Premiera! AMD Radeon R9 295X2 – Testy w 4K 

Podczas, gdy cały świat był skierowany w zapowiedź dwurdzeniowego GeForce GTX Titan Z, AMD po cichu i bez większych ceregieli nie tyle co zapowiedziało, a wprowadziło na rynek swoją odpowiedź w postaci Radeona R9 295X2. Premiera jest właśnie dziś, a my jako jedna z nielicznych redakcji na świecie uzyskaliśy dostęp do tego potwora.

AMD Radeon R9 295X2 podobnie jak wydane we wcześniejszych latach dwuukładowe karty graficzne, posiada dwa GPU wlutowane w jedną płytkę drukowaną. Dzięki odpowiedniemu układowi nadzorującemu pracę rdzeni oraz technologii CrossFire, R9 295X2 ma moc obliczeniową na poziomie 11,5 tflops. Dla porównania GeForce GTX Titan Z ma mieć 8 tflops, a Radeon R9 290X – niecałe 6 tflops.

Tak wysoka wydajność musi zostać odpowiednio wykorzystana. Jeśli systematycznie czytacie nasze artykuły poświęcone kartom graficznym (a mamy nadzieję, że tak jest :)), zauważyliście, że topowe akceleratory za ceny rzędu 2000 zł w zupełności wystarczają do swobodnego grania w rozdzielczościach wyższych, niż Full HD (1920x1080). Dlatego też AMD Radeon R9 295X2 musiał zostać przetestowany w odpowiednich warunkach, czyli trybie 4K i rozdzielczości 3840x2160. Wymogiem było zastosowanie odpowiedniego monitora i złącza Display Port 1.2.

Wysoka rozdzielczość obrazu wraz z pełną paletą detali graficznych, to dwa z trzech wymogów, jakie stawiamy karcie graficznej (oraz pozostałym podzespołom komputera). Niemniej ważnym, jak nie najważniejszym jest liczba wyświetlanych kl./s. I tutaj podstawową rolę odgrywają gry. Wyścigi samochodowe i strzelanki są pod tym względem najbardziej wymagające. Praktyczne minimum w celu zachowania dobrego komfortu, to ok. 35-40 kl./s. Gry TPP, strategie są już pod tym względem mniej czułe.

W każdym bądź razie liczymy, że Radeon R9 295X2 zapewni nam w takich warunkach odpowiednią płynność obrazu, zaś w rozdzielczości charakterystycznej dla monitorów 30 calowych (2560x1600) wciśnie nas w fotel.

Radeon R9 295X2 jest piątym akceleratorem AMD wykorzystującym dwa GPU na jednej płycie drukowanej (pomijamy oczywiście autorskie konstrukcje vendorów). Początki były trudne, często niedopracowane sterowniki powodowały problemy z działaniem dwuukładowych kart graficznych w nawet popularnych grach. Obecnie dopracowanie technologii CrossFireX oraz oprogramowania praktycznie usunęły dawne bolączki.

Radeon R9 295X2 kryje w swoim wnętrzu dwa układy R9 290X. Z tego też względu jako całość charakteryzuje się podwójną ilością procesorów strumieniowych, jednostek teksturujących, czy też jednostek rasteryzujących. Przewaga nad innymi kartami graficznymi jest zatem znacząca i z pewnością zauważalna w wydajności w grach. Radeon R9 295X2 dysponuje w sumie 8 GB pamięci operacyjnej – po 4 GB na każdy z rdzeni. Są to  kości pamięci 512-bit GDDR5 pracujące z częstotliwością taktowania 1250 MHz.

Zanim ją podamy należy sobie zdawać sprawę z tego, że takie rozwiązania jak akceleratory z dwoma GPU nie muszą wypadać doskonale pod względem stosunku cena a wydajność. Ich zadaniem jest zagwarantowanie najwyższej wydajności w każdych warunkach. AMD wyceniło kartę Radeon R9 295X2 na kwotę 5629 zł. Wychodzi więc na to, że płacimy mniej więcej jak za dwa dobrze podkręcone i zmodyfikowane Radeony R9 290X. Poniżej jeszcze krótkie zestawienie cen innych kart graficznych.

• Radeon R9 295X2- 5629 zł
• Radeon R9 290X - 2100 zł
• GeForce GTX 780 Ti - 2500 zł
• GeForce GTX Titan - 3800 zł

AMD dość poważnie podchodzi do swojego najnowszego dzieła i podsyła sugestie w jaki sposób karta graficzna ma zostać zainstalowana w komputerze. Choć oprócz standardowego systemu chłodzącego, Radeon R9 295X2 ma dodatkową chłodnicę cieczy, nie może się obyć bez dobrej cyrkulacji powietrza w obudowie. Na przedzie powinny pracować dwa wentylatory zasysające powietrze. Kolejne dwa wyrzucające już nagrzane powietrze powinny zostać umieszczone w lewym górnym rogu, jak pokazuje powyższy schemat.

Większość obudów z wyższej półki ma w standardzie podobny układ wentylatorów. Oczywistym też jest, że nie trzeba posiadać chłodzenia tak opracowanego, jak pokazuje AMD, a chodzi po prostu o duży przewiew wnętrza komputera, bo ilość wydzielanego ciepła przez dwurdzeniowego Radeona R9 295X2 jest ogromna.

W naszym przypadku mając niezbyt już młodą obudowę CoolerMaster 690 II Advanced nie mieliśmy jak wstawić chłodnicy do wnętrza (kolidowała z chłodzeniem Noctua umieszczonym na CPU), więc stała swobodnie na podłodze, obok komputera.

Kolejny punkt jaki musi spełnić posiadacz nowej zabawki AMD to zasilanie. Akcelerator co prawda nadal wymaga podłączenia dwóch standardowych wtyczek 8-pin, lecz jest wymagane, aby każda wiązka podawała 28 A. To oznacza naprawdę mocny zasilacz o mocy 900-1000 W z przynajmniej jedną 60-amperową linią 12 V lub dwoma po 30 amper. W czasie testów nasz redakcyjny Enermax 850 W rozgrzewał się jak nigdy dotąd :), lecz z tego powodu nie wynikły żadne zachwiania wydajności, bądź stabilności.

Przyszedł czas na zaprezentowanie dwurdzeniowego Radeona z najnowszej serii. Na pierwszy rzut oka, Radeon R9 295X2 wygląda "prawie" standardowo. Prawie, bo jedyne czym wyróżnia się konstrukcja to dołączona chłodnica wodna. Sam akcelerator wizualnie nie odróżnia się niczym szczególnym od innych obecnych na rynku. Ot, rosłych rozmiarów płytka drukowana, z centralnie umieszczonym wentylatorem. Całość zajmuje dwa sloty w komputerze.

Na powierzchni PCB znajdują się dwa rdzenie Hawaii XT. Do każdego zostało przydzielone po 4 GB pamięci operacyjnej. Kości pamięci umieszczono wokół GPU i znajdują się one po obu stronach płytki. Sekcję zasilania umiejscowiono po środku akceleratora, a w jej okolicy znalazł się również układ scalony nadzorujący współpracę rdzeni.

Kilka słów na temat gabarytów. Długość karty graficznej wynosi 30,5 cm, trzeba się więc liczyć z przystosowaniem miejsca w obudowie. Wielkość chłodnicy to 15x12 cm. Należy ją przykręcić do tylnej ścianki obudowy komputera, tak aby ciepłe powietrze było z niej wydalane.

Punktem kulminacyjnym naszego opisu jest system chłodzący. Do tej pory AMD stawiało na ilość, miejsce usadowienia i wielkość wentylatorów. Tym razem wykonało krok milowy i zastosowało wspomniane już chłodzenie wodne. Producentem systemu jest firma Asetek, która specjalizuje się w tego typu rozwiązaniach. Urządzenie składa się z następujących elementów:

• zintegrowanej pompki
• miedzianego bloku
• chłodnicy z wentylatorem
• węży z cieczą

Elementy chłodzące (prócz samej chłodnicy) zostały szczelnie schowane pod obudową chłodzenia. Nie jest zatem narażone na przypadkowe uszkodzenia. Nie trzeba też w żaden sposób czegokolwiek ustawiać, czy dobierać jakichkolwiek parametrów. Instalujemy kartę graficzną w komputerze, wgrywamy sterowniki i gotowe. Nad pracą chłodzenia panuje bios, który dobiera odpowiednią prędkość obrotową wentylatorów.

Pewnie zapytacie, jak to się sprawdza w praktyce. Wydajność w chłodzeniu należy uznać za bardzo dobrą. Rdzenie graficzne w grach rozgrzewały się do ok. 63 stopni. Za pomocą aplikacji Furmark rozgrzaliśmy je do 70 stopni. Temperatura jest zatem znacznie niższa, niż w referencyjnym Radeonie R9 290X.

Szum powietrza pochodzący z wentylatora na chłodnicy jest praktycznie niesłyszalny. Dużo większy rozgłos wokół siebie tworzy wentylator znajdujący się na karcie graficznej. Z drugiej strony nie jest wcale głośniej, niż na referencyjnym chłodzeniu znajdującym się na Radeonach R9 290/X.

• DVI
• 4x mini Display Port
• zasilanie 2x8-pin

• Windows 7 64 bit
• Program do mierzenia kl./s - Fraps
• Radeon R9 295X2 - Catalyst 14.4 beta
• Asus Radeon R9 290X - Catalyst 14.3 beta
• Zotac GeForce GTX 780 Ti - ForceWare 335.23
• Zotac GeForce GTX Titan - ForceWare 335.23

•3DMark

Tryb:

• Performance
• Extreme

•Battlefield 4

Tryby:

• 2560x1600 SMAA 2TX, AFx16
• 3840x2160 SMAA 2TX, AFx16

Maksymalne detale graficzne. Środowisko testowe: DirectX 11 oraz Mantle w przypadku kart graficznych Radeon. Pomiar wydajności polegał na liczeniu średniej liczby kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.

•Crysis 3

Tryby:

• 2560x1600 SMAA 2TX, AFx16
• 3840x2160 SMAA 2TX, AFx16

Maksymalne detale graficzne. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności polegał na liczeniu kl./s podczas przejścia z punktu A do punktu B.

•Grid 2

Tryby:

• 2560x1600 MSAA x4, AFx16
• 3840x2160 MSAA x4, AFx16

Detale jakości grafiki: Ultra + SAO. Środowisko testowe: DirectX 11. Pomiar wydajności był dokonywany na wyznaczonym odcinku trasy.

•Max Payne 3

Tryby:

• 2560x1600 MSAA x4 AFx16
• 3840x2160 MSAA x4 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Metro: Last Light

Tryby:

• 2560x1600 AFx16
• 3840x2160 AFx16

Detale jakości grafiki: Najwyższe. Środowisko testowe: DirectX 11. Test polegał na przejściu z punktu A do punktu B, zawsze w identyczny sposób. Pomiar ilości klatek/s dokonywaliśmy za pomocą Frapsa.

•Tomb Raider

Tryby:

• 2560x1600 FXAA / AF x16
• 3840x2160 FXAA / AF x16

Jednym z najbardziej obciążających miejsc dla kart graficznych jest las w czasie padającego deszczu. W takich warunkach notowaliśmy jedne z najniższych wartości wyświetlany kl./s, stąd też obraliśmy je za miejsce testowe. Przechodziliśmy z punktu A, do punktu B.

Najszybsze pojedyncze karty graficzne są w stanie osiągać ok. 10 tys. punktów. Bohater artykułu jest w stanie zbliżyć się do aż 15 tys. punktów, co bez wątpienia czyni go królem wydajności. Dokonaliśmy dodatkowych testów ustawieniu Extreme, w których Radeon R9 295X2 jeszcze bardziej zwiększa przewagę nad pozostałymi akceleratorami.

Radeon R9 295X2 bez najmniejszego kłopotu gwarantuje bardzo płynny obraz w rozdzielczości 2560x1600. Nie ma na nim tak drastycznych spadków kl./s, jak w innych kartach graficznych. W rozdzielczości 4K mogliśmy również cieszyć się niezłą płynnością obrazu - średnio w naszym teście 46 kl./s. Po przejściu do trybu Mantle zyskaliśmy kilka dodatkowych kl./s.

Do tej pory płynność w rozdzielczości 2560x1600 była raczej przeciętna. Maksymalne detale zabijały większość kart graficznych, nawet tych najdroższych. Obniżenie detali znacznie poprawiało sytuację. Mając jednak dwurdzeniowego Radeon R9 295X2 można liczyć na bardzo dobrą płynność animacji. Dopiero podwyższenie poprzeczki i aktywacja trybu obrazu 3840x2160 zaczyna stawiać ogromne wyzwanie dla najnowszej karty graficznej "czerwonych". W tych samych warunkach testowych, pojedyncze układy graficzne prezentują w zasadzie już "pokaz slajdów".

Już w rozdzielczości 2560x1600 jakość obrazu wygląda znakomicie. Podniesienie jej do 3840x2160 sprawia, że Grid 2 prezentuje się wręcz fotorealistycznie. Kontury, kontrasty, ostrość robią niebywałe wrażenie. A wszystko w rytmie grubo ponad 70 kl./s na Radeonie R9 295X2. Nie ukrywamy jednak, że starsze akceleratory również radzą sobie w takich ustawieniach całkiem nieźle.

W podstawowej rozdzielczości, nowość AMD praktycznie nokautuje swoich rywali. Od akceleratorów z sercem GeForce jest w zasadzie dwa razy szybsza. Podniesienie poprzeczki i aktywacja trybu 4K studzi zapał wszystkich kart graficznych. Niemniej jednak przewaga dwurdzeniowego Radeona jest odczuwalna gołym okiem.

Kolejna gra, która w rozdzielczości 2560x1600 i karcie graficznej Radeon R9 295X2 dostaje skrzydeł. Do tej porty raczej nie bardzo w takich warunkach można było się cieszyć dobrą zabawą. Po zwiększeniu wielkości obrazu do 3840x2160 bohater artykułu generował średnie 37 kl./s, gdy następna w kolejce karta graficzna zaledwie 20 kl./s.

Tomb Raider świetnie wykorzystał moc płynącą z dwóch rdzeni graficznych. W porównaniu do pojedynczego R9 290X, w 3840x2160 odnotowaliśmy dwukrotny wzrost wyświetlanych kl./s. Przewaga nowego Radeona jest tutaj naprawdę duża.

Tym razem jedynym narzędziem potrafiącym odczytać parametry karty graficznej oraz ją podkręcić, był sam panel sterujący CCC. AMD ostatnio go nieco zmodyfikowała. Nie ma już suwaka odpowiadającego za częstotliwość taktowania GPU. Pozostał jedynie ten, którym sterujemy częstotliwość pracy pamięci operacyjnej.

Jak więc teraz podkręcić rdzeń? Producent zastosował inne dwa ustawienia odpowiedzialne za limit poboru prądu oraz procentowe przyspieszenie pracy rdzenia. Nie wiadomo więc tak naprawdę o ile podkręcamy - w sensie nie znamy dokładnej częstotliwości taktowania. Trzeba poczekać, aż aplikacje typu EVGA PrecisionX otrzymają odpowiednią aktualizację.

Metodą prób i błędów zwiększyliśmy o kilka procent limit poboru prądu i przetaktowanie GPU. Wzrost wydajności przedstawiamy na poniższych wykresach. Trochę obawialiśmy się o zasilacz, który ma moc 850 W, podczas gdy AMD zaleca posiadanie jednostki o mocy przynajmniej 1000 W.

Choć w niewielki sposób zwiększyliśmy częstotliwość taktowania, zaraz to się przełożyło na wyświetlane kl./s. Wzrosty może nie są jakieś spektakularne, niemniej jednak w sprawnych rękach overclockera, Radeon R9 295X2 będzie w stanie osiągać jeszcze lepsze rezultaty.

Radeon R9 295X2 w trybie spoczynku wyłącza główny wentylator (ten na karcie graficznej). Wykorzystuje również technologię ZeroCore. Bez obciążenia wraz platformą odnotowaliśmy 132 W.

Pod obciążeniem wyniki mogą niektórych przerazić :). Karta potrafi zasysać ogromne ilości energii elektrycznej. W naszym przypadku licznik pokazywał nawet 680 W. Dla porównania na Radeonie R9 290X mieliśmy "jedynie" 420 W.

Pomiarów dokonywaliśmy pod obciążeniem w zapętlonym teście w grze Crysis 3 oraz w trybie spoczynku, czyli w systemie operacyjnym. Podajemy maksymalne temperatury do jakich udało się rozgrzać rdzeń karty graficznej.

Tak jak wspominaliśmy przy opisie akceleratora, wydajność chłodzenia stoi na naprawdę dobrym poziomie. Karta w spoczynku miała ok 30 stopni Celsjusza. W grach osiągaliśmy 63. To znakomity wynik, jak na dwurdzeniową kartę graficzną.

AMD dość niespodziewanie wprowadza odpowiedź na przygotowywanego od kilku tygodni Titana Z w wykonaniu "zielonych". Jako jedni z nielicznych mogliśmy zapoznać się z możliwościami dwurdzeniowego Radeona, a jego wyniki przedstawić naszym czytelnikom.

Najważniejszą cechą Radeona R9 295X2 jest oczywiście jego wydajność. Nie ma żadnej innej karty graficznej o nawet zbliżonej wydajności. Mogą się równać co najwyżej platformy multiGPU z kilkoma kartami graficznymi połączonych za pomocą SLI/CrossFireX. Jednak te z kolei będą po pierwsze zajmować więcej miejsca w obudowie, a dwa wytwarzać dużo więcej energii cieplnej.

Radeon R9 295X2 oferuje tak wysoką wydajność, że minimalną i sensowną rozdzielczością obrazu jest 2560x1600. Mając do dyspozycji odpowiedni monitor mogliśmy dokonać również testów w rozdzielczości 4K - 3840x2160. Wnioski? Gdy inne akceleratory praktycznie nie były w stanie generować płynnego obrazu, dwuukładowy R9 295X2 nadal oferował niezłą szybkość animacji. Nie zauważyliśmy przycięć obrazu, czy jakichś innych niedogodności podczas testów i grania. Grało się nam komfortowo. Na dniach dokonamy jeszcze rejestracji obrazu za pomocą kamery i przedstawimy wam rezultaty naszych pomiarów.

Na pewno wielu z was zastanawia się, czy GeForce GTX Titan Z będzie lepszy? Na razie możemy jedynie snuć domysły. Niemniej jednak spoglądając na moc obliczeniową Titana Z, która wynosi 8 Tflops, a Radeona R9 295X2 - 11,5 Tflops można przypuszczać, że to jednak bohater dzisiejszego testu pozostanie na szczycie. Inna kwestia, to wyjątkowo wysoka opiewająca na kwotę ok. 3000 USD.

Dobrym pomysłem jest zastosowanie wodnego chłodzenia. Dzięki niemu nie trzeba się obawiać o wysoką temperaturę, czy niewiadomo jak głośną pracę wentylatorów. Jak na kartę dwurdzeniową, zastosowany system chłodzący w kwestii kultury pracy wypada dobrze.

Radeon R9 295X2 to najlepsza w tej chwili propozycja dla graczy nie uznających jakiegokolwiek obniżania detali graficznych. To gratka dla entuzjastów i wreszcie porządna oferta dla osób planujących zakup wyświetlacza pracującego w rozdzielczości 4K. Choć cena dla wielu z was jest zaporowa, pobór prądu również, to jednak z punktu widzenia "hardkorowego gracza" nie ma innej propozycji, jak najnowsze dzieło AMD. Polecamy.