x ATA/100, k. dźwiękowa Intel HDA 8-channel, k. sieciowa 10/100/1000 Mbps, 3x FireWire IEEE-1394
  
• pamięć RAM : Kingston DDR2 2 x 512MB 533MHz (KVR533D2N4/512) CL4
  napięcie zasilania 1.8v, styki pokryte złotem, CL 4-12-4-4, BGA : organizacja dwustronna 8x32MB lub jednostronna 8x64MB
  
• dyski twarde : 2 x Seagate 160 GB Barracuda 7200.7 ST3160827AS 8MB Serial ATA / NCQ = połączone w RAID 0
  8.5 ms, 8MB cache, Serial ATA/150, 7200 obr./min., transfer wew. 683 Mb/s, zewn. 58 MB/s,
  technologia NCQ - Native Command Queuing czyli kolejkowanie zadań
  
• Zasilacz : Chieftec 360W (HPC-360-302DF)
  zasilacz z aktywnym PFC (ATX-12V V. 1.1), dwa wentylatory chłodzące.

Testowane karty :

• Asus GeForce 6200 Turbo Cache 64MB 64-bit DDR (3.6ns) - 350/550 MHz
• Gigabyte GeForce 6200 128MB 128-bit DDR (4ns) - 300/500 MHz
• Galaxy GeForce 6600 256MB 128-bit DDR (3.3ns) - 300/550 MHz
• Gigabyte GeForce 6600 GT 128MB 128-bit GDDR3 (2.0ns) - 500/1000 MHz
• Gigabyte GeForce PCX 5900'' 128MB 256-bit DDR (3.2ns) - 400/700 MHz
• Leadtek GeForce 6800 256 MB 256-bit DDR (2.8ns) - 325/600 MHz
• 2 x Gigabyte GeForce 6600 GT 128MB 128-bit GDDR3 (2.0ns) - 500/1000 MHz (ASUS A8N-SLI)
• Gigabyte GV-3D1 - 2 x 6600GT - 256MB 2x128-bit GDDR3 (1.6ns) - 500/1120 MHz (Gigabyte GA-K8NXP-SLI )
   
• Asus Radeon X300 128 MB 128-bit DDR (5ns) - 375/400 MHz
• Gigabyte Radeon X600 Pro 128 MB 128-bit DDR (3.3ns) - 400/600 MHz
• Gigabyte Radeon X700 128 MB 128-bit DDR (3.3ns) - 400/600 MHz
• Sapphire Radeon X700 Pro 128 MB 128-bit GDDR3 (2.0 ns) - 425/860 MHz
• Gigabyte Radeon X800 256 MB 256-bit GDDR3 (2.0ns) - 400/980 MHz
• Sapphire Radeon X800XL 256 MB 256-bit GDDR3 (2.0ns) - 400/980 MHz

3D Mark 2003 wydobywa z kart wydajność na poziomie Shader Model 2.0, zatem wszystkie testowane karty mają tu równe szanse.

Ogólne wyniki 3Dmark03 niewiele nam mówią o płynności gier, pomagają co najwyżej tworzyć hierarchię kart. Dlatego polecamy dodatkowo spojrzeć na dwa kolejne wykresy, przedstawiające ilość FPS w sekwencji "Troll's Lair".

Dopiero na tej podstawie można ocenić czy karta zagwarantuje płynny rendering (powyżej 30 fps) w bardziej zaawansowanych i wymagających grach. Przy okazji widzimy, że wymagania sprzętowe, które panowie z FutureMarka przewidywali na rok 2003, wchodzą w życie dopiero na początku tego roku. Potwierdzą to kolejne wyniki z testów Doom3 i FarCry. To niejako nasze wyjaśnienie, dlaczego nadal nie używamy do testowania 3Dmark05.

W rozdzielczości 1600x1200 dobrze sprawdza się już Radeon X800 (12-potoków). Do 1280x1024 najlepszą kartą - z uwagi na swoją cenę - będzie GeForce 6600GT. Radeony z serii X700 co prawda również balansują na granicy płynnego renderingu, ale nie pozostawiają żadnego zapasu mocy na przyszłość. Mogłoby się wówczas okazać, że jedynym rozwiązaniem będzie zmniejszanie rozdzielczości do 1024x768 (szczególnie niemiłe dla posiadaczy paneli LCD 17").

Radeony X700 na pewno sprawdzą się dobrze w rozdzielczości 1024x768. Natomiast na obecną chwilę, z uwagi na swoją cenę - około 30% niższą od X700 - oraz nowocześniejszy silnik graficzny, optymalnymi kartami wydają się być GeForce 6600. Przy tych samych kościach pamięci (3.3ns) karty GeForce 6600 pozostawiają jeszcze dobry zapas na podkręcenie (X700=400/600MHz, GF6600=300/550MHz), co zaowocuje niemal zrównaniem się osiągów tych kart.

Aquamark 3, a konkretnie jego silnik krass, również nie korzysta z możliwości ShaderModel 3.0, bowiem obsługuje model cieniowania zgodny z założeniami DirectX 9.0b, a więc maksymalnie 2.0. Na wyniki kart w znikomym stopniu mają także wpływu dodatkowe technologie UltraShadow nVidii. Liczy się głównie wysoka szybkość wypełniania pikseli i dobra wydajność geometryczna.

W rozdzielczości 1600x1200 dobrze radzą sobie GPU dysponujące 16 potokami renderującymi, a także jedyny 12-potokowy Radeon X800. GeForce 6800 (12-potokowy) przy cenie wyższej od X800, wypada raczej słabo.

Generalnie 6800 trochę rozczarowuje. Przy zegarze GPU 325MHz i 12-potokach renderujących (wydajność 3900 MP/s) miejscami przegrywa nawet z 6600 GT! (GPU=500MHz x 8-potoków = 4000 MP/s).

Do gry w rozdzielczości 1280x1024 nadają się już Radeony z serii X700.

Do rozdzielczości 1024x768 optymalnymi kartami wydają się być GeForce 6600. W 800x600 całkiem nieźle poradzą sobie GeForce 6200 i Radeon X600Pro.

ak już pisaliśmy w artykule "Wybieramy optymalną kartę do Doom 3", gra preferuje karty graficzne z silnikiem Shader Model 3.0, oraz technologię nVidii UltraShadow. Oba warunki spełnia seria GeForce 6x00

W rozdzielczości 1600x1200 bardzo płynny framerate zapewniają Radeon X800 lub GeForce 6800 (12-potoków). W 1280x1024 osiągi 6800 i 6600GT są zbliżone, jednak w wyższych rozdzielczościach 6800 czerpie większe korzyści z dwukrotnie szerszej szyny do pamięci - 256-bit.

Do gry w 1280x1024 optymalną kartą jest już GeForce 6600. Wszystkie mocniejsze od niej pozwolą włączyć filtrowanie anizotropowe 4X lub 8X, które poprawią jakość grafiki/tekstur. Do takiego trybu optymalną - porównując ceny - wydaje się być teraz GeForce 6600GT.

W 1024x768 można już sobie pograć nawet na 4-potokowym GeForce 6200, co zapewne jest po części zasługą technologii UltraShadow II i nowego silnika CineFX 3.0. Radeon X600Pro, który w Aquamark3 szedł łeb w łeb z GeForce 6200, teraz ma prawie dwukrotnie niższe osiągi. Warto o tym pamiętać, jeśli czekamy na nowego Quake'a 4, bazującego na tym samym silniku graficznym co Doom3.

Od wersji 1.2 FarCry korzysta z dobrodziejstw Modelu Cieniowania w wersji 3.0, a więc pewną przewagę w wydajności mają tu karty z serii GeForce 6x00.

FarCry 1.3, przy ustawieniach jakości grafiki na 'Maximum detail', na mapce 'Regulator' (demko Tech Report), z włączonymi funkcjami "Geometry Instancing' oraz 'kompresją map normalnych', jak na razie jest największym wyzwaniem dla naszej testowej gromadki. Uzyskanie ponad 30 fps jest tu nie lada wyczynem.

Do gry w rozdzielczości 1280x1024 optymalną kartą wydaje się być GeForce 6600GT. Każda mocniejsza karta pozwoli dodatkowo włączyć filtrowanie anizotropowe 4X lub 8X, a modele z najwyższej półki, czyli GeForce połączone w tryb SLI - 3D1 i 6800 - uaktywnić wygładzanie krawędzi FSAAx4.

Raczej marne do tej pory wyniki GeForce 6800 (marne na tle osiągów i cen kart 6600GT), tu jakby ciut bardziej ukazują znaczenie przepustowości pamięci - 128bit vs 256-bit.

Do płynnej gry w rozdzielczości 800x600 z ładną grafiką (efektami 3D na maksimum), nadaje się już Radeon X600Pro. Do rozdzielczości 1024x768 trzeba już inwestować w nowe 8-potokowe karty (wyłączając PCX5900), czyli minimum Radeon X700, a najlepiej GeForce 6600.

Rozważając najlepszy współczynnik ceny do wydajności, na dzień dzisiejszy absolutnym liderem w kartach graficznych PCIEx16 jest GeForce 6600. Ośmiopotokowa architektura, najnowszy silnik graficzny zgodny z ShaderModel 3.0, cena nieco niższa od GeForce PCX 5900, a osiągi w nowych grach nawet do 40% wyższe.

Dwa miesiące temu wstrzymaliśmy się z ostatecznym werdyktem, sądząc, że układ RV410 będzie ostro rywalizował o pozycję na rynku z procesorem graficznym GeForce 6600 nVidii. Niestety, porównując oferowaną wydajność i ceny obu serii: GeForce 6600GT (~900 zł) vs Radeon X700 Pro (~800 zł), można z całą stanowczością stwierdzić już, że karty nVidii 6600GT są obecnie najlepszym wyborem w przedziale do 1000 zł.

To rzuca więcej światła na ostatnią decyzję firmy ATi, o wycofaniu z rynku mocniejszych kart Radeon X700 XT. Prawdopodobnie przy swojej cenie - powyżej 1000 zł - nie były by w stanie rywalizować z serią 6600GT nVidii.