Radeon HD4870 w wykonaniu ASUS i MSI

Po koniec czerwca tego roku, za sprawą premier wydajnych i tanich kart HD4850 rynek GPU niemal zadrżał w posadach. To co jeszcze tydzień wcześniej kosztowało o 60% drożej, musiało znacznie stanieć (np: GeForce 9800GTX), a to co było już stosunkowo tanie (GeForce 8800GT/9600GT) można obecnie dostać niemal za bezcen. 

Nowy, wydajny układ RV770 od ATi/AMD, to jednak nie tylko mainstream'owy HD4850. Na półki sklepowe trafił  jego mocniejszy brat, oznaczony marketingowym symbolem HD4870. Jak mogliście przeczytać w artykule premierowym, jest to karta oparta o ten sam rdzeń RV770, mający jednak wyższe taktowanie – 750MHz. Dodatkowo wykorzystuje nowe pamięci typu GDDR5, taktowane z poczwórną prędkością częstotliwości bazowej, która wynosi tu 900MHz (QDR 3600MHz).

Do testów dotarły dwie referencyjnie karty - ASUSa oraz MSI. Obydwie konstrukcje z zewnątrz nie różnią się zupełnie niczym, poza firmową naklejką na dwuslotowym module chłodzenia, specyficzną dla danego producenta.

Karty mają dwuslotowy moduł chłodzenia, bardzo podobny do doskonale znanego (chyba z niezbyt dobrej strony) z kart HD2900XT/PRO. To co jednak odróżnia ten system od nieco „historycznego” blowera HD2900, to zdecydowanie mniejsze wydzielanie hałasu przez kartę pracującą pod obciążeniem.

HD4870 nie potrzebuje już tak intensywnego „przedmuchiwania” radiatorów jak miało to miejsce przy układzie R600. W czasie pracy do naszych uszu dochodzi jedynie specyficzny -  jak na konstrukcje dwuslotowe szum - o „zabarwieniu”, wraz ze wzrostem obciążenia, coraz bardziej metalicznym (karta ASUSa). Na MSI jest już nieco „łagodniej”, choć po załadowaniu systemu, w odstępie kilku minut „ni stąd ni z owąd” karta potrafi nieźle nastraszyć, załączając wicherek na 100% prędkości maksymalnej (około 1s).

Co jeszcze dało się „zauważyć”, to lekko piszczące cewki na karcie ASUSa (rezonans elektromagnetyczny), w momencie dużego obciążenia sceną 3D (wyświetlanie klatek/s w ilości kilkuset). Tu jednak rządzi przypadek i tego typu niedogodności występować mogą zupełnie  przypadkowo, niezależnie od producenta danej karty.

Temperatury testowanych kart pomimo, wydawało by się, wydajnego chłodzenia, nie należą niestety do najniższych. Mamy więc tę samą przypadłość, co przy jednoslotowych HD4850.

temperatury 2D na ASUSie

temperatury 2D na MSI

76-77stC w spoczynku (2D), oraz 91-92stC w "stresie" (3D), to dużo. Tym niemniej karty pracują bezproblemowo oraz względnie cicho (do 40% prędkości maksymalnej wentylatora). Widać ATi/AMD za bardzo wzięło sobie do serca krytyczne oceny głośności chłodzenia poprzednich konstrukcji i postanowiło obniżyć domyślną, maksymalną prędkość wentylatorów na nowych kartach, do poziomu bardziej akceptowalnego przez użytkowników. Co oczywiste, nie odbiło się to jednak pozytywnie na temperaturze rdzenia. Szkoda jednak, że póki co nie ma narzędzi, które pozwoliły by swobodnie regulować tą prędkością, a tym samym zbić temperaturę o kilkanaście stopni (przydatne szczególnie przy overclockingu).

temperatury 3D na ASUSie

temperatury 3D na MSI

Jeżeli jesteśmy już przy podkręcaniu, warto zauważyć dosyć małe "widełki" O/C jakimi uraczono nas w zakładce ATi Overdrive pakietu Catalyst Control Center. Maksymalnie możemy ustawić tu zaledwie 790MHz, co przy założeniu stosunkowo wolno obracającego się wentylatora, jest wartością zupełnie bezpieczną. Pamięci podkręcały się za to "o niebo" lepiej. Tu również można było przeprowadzić testy przy suwakach przesuniętych na maksa w prawo, choć programy służące do pomiaru stabilności mówiły co innego. 990MHz dla karty MSI, oraz kolejne 5MHz więcej dla ASUSa, to jednak ostatnie stabilne wartości do jakich podkręcić można pamięci bez strachu przed przypadkowymi restartami akceleratora.

ASUS EAH4870

MSI R4870 T2D512

Na koniec słowo o poborze energii, który chyba najbardziej tu zaskakuje i to na minus. Niemal 200W energii pobierane przez kompletną platformę wyposażoną w tę kartę (tryb 2D), to sporo. Jest to także wartość o około 20W wyższa od poboru energii w spoczynku przez nowego GTX'a-280. Podczas pracy jest już trochę lepiej i przy takiej wydajności, można powiedzieć że jej "apetyt na prąd" jest do zaakceptowania. Jako, że pobór energii mamy tu na poziomie tylko trochę niższym od dwuprocesorówki poprzedniej generacji (HD3870X2), nie dziwi zastosowanie dwóch wtyczek 6-pin PEG dodatkowego zasilania. TDP podawane przez producenta, wydaje się jednak nieco zaniżone, jednak do takich informacji trzeba  podchodzić z dystansem (problem ze 100% obciążeniem wszystkich bloków wykonawczych w jednym czasie).

• AMD Phenom 8650 - Triple-Core, 2300MHz @ 2900MHz 
• MSI K9A2 Platinum rev1 (AMD 790FX) CrossFireX sAM2+ (bios v1.33beta)
• Coolermaster Hyper TX2 sAM2
• Kingston HyperX DDR2-1066 2x1GB CL 5-5-5-18 CMD 2T unganged mode
• Seagate 250GB 7200.10 ST3250410AS 16MBcache NCQ
• Chieftec CH-03-PA
• Chieftec CFT-620-A12S 
  (+12V1 - 16A, +12V2 - 25A, +12V3 - 17A) - max 500W
  (+5V - 30A, +3,3V - 28A) - max 180W

• Windows XP Professional SP3 PL
• Windows VISTA Home Premium SP1 PL
• DirectX March'08 update
• amd: AMD X2 driver 1.3.2.0.53 - WinXP
   
• nvidia: ForceWare 174.74 beta - GeForce 8 series - WinXP
• nvidia: ForceWare 175.12 beta/.16 whql - GeForce 8/9 series - Vista/XP
• nvidia: ForceWare 177.26 beta - GeForce GTX 280 (ref) - Vista/XP
   
• ati: Catalyst (8.471.1) Vantage Hotfix - Vista
• ati: Catalyst 8.5 /  Assassin's Creed, HL2E2 - HD3870 G4, HD3870X2 - Vista
• ati: Catalyst 8.6 (8.501.1) RC4/RC5 - Powercolor HD4850 - WinXP/Vista
• ati: Catalyst 8.6 (8.501.1) hotfix - Gigabyte/MSI HD4850 - WinXP/Vista
• ati: Catalyst 8.6 (8.501.1) hotfix - ASUS/MSI HD4870 - WinXP/Vista
• ati: Catalyst 8.6 (8.501.1) RC5/hotfix - CrossFireX - WinXP/Vista
   
• GPU-Z 0.2.5
• FRAPS 2.9.4
• RivaTuner 2.09
• Fur Stability Benchmark
• AtiTool 0.27b4

• nvidia GeForce GTX 280 (602/1296/2214) 1GB (wersja referencyjna)
• ASUS GeForce 9800GX2 (602/1500/2000) 1GB
• ASUS GeForce 9800GTX (675/1688/2200) 512MB
• ASUS GeForce 8800GTS (650/1625/1950) 512MB
• BFG GeForce 8800GT (625/1560/1800) 512MB OC
• Gigabyte GeForce 9600GT (650/1750/1800) 512MB Zalman
• Gainward GeForce 8800GS (575/1438/1700) 384MB
   
• ASUS Radeon HD4870 GDDR5 (750/3600) 512MB
• MSI Radeon HD4870 GDDR5 (750/3600) 512MB
• Powercolor Radeon HD4850 GDDR3 (625/1986) 512MB
• MSI Radeon HD4850 GDDR3 (625/1986) 512MB
• Gigabyte Radeon HD4850 GDDR3 (625/1983) 512MB
• ASUS Radeon HD3870X2 GDDR3 (825/1800) 1GB
• Powercolor Radeon HD3870 GDDR4 (776/2250) 512MB
• Gigabyte Radeon HD3870 GDDR3 (776/1890) 512MB Zalman
• ASUS Radeon HD3850 (730/1900) 512MB TOP
   

W 3dmark'06 (test HDR), lekko podkręcone karty HD4870 uzyskują niemal tyle samo punktów co GTX 280 taktowany standardowym zegarem. Nieco słabiej jednak niż dwuprocesorowy HD3870X2 poprzedniej generacji.

W Vantage GTX 280 osiąga jednak o ponad 1000pkt więcej od testowanych HD4870, ale też obie karty to zupełnie inny segment cenowy. Warto zauważyć znaczną przewagę RV770 wyposażonego w pamięci GDDR5 nad HD3870X2, oraz już lekką nad „dżiforsem” 9800GX2 (szczególnie na profilu Extreme).

Testy w STALKERze nie wnoszą tu raczej nic nowego. W dalszym ciągu nieco słabiej od GTX 280  / 9800GX2. Uzyskiwane wyniki plasują jednak HD4870 na poziomie HD3870X2, oraz znacznie lepiej – tu zaskoczenia raczej nie będzie - od podkręconego 9800GTX.

„Half Life 2 Episode 2” szereguje Radeona HD4870, także z racji optymalizacji silnika gry pod te karty, na poziomie GTX 280. Po uaktywnieniu wygładzania krawędzi x8 w rozdzielczości HD, na nowym Radeonie gra będzie już działać o kilka klatek płynniej.

W Bioshocku na pierwszy rzut oka, jest podobnie jak w HL2; czyli lekko zaznaczona przewaga Radeona nad GTX'em. Nowe sterowniki ForceWare 177.41 dla karty nVIDII ,dają jednak GTX 280 znacznego przyspieszenia, przez co obydwa produkty cechują się podobną, żeby nie powiedzieć identyczną wydajnością.

„Unreal Tournament 3”, to gra silnie uzależniona od procesora. HD4870 na poziomie podkręconego GeForce 8800GTS-512. Z tym, że różnice pomiędzy kartami z „góry” stawki, są praktycznie niezauważalne.

W teście środowiska OpenGL: „Enemy Teritory – Quake Wars”, widać wyraźnie iż wraz ze wzrostem obciążenia efektami oraz antyaliasingiem nowy HD4870, potrafi skorzystać z dobrodziejstw pamięci GDDR5, radząc sobie nawet z GTX 280. Tu wyniki trochę zaskakujące -  prawdopodobny problem ze sterownikami ForceWare, których w ostatnim czasie jest także sporo. To już taki „fenomen” nowych, dopiero co wprowadzonych na rynek układów graficznych.

Częściowo podobna sytuacja w „World In Conflict”, choć tym razem, wraz ze wzrostem obciążenia HD4870 musi „doganiać” GTX'a oraz GX2. Wyniki są tu jednak silnie ograniczane przez CPU, stąd „WiC” w charakterze benchmarka bardzo wydajnych kart graficznych stracił nieco na znaczeniu.

„Assassin's Creed” posiada niestety podobną przypadłość co „World In Conflict” - wpływ przepływności procesora centralnego na maksymalny FPS. Tym niemniej, ze strony nowych Radeonów wystąpiła tu niemiła niespodzianka. Nie wiadomo jednak, czy jest to wina niedopracowanych jeszcze driverów, czy przepływności podsystemu pamięci graficznej (przy takiej architekturze układu, oraz opóźnieniach pamięci GDDR5). Ważne jednak, że karty osiągały (na tych samych sterownikach) nieco słabsze wyniki od Radeona HD4850.

W „Need For Speed ProStreet” karty HD4870 po prostu „dzielą i rządzą”. Mając na uwadze wysokie wyniki poprzednio testowanego Radeona HD4850, nie jest to raczej żadną niespodzianką. Małą poprawkę musimy wziąć jednak na wyniki uzyskane przez referencyjnego GTX 280 i poprawione dla tej gry sterowniki ForceWare 177.41. W dalszym ciągu będzie jednak słabiej o 2-3klatki/s od HD4870 oraz 9800GX2.

Pod Windows XP, w środowisku DX9c, nowe „Radki” HD4870 oferują średnio wystarczającą płynność bez  wygładzania krawędzi w rozdzielczości 1680x1050. Po uaktywnieniu trybu AA-x4, 32-34 klatki na sekundę raczej nikogo już nie zadowoli. Ustawienie to dobrze sprawdza się jednak w charakterze wymagającego benchmarka. Tym razem to GTX 280 „dzieli i rządzi”, choć podkręcone HD4870 także przyzwoicie na poziomie 9800GX2.

Co by nie mówić o wydajności Crysis'a w środowisku DirectX10, prawda zawsze leży gdzieś po środku. Nie zagłębiając się jednak w szczegóły, spójrzmy na wyniki nowych Radeonów.

Jak się okazuje, w dalszym ciągu nie można pograć swobodnie pod Vistą w takim trybie w sensownej dla nas rozdzielczości. Dodatkowo, CrossFire skaluje się tu wręcz fatalnie, żeby nie powiedzieć że w ogóle nie działa. Tu z pewnością jest jeszcze problem ze sterownikami. Testowane HD4870 uzyskuje jednak tylko 3-4 klatki mniej od topowego GTX 280 i przy swojej cenie poniżej 800zł (niemal dwukrotnie mniej), oferuje podobne doznania grywalności, czyli ... ich zupełny brak ;)

Przyglądając się testom wydajności najnowszego produktu ATi/AMD, jak i ciut młodszego brata w postaci Radeona HD4850, nie mamy wątpliwości. To znakomite produkty, doskonale wpasowane w rynek, a w przypadku HD4850 nawet w dosadnym tego słowa znaczeniu. Pamiętając jeszcze jak do niedawna to nVIDIA dyktowała ceny w podobnym segmencie (9600GT/8800GS), wciąż trudno uwierzyć, że ATi udało się stworzyć tak wydajny i tani w produkcji układ, który zmusi konkurenta do, nie tylko drastycznego cięcia cen swoich produktów, ale i zmiany planów wydawniczych oraz przyspieszania premier swoich kart.

Jako że testowany ASUS był (jako egzemplarz) nieco problematyczny, znaczek "Super Produktu" wędruje do karty MSI i jej  R4870 T2D-512. Tym bardziej, że oprócz dobrego wyposażenia - gratis w postaci Colin DIRT'a - cena wydaje się bardziej zachęcająca. 

Najbardziej opłacalnym produktem na dziś dzień jednak, jest wciąż Radeon HD4850, który potrafi być słabszy od 4870-tki tylko o kilka - kilkanaście procent, przy zdecydowanie niżej cenie. Jako żywo przypomina to sytuację z 8800GTS-512 oraz 8800GT. Tak więc mamy "deja vu", tyle, że tym razem już w odcieniu "kanadyjskiej" czerwieni.

• Sugerowana cena w chwili testów: karta MSI około 770 zł, karta ASUS około 870 zł