Samsung SSD 860 PRO i SSD 860 EVO - szybcy i... drodzy

Nośniki Samsung SSD 850 PRO i SSD 850 EVO wpisały się do kart historii jako pierwsze modele, w których zastosowano warstwowe pamięci V-NAND. Niewątpliwie był to mały przełom w branży, bo dzięki niemu otrzymaliśmy wydajniejsze, pojemniejsze, a do tego tańsze konstrukcje. W ślad za Samsungiem poszli inni producenci.

No właśnie, od premiery dysków minęło już trochę czasu, a konkurencja zdążyła dopracować swoje rozwiązania i wypuścić ciekawe propozycje. Koreański gigant nie dał za wygraną i niespodziewanie przygotował następców sławnych nośników – modele SSD 860 PRO i SSD 860 EVO. Nowe dyski dotarły do naszej redakcji.

• pojemność 250 GB - 4 TB
• dostępne wersje 2,5" SATA
• kompatybilność z nowszymi i starszymi komputerami
• wykorzystanie pamięci Samsung MLC V-NAND
• wysoka wydajność (jak na nośnik pod SATA 6 Gb/s)
• 5 lat gwarancji

Seria SSD 860 PRO reprezentuje topowy segment nośników pod SATA 6 Gb/s. Producent zastosował tutaj w pełni autorską konstrukcję na bazie nowych pamięci MLC V-NAND – pozwoliły one opracować jeszcze pojemniejsze wersje (do 4 TB). Udzielana gwarancja trwa 5 lat i została ograniczona wysokim współczynnikiem TBW.

W nasze ręce trafił model Samsung SSD 860 PRO w wersji 512 GB. Jak już wcześniej wspominaliśmy, mamy do czynienia z w pełni autorską konstrukcją – nowością jest 8-kanałowy kontroler Samsung MJX. Oprócz tego wykorzystano kości pamięci Samsung MLC V-NAND i 512 MB pamięci podręcznej LPDDR4.

Producent deklaruje naprawdę wysokie osiągi (jak na nośnik korzystający z interfejsu SATA 6 Gb/s). Transfery sekwencyjne sięgają 560/530 MB/s, a liczba operacji wejścia/wyjścia na sekundę dochodzi do 100 000/90 000 IOPS. Wychodzi więc na to, że powinniśmy oczekiwać ciut lepszej wydajności względem odpowiednika z serii SSD 850 PRO.

Jakie jeszcze zmiany? Producent zdecydował się skrócić gwarancją z 10 lat do 5 lat, ale została ona ograniczona dużo wyższym współczynnikiem TBW – zamiast 300 TB wynosi on aż 600 TB! #dobrazmiana?

[kontrolka produkt=samsung-ssd-860-pro-512-gb typ=prices]

• pojemność 250 GB - 4 TB
• dostępne wersje 2,5" SATA, M.2 2280 i mSATA
• kompatybilność z nowszymi i starszymi komputerami
• wykorzystanie pamięci Samsung TLC V-NAND
• wysoka wydajność (jak na nośnik pod SATA 6 Gb/s)
• 5 lat gwarancji

Modele SSD 860 EVO mają charakteryzować się lepszym stosunkiem ceny do oferowanych możliwości (co ma wynikać m.in. z zastosowania ekonomicznych pamięci TLC V-NAND). Do dyspozycji oddano wersje 2,5”, mSATA i M.2 2280 o pojemności 250 GB – 4 TB. Podobnie jak wyższe modele SSD 860 PRO, seria SSD 860 EVO została objęta 5-letnią gwarancją producenta (ograniczoną TBW).

Do naszej redakcji trafił też tańszy model Samsung SSD 860 EVO 500 GB (2,5 cala). Nośnik wykorzystuje ten sam kontroler co SSD 860 PRO(Samsung MJX), ale bazuje na tańszych pamięciach Samsung TLC V-NAND. Pamięć podręczna bez zmian – 512 MB LPDDR4.

Warto jednak wspomnieć, że oprócz tego zastosowano technologię Intelligent TurboWrite. Rozwiązanie to mogliśmy spotkać już w serii SSD 960 EVO - odpowiada ono za dodatkowy bufor działający na zasadzie szybkiej pamięci SLC NAND (w wersji 500 GB udostępniono go bazowo 4 GB, ale w razie potrzeby może wzrosnąć maksymalnie do 22 GB).

Nośnik osiąga transfery do 550 MB/s przy sekwencyjnym odczycie i 520 MB/s przy sekwencyjnym zapisie danych. Liczba operacji wejścia/wyjścia na sekundę dochodzi do 98 000 IOPS przy losowym odczycie i 90 000 IOPS przy losowym zapisie próbki 4K. Wychodzi więc na to, że możemy oczekiwać ciut lepszego odczytu względem SSD 850 EVO 500 GB.

Udzielana gwarancja nadal trwa 5 lat, ale została ograniczona 2-krotnie wyższym współczynnikiem TBW (300 TB).

[kontrolka produkt=samsung-ssd-860-evo-500-gb typ=prices]

[kontrolka produkt=intel-core-i5-6600 typ=top10new tytul="Intel Core i5 6600" opis="Intel Core i5-6600 to jeden z wydajniejszych procesorów z generacji Intel Skylake. Model ten już od długiego czasu napędza naszą konfigurację do testowania dysków SSD."]

[kontrolka produkt=msi-z170a-tomahawk typ=top10new tytul="MSI Z170A Tomahawk" opis="Płyta MSI Z170A Tomahawk to funkcjonalny i nie tak drogi model dedykowany głównie graczom i entuzjastom. Model ten został wyposażony zarówno w tradycyjne złącza SATA 6 Gb/s, jak i nowe M.2 32 Gb/s dla wydajnych nośników SSD."]

[kontrolka produkt=intel-hd-530 typ=top10new tytul="Intel HD 530" opis="Testy nośników SSD przeprowadzamy bez zewnętrznej karty graficznej - za wyświetlanie obrazu odpowiedzialny jest układ zintegrowany w procesorze."]

[kontrolka produkt=corsair-vengeance-lpx-ddr4-4x-4-gb-2800 typ=top10new tytul="Corsair Vengeance LPX 2x 4 GB 2800 MHz CL16" opis="Dwukanałowy zestaw pamięci DDR4 o pojemności 8 GB dla platform AMD i Intel (w naszej platformie pracował z nominalną częstotliwością kontrolera pamięci - 2133 MHz)."]

[kontrolka produkt=radeon-r7-ssd-240-gb typ=top10new tytul="AMD Radeon R7 SSD 240 GB" opis="AMD Radeon R7 SSD 240 GB to dysk systemowy naszej platformy testowej. Jeden z wydajniejszych modeli pod SATA 6 Gb/s."]

[kontrolka produkt=chieftec-a-135-aps-750cb typ=top10new tytul="Chieftec A-135 APS-750CB 750 W" opis="Chieftec A-135 APS-750CB to średnia półka wśród zasilaczy. Jednostka oferuje moc 750 W, a jej sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Bronze."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-8-1-64-bit-o typ=top10new tytul="Microsoft Windows 8.1 64 bit " opis="Całość działa pod obsługą systemu operacyjnego Windows 8.1 w wersji 64-bit."]

• CrystalDiskMark 5.1.2 64-bit - wyniki podawane w MB/s (im więcej tym lepiej)
• AS SSD Benchmark 1.8.5636 - wyniki podawane w MB/s (im więcej tym lepiej) i sekundach (im mniej tym lepiej)
• PCMark 8 Professional Edition 2.6.517 Storage Score V2 - wyniki podawane w punktach (im więcej tym lepiej) i sekundach (im mniej tym lepiej)
• Instalacja aplikacji – wyniki podawane w sekundach (im mniej tym lepiej)
• Kopiowanie plików – wyniki podawane w sekundach (im mniej tym lepiej)
• IOMeter 1.1.0 – wyniki podawane w IOPS (im więcej tym lepiej)

Obydwa modele osiągają dosyć zbliżone wyniki. Na pochwałę zasługują dobre transfery przy odczycie i zapisie sekwencyjnym. Wyniki w operacjach losowych nie są złe, ale chyba spodziewaliśmy się czegoś więcej (zwłaszcza po SSD 860 PRO).

AS SSD Benchmark potwierdził nasze obserwacje z poprzedniego testu. Nośniki Samsung SSD 860 EVO i SSD 860 PRO oferują bardzo dobrą wydajność przy odczycie i zapisie sekwencyjnym, natomiast przy operacjach losowych wypadają już trochę słabiej.

PCMark 8 to benchmark, który symuluje realne użytkowanie komputera. Różnice między poszczególnymi modelami nie są zbyt duże, ale dyski Samsung SSD 860 PRO i EVO osiągają tutaj jedne z najlepszych rezultatów.

Na początku sprawdziliśmy czas kopiowania dużego pliku – posłużyliśmy się tutaj pięcioma obrazami systemu Windows 8.1 skompresowanymi do archiwum RAR (łączna waga 19,1 GB).

Następnie sprawdziliśmy czas kopiowania wielu małych plików – wybraliśmy folder System32 z nowo zainstalowanego systemu Windows 8.1 (14 148 plików o łącznej wadze 2,51 GB).

Nie mogło też zabraknąć testu instalowania aplikacji, a posłużyliśmy się tutaj benchmarkiem PCMark 8. Czas mierzyliśmy od podania ścieżki instalacji do komunikatu o zakończeniu instalacji.

Na koniec test wielozadaniowy – jednoczesne kopiowanie dużego pliku i instalacja benchmarka PCMark 8.

W testach rzeczywistych widzimy spore różnice między nośnikami. Samsung SSD 860 PRO może pochwalić się rewelacyjnymi wynikami przy kopiowaniu dużych i małych plików, a także całkiem dobrymi przy instalacji i wielozadaniowości. Samsung SSD 860 EVO wypada w tych testach średnio.

W tradycyjnych zastosowaniach dysk bardzo rzadko pracuje bez przerwy przez kilkanaście godzin, ale test ten ma na celu zobrazowanie realnej wydajności używanego nośnika. Okazuje się bowiem, że nowy dysk oferuje zauważalnie wyższą wydajność, ale z kolejno zapisanymi danymi jego osiągi po prostu spadają.

Nietrudno się domyślić, że część producentów skupia się na osiągach „świeżego” dysku, zapominając co się z nim stanie po dłuższym czasie użytkowania, a więc kwestii bardzo istotnej z punktu widzenia klienta.

Do sprawdzenia wydajności dysku przy długotrwałym obciążeniu wykorzystaliśmy aplikację IOmeter – została ona skonfigurowana w ten sposób, że przez 12 godzin, w krokach co 5 minut, sprawdzała liczbę operacji wejścia/wyjścia na sekundę (IOPS) przy losowym zapisie próbki 4 KB.

Modele Samsung SSD 860 PRO 512 GB i SSD 860 EVO 500 GB rozpoczęły podobnie od około 70 000 IOPS. Wyniki ostatecznie ustabilizowały się na odpowiednio 9000 i 8300 IOPS. Chyba spodziewaliśmy się czegoś więcej.

Przez ostatnie lata branża nośników półprzewodnikowych poszła mocno do przodu. Pojawiły się super wydajne konstrukcje korzystające z interfejsu PCIe 3.0 x4, natomiast rola słabszych modeli pod SATA 6 Gb/s w zasadzie została ograniczona do segmentu ekonomicznego. Firma Samsung postanowiła jednak działać na przekór i wydała dobre, ale dosyć drogie modele SSD 860 PRO/EVO. Taka strategia może okazać się ryzykowna.

Dyski SSD 860 PRO/EVO korzystają z interfejsu SATA 6 Gb/s, więc sprawdzą się również w starszych komputerach. Producent zastosował tutaj w pełni autorską, usprawnioną konstrukcję, która bazuje na pamięciach MLC/TLC V-NAND. Co istotne, mimo zastosowania warstwowych kości, wytrzymałość nośników potwierdzono całkiem wysokim współczynnikiem TBW. Szkoda tylko, że w topowej serii PRO przy okazji skrócono gwarancję (z 10 do 5 lat), bo był to jeden z jej głównych atutów.

Jak wygląda kwestia wydajności? Na szczególną uwagę zasługuje model SSD 860 PRO, który może pochwalić się jednymi z najlepszych osiągów wśród dysków pod SATA 6 Gb/s. Nośnik oferuje bardzo dobre parametry odczytu i zapisu sekwencyjnego, a do tego naprawdę nieźle wypada w testach rzeczywistych. Ekonomiczny model SSD 860 EVO radzi sobie gorzej w testach rzeczywistych, ale przy operacjach sekwencyjnych i symulacji realnego użytkowania też jest już bardzo dobrze.

Model SSD 860 PRO 512 GB powinien kosztować około 1100 złotych, a więc mniej więcej tyle samo ile przyjdzie nam zapłacić za dużo wydajniejszego SSD 960 EVO 500 GB. Teoretycznie ciut lepiej wypada SSD 860 EVO 500 GB – jego cena ma wynosić około 750 złotych. W praktyce nie jest tak kolorowo, bo konkurencja w tym segmencie jest naprawdę ostra. Niestety, nowe dyski Samsunga nie należą do najtańszych, a cena ma w przypadku dysków z interfejsem SATA kolosalne znaczenie.

• bardzo dobre transfery sekwencyjne przy odczycie i zapisie
• dobre parametry odczytu i zapisu losowego
• bardzo dobra wydajność przy symulacji realnego użytkowania
• bardzo dobra wydajność przy kopiowaniu dużych i małych plików
• dwukrotnie wyższy współczynnik TBW niż w przypadku poprzednika
• 5 lat gwarancji (ograniczonej wysokim TBW)...

• ...ale to mniej niż w poprzedniej serii SSD 850 PRO
• bardzo wysoka cena

[kontrolka produkt=samsung-ssd-860-pro-512-gb typ=prices]

• bardzo dobre transfery sekwencyjne przy odczycie i zapisie
• dobre parametry odczytu i zapisu losowego
• bardzo dobra wydajność przy symulacji realnego użytkowania
• dwukrotnie wyższy współczynnik TBW niż w przypadku poprzednika
• 5 lat gwarancji (ograniczonej TBW)

• wydajność w testach rzeczywistych poniżej oczekiwań
• wysoka cena

[kontrolka produkt=samsung-ssd-860-evo-500-gb typ=prices]