Przegląd płyt dla Core2: Gigabyte GA-965P-DS3

Tuż po ostatnich, "beta" testach płyty Gigabyte GA-965P-DQ6, w nasze ręce trafił kolejny, oparty o chipset i965, produkt tego samego producenta.

Na pierwszy rzut oka, przy porównaniu płyty z jej starszym bratem, model GA-965P-DS3 wygląda nieco ascetycznie. Nie wygląd jest jednak najważniejszy. Jak się okazało, mimo skromnego wyposażenia i nienajszczęśliwszej budowy, płyta ma swoje mocne strony.

Na płytce o klasycznych wymiarach 30,5 x 21 cm dosyć ciasno rozmieszczono wszystkie niezbędne elementy konstrukcji. Nie uświadczymy tutaj żadnych dodatkowych grili na układach zasilających procesor, ani ciepłowodów łączących poszczególne radiatory. A szkoda.

Jak się okazuje, oparte na rurkach cieplnych systemy chłodzenia płyt główych, to nie tylko ciekawy bajer. Radiatory pokrywające chipsety na poprzednio testowanych przez nas płytach były zaledwie ciepłe, natomiast radiator pokrywający mostek północny na GA-956P-DS3 podczas pracy nagrzewał się wystarczająco, by sparzyć przyłożony doń palec.

W utrzymaniu niższej temperatury na pewno pomógłby niewielki wiatrak. Swojego czasu, zgodnie z pewną modą, producenci płyt głównych obowiązkowo montowali wiatraki na chipsetach, choć nie było to wcale potrzebne. Aktualnie nastała modna na cisze, a temperatura zeszła najwyraźniej na dalszy plan.

Teoretycznie o obniżenie temperatury możemy postarać się sami, wystarczy kupić odpowiedni cooler, którego wylot będzie skierowany na radiator chipsetu. Na zdjęciu najnowszy CoolerMaster Hyper L3 - jak widać niemal idealny dla tej płyty.

Jednak i w przypadku GA-956P-DS3, zamontowanie wiekszego systemu chłodzenia może być wyzwaniem. Pomiędzy coolerem widocznym na zdjęciu, a radiatorem na chipsecie, jest poniżej 1 cm.

Na pewno pożyteczne byłyby umieszczenie także więcej dodatkowych gniazdek FAN. Na płycie występują tylko dwa takie złącze, w tym jedno przeznaczone na podłączenie chłodzenia procesora. Niedociągnięcia 'technoloigczne' można niestety zaobserwować również w innych segmentach płyty.

Po zainstalowaniu karty grafiki w porcie PCI Express x16, tracimy dostęp do jednego z gniazd PCI Express x1. Ułożenie gniazd rozszerzeń w ten sposób, by zainstalowana karta grafiki blokowała przynajmniej jeden z nich, to dziwaczny standard dotyczący niemal wszystkich płyt głównych. GA-965P-DS3 nie jest tu bynajmniej wyjątkiem, więc nie ma się czego czepiać.

Zwłaszcza, że do dyspozycji pozostają nam jeszcze 2 porty PCI Express x1 oraz 3 tradycyjne szyny PCI.

Grafika blokuje jednak inny dosyć istotny element płyty, zworkę resetującą ustawienia BIOS. Trzeba przyznać, że przy zbytnim przetaktowaniu procesor,a użycie zworki nie jest konieczne. Wystarczy zwykły reset, a system samoczynnie ustawia wartości domyślne BIOSu. Nieco gorzej jest, kiedy przeholujemy z agresywnymi ustawieniami pamięci, zdarza się, że płyta nie chce wystartować.

Minus należy się konstruktorom za fatalne ułożenie gniazda PATA. Przede wszystkim taśma IDE podpięta do tego złącza bardzo utrudnia dostęp do gniazd SATA. Dodatkowo, w przypadku karty grafiki wykorzystanej do testów, taśma przysłaniając tylną część radiatora utrudniała swobodną cyrkulację powietrza chłodzącego procesor graficzny.

Wymienione przez nas wady konstrukcyjne na pewno są istotne dla entuzjastów komputerowych modyfikacji, nie utrudniają jednak procesu instalacji płyty. Tym bardziej, że do dyspozycji mamy dobrze napisaną instrukcję dla wnikliwych i kolorową planszę szybkiego startu dla niecierpliwych.

Drobne problemy pojawiają się dopiero przy instalacji sterowników. Teoretycznie, po zainstalowaniu systemu operacyjnego (Windows, oczywiście) wystarczy włożyć do napędu płytkę CD ze sterownikami i wykonać jedno kliknięcie, by program Xpress Install zainstalował za nas wszystkie niezbędne drivery.

W praktyce, jedyne co zaproponowała nam aplikacja po uruchomieniu się, to zainstalowanie yahoo toolbar utility. Narzędzie, co prawda przydatne, ale do prawidłowego funkcjonowania systemu operacyjnego niewystarczające. Po 'ręcznym' zainstalowaniu pierwszych sterowników z ciekawości ponownie uruchomiliśmy Xpress Install. Tym razem aplikacja prawidłowo skompletowała listę potrzebnych driverów. Jak to się mówi, 'musztarda po obiedzie'.

Na płycie instalacyjnej oprócz sterowników można znaleźć kilka użytecznych programów. Te nie zostały umieszczone tak jak yahoo toolbar utility w sekcji sterowniki, dostęp do nich uzyskuje się poprzez kliknięcie na przycisku 'Software applications'.

Przydatny okazał się program @Bios służący do aktualizacji, jak sama nazwa wskazuje, BIOSu.

Operacja wgrania nowego BIOSu odbyła się ekspresowo, udało nam się nawet wykorzystać opcję Internet Update, dzięki której program samodzielnie wyszukał odpowiedni plik z BIOSem na jednym z serwerów Gigabyte, a następnie wgrał go do pamięci ROM. Z doświadczenia wiemy jednak, że proces internetowej aktualizacji nie zawsze przebiega tak łatwo. Zazwyczaj operacja kończy się komunikatem informującym, że nie udało się znaleźć odpowiedniego pliku. Tym razem mieliśmy szczęście.

Kolejnym ciekawym programem, jaki otrzymujemy wraz z płytą jest EasyTune 5:

Aplikacja prezentuje się dosyć siermiężnie, jej 'okno', przypominające wielkiego kleksa, jest w stanie zasłonić znaczną część pulpitu. Naszym zdaniem, starsza wersja programu oznaczona cyfrą 4, wyglądała o wiele lepiej. Obsługa Easy Tune jest dość toporna, niemniej jednak program spełnia swoje podstawowe zadanie: z poziomu Windows jesteśmy w stanie regulować częstotliwość FSB, z jaką pracuje procesor.

Dla odmiany, programem, który bardzo ładnie się prezentuje, a jednocześnie nie ma wielkiej funkcjonalności, jest I-Cool

Aplikacja pozwala nam zadeklarować sposób, w jaki będziemy wykorzystywać komputer. Nasz wybór to tak naprawdę określenie, jak bardzo podczas pracy przy komputerze zamierzamy obciążać procesor. Na tej podstawie program dobiera odpowiednią prędkość obrotowa wiatraka na CPU, dzięki czemu zmniejszeniu może ulec wydzielany hałas. W naszej subiektywnej opinii uruchomienie programu nie przynosi odczuwalnych efektów.

Ostatnie parę zdań z tej części recenzji poświecimy na opis programu Easy Tune Cener. Odejdziemy w tym wypadku od tradycji i nie zaprezentujemy widoku głównego okna aplikacji. Powód jest taki, że nie udało nam się takiego okna wywołać. Jedyną funkcjonalnością programu, jaką udało nam się uzyskać, było niezawodne zawieszanie systemu operacyjnego. O ETC nie mówi instrukcja obsługi, opisu programu nie można znaleźć ani na płytce instalacyjnej, ani na stronach Gigabyte. Mnogość niedopracowanych aplikacji występujących na płytce instalacyjnej potraktujemy jako 'niedopatrzenie' produktu.

Układ dźwiękowy Realtek ALC883 poprawnie spełnia swoją funkcję. Określanie jakości dźwięku, rzeczy bardzo subiektywnej w odbiorze, generowanego przez daną płytę główną nie jest zadaniem łatwym. Dźwięk pochodzący z testowanej płyty Gigabyte trafił do kategorii 'dobry' w zasadzie na tej podstawie, że nie pojawiały się nieprawidłowości typu trzaski, szumy przy ruchu myszki itp.

DS3, podobnie jak poprzednio testowany model DQ6, ma opcje automatycznie zwiększające wydajność procesora i systemu graficznego. Służą temu funkcje: C.I.A 2 oraz Robust Graphics Booster.

Tą pierwszą można włączyć z poziomu BIOS, jak również przy pomocy programu EasyTune. Funkcja ta w przypadku testowanej płyty nie spisywała się najlepiej, po jej uruchomieniu system wykazywał niestabilność. Uruchamiane benchmarki nie docierały do końca testów, a jeśli nawet, to raportowane wyniki były niższe od tych uzyskanych na ustawieniach fabrycznych.

ustawienia fabryczne C.I.A: TURBO

Jak widać powyżej, wyniki uzyskane przez płytę przy ustawieniach fabrycznych są niemal identyczne z tymi, jakie otrzymaliśmy dla płyty Asus P5B Deluxe.

W przeciwieństwie do C.I.A, rewelacyjnie wykazała się funkcja Robust Graphics Booster. Opcję tą włącza się w BIOSie, a dostęp do niej jest początkowo ukryty. By RGB się ujawniła, należy w menu głównym BIOSu wcisnąć kombinację klawiszy Ctrl+F1. O tym, że warto poświęcić chwilkę na wykonanie tych operacji na pewno świadczą przedstawione poniżej wyniki 3dMark05.

ustawienia fabryczne RGB TURBO

BIOS płyty jest przejrzysty i wygodny, jego opcje są niemal identyczne, jak w modelu Gigabyte GA-965P-DQ6. Różnice występują w zakresie regulacji niektórych parametrów, testowana płyta pozwala na trochę mniej.

BIOS, menu MIT po wciśnięciu Ctrl+F1

Na początku zaznaczyliśmy, że płyta ma swoje mocne strony. Skoro do tej pory pisaliśmy głównie o wadach konstrukcji, zalety muszą się ujawnić w tej właśnie sekcji. Pomimo nieprzeciętnie grzejącego się chipsetu oraz zawężonych ustawień BIOSu, DS3 pozwala wycisnąć z siebie całkiem sporo. Korzystając z boksowego chłodzenia, nie zmniejszając mnożnika, udało nam się uruchomić system operacyjny przy FSB=400MHz. Przy tej częstotliwości mieliśmy drobne problemy ze stabilnością, które zniknęły po obniżeniu FSB do 390MHz. Oto wyniki benchmarków, jakie uzyskaliśmy dla procesora Core 2 Duo E6400 działającego z częstotliwością wynoszącą 3,12 GHz (8x390).

FSB @390 MHz, wydajność wzrasta o 45% !

RGB auto

- RGB fastRGB turbo

Komentarza wymaga wynik 3dMark05 uzyskany przy ustawionej na Turbo funkcji Robust Graphics Booster. Generowany przez benchmark obraz w tym wypadku nie był płynny. Mimo wysokich średnich wartości FPS, momentami dochodziło do bardzo krótkich, ale nieprzyjemnie odczuwalnych, 'szarpnięć' wyświetlanego obrazu. Przy RGB ustawionym na Fast, obraz był wyświetlany prawidłowo.

Sprawdziliśmy również, jak bardzo można podkręcić procesor po obniżeniu mnożnika do wartości 6. Udało nam się dociągnąć do stabilnego FSB=430.

Wydanie ostatecznego werdyktu nie jest proste. Z jednej strony płyta jawi się jako produkt wykonany bez przemyślenia, zarówno jeśli chodzi o konstrukcję, jak i o dołączone oprogramowanie.

Patrząc z drugiej strony, DS3 jest wydajna, stabilna oraz pozwala bez większych ceregieli na przetaktowanie procesora o 50%. Ogólnie dajemy 4, z zastrzeżeniem, że w przypadku tego produktu rozbieżność opinii na jego temat może być bardzo duża.