Seagate Momentus XT - dysk hybrydowy do laptopa

Aktualizacja:Zobacz dodatkowe testy hybrydowego dysku Seagate Momentus XT

Wydawałoby się, że dyski SSD oparte na pamięciach flash powinny już dawno odesłać tradycyjne konstrukcje w niebyt. Jednak pomimo upływu czasu sytuacja zmieniła się nieznacznie. Początkowo dyski SSD imponowały osiągami, ale ich cena i pojemność skutecznie odstraszały potencjalnych klientów. Czas mijał, dyski SSD stawały się coraz doskonalsze, szybsze, pojemniejsze i tańsze. Oczywiście pomimo tego, że ich cena spadała, to i tak pozostawały konstrukcjami znacznie droższymi od talerzowych "twardzieli".

Jednak producenci klasycznych dysków twardych nie dali za wygraną. Dyski magnetyczne stawały się coraz pojemniejsze, ich konstrukcje coraz bardziej doskonalsze, a osiągi - lepsze. Pomimo tych zmian w zasadzie nadal został zachowany status quo: dyski SSD to przede wszystkim niesamowite osiągi i energooszczędność za odpowiednią cenę, a dyski magnetyczne oferują najlepszy stosunek pojemności do ceny, zachowując przy tym wystarczającą do większości zastosowań szybkość działania.

Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, jednak klasyczne konstrukcje wciąż cieszą się olbrzymią popularnością. Większość użytkowników zwraca uwagę przede wszystkim na pojemność. Co komu po superszybkim SSD, na którym po miesiącu skończy sie miejsce na dane? Oczywiście posiadacze komputerów stacjonarnych mogą zainstalować dysk SSD na system operacyjny oraz dodatkowy, pojemny dysk twardy na multimedia, ale w przypadku notebooków nie ma takiej możliwości. Można ratować się wprawdzie zewnętrznymi nośnikami, lecz dla wielu osób to bardzo niewygodne rozwiązanie.

W końcu ktoś wpadł na pomysł, aby połączyć obie konstrukcje, żeby zachować cenę i pojemność klasycznych dysków twardych, a zarazem zbliżyć się osiągami do pełnoprawnych dysków SSD opartych na pamięciach flash. Czy połączenie klasycznego dysku i SSD w jedno daje faktycznie same superlatywy, czyli dużą pojemność i wydajność za przystępną cenę bez żadnych minusów? Sprawdźmy to testując nowość Seagate'a - 2,5-calowy hybrydowy dysk Momentus XT.

Przedstawiamy pierwszy dysk hybrydowy firmy Seagate, czyli 2,5-calowy Momentus XT. Jego najważniejsze parametry:

• Pojemności: 500 GB, 320 GB lub 250 GB
• 4 GB pamięci flash NAND SLC
• Prędkość obrotowa 7200 obr./min
• 32 MB pamięci cache
• Interfejs SATA 3 Gb/s + NCQ

Więcej szczegółowych informacji na temat Momentusa XT można znaleźć na oficjalnej stronie firmy Seagate.

Widzimy więc, że tylko 4 GB powierzchni dysku stanowi pamięć flash. Jest ona ściśle związana z technologią Adaptive Memory, o której szerzej napiszemy za chwilę. W oczy rzuca się także spora ilość pamięci podręcznej (32 MB) oraz brak obsługi interfejsu SATA 6 Gb/s - szkoda. Dysk ten kierowany jest do komputerów przenośnych, na co zresztą wskazuje jego rozmiar, ale oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by zastosować go w komputerze stacjonarnym - zwłaszcza w konstrukcjach niewielkich rozmiarów.

Firma Seagate reklamuje dyski hybrydowe jako zapewniające wydajność dysku SSD, ale w odróżnieniu od nich oferujące dużą pojemność za przystępną cenę. Dyski takie nie wymagają specjalnych sterowników, są traktowane przez komputer dokładnie tak samo jak każdy inny dysk twardy. Według producenta są o 80% szybsze od tradycyjnych dysków o prędkości obrotowej talerzy 7200 obr./min, a pamięć SSD pozwala na błyskawiczny start komputera.

Oczywiście do wszelkiego typu tego informacji należy podchodzić z ostrożnością i odpowiednio je analizować. Pamięć SSD niewątpliwie pozwala na szybszy start komputera, a w niektórych zastosowaniach takie dyski prawdopodobnie mogą być znacznie szybsze od klasycznych dysków talerzowych (nawet o wspomniane 80%). Właśnie „w niektórych”. Należy wątpić, by konstrukcja hybrydy pozwalała w każdym przypadku na osiągnięcie wyników prawdziwych dysków SSD. To, czy takie rozumowanie jest słuszne, sprawdzimy już za chwilę poprzez testy.

Nie można oczywiście zapomnieć o kolejnej zalecie Momentusa XT, jaką jest technologia Adaptive Memory. Dzięki niej dysk dostosowuje się do indywidualnych potrzeb użytkownika, działając szybciej w zależności od tego jak wykorzystywany jest komputer. W jaki sposób? W bardzo prosty. Otóż najczęściej używane pliki czy aplikacje są umieszczane właśnie w owych 4 GB pamięci NAND flash, dzięki czemu dostęp do nich jest równie szybki jak w przypadku dysków SSD. To właśnie dzięki temu rozwiązaniu cały system może działać znacznie szybciej, dynamicznie dopasowując się do aktualnych zadań.

W tym momencie sytuacja staje się bardziej klarowna. To oczywiste, że pamięć flash zapewnia znacznie szybsze działanie całej platformy, ale jest jej tylko 4 GB i jest wykorzystywana w konkretnym celu. Sprawdziliśmy całościowe działanie Momentusa XT za pomocą popularnych benchmarków.

Crystal Disk Mark to popularny program sprawdzający wydajność nośników danych. Program przeprowadza testy odczytu (Read) i zapisu (Write) sekwencyjnego (Seq), oraz odczytu i zapisu na blokach danych o wielkości 512 kilobajtów (512K) i 4 kilobajtów (4K).

Test przeprowadzany przy domyślnych ustawieniach programu, czyli po jego uruchomieniu nie zmieniamy żadnych opcji. Obsługa programu sprowadza się do wyboru dysku i kliknięciu na przycisk "All", który uruchamia wszystkie testy. Sprawdzamy wszystkie wyniki dla różnej wielkości bloku, zarówno jeśli chodzi o odczyt, jak i o zapis. Wyniki podawane są w megabajtach na sekundę (MB/s) - im więcej, tym lepiej.

ATTO Disk Benchmark to jedna z najlepszych aplikacji służących do dokładnych pomiarów wydajności nośników danych. Program sprawdza szybkość odczytu (Read) i zapisu (Write) przy zróżnicowanych ilościach danych (bloki danych od 512 KB do 8 MB) i pozwala na ustawienia wielkości transferu danych. Program zasypuje nas całą masą informacji, jednak właśnie ta dokładność pozwala najlepiej sprawdzić różnice pomiędzy wydajnością różnych konstrukcji w przypadku obsługi większych lub mniejszych plików.

Test przeprowadzany przy domyślnych ustawieniach programu, czyli po jego uruchomieniu pozostawiamy wszystkie opcje w pierwotnym stanie. Wybieramy literę dysku, która odpowiada testowemu urządzeniu i uruchamiamy benchmark za pomocą przycisku "Start". Sprawdzamy wyniki dla różnej wielkości bloku, zarówno jeśli chodzi o odczyt, jak i o zapis. Wyniki podawane są w megabajtach na sekundę (MB/s) - im więcej, tym lepiej.

Ten popularny benchmark przyjdzie także z pomocą przy testowaniu nośników danych. Za jego pomocą przeprowadzamy test odczytu i zapisu plików (Storage Devices - File Systems).

Obsługa programu sprawdza się zaledwie do wybrania odpowiedniego testu, oraz dysku na którym będą przeprowadzane operacje. Po jego zakończeniu otrzymujemy szczegółowe wyniki dotyczące szybkości odczytu oraz zapisu na danym nośniku, a mianowicie:

• Odczyt buforowany (Buffered Read)
• Odczyt sekwencyjny (Sequential Read)
• Odczyt losowy (Random Read)
• Zapis buforowany (Buffered Write)
• Zapis sekwencyjny (Sequential Write)
• Zapis losowy (Random Write).

Wyniki podawane są w megabajtach na sekundę (MB/s) - im więcej, tym lepiej, bo dysk potrafi odczytać/zapisać większą ilość danych w krótszym czasie.

• Seagate Momentus XT 500 GB, 32 MB, 7200 rpm (SATA II)
• Intel X25-V SSD (SATA II)
• Seagate Momentus 7200.4, 16 MB, 7200 rpm (SATA II)
• FUJITSU MJA2160BH G2, 8MB, 5400 rpm (SATA II)
• FUJITSU MHY2160BH, 8MB, 5400 rpm (SATA I)

Przy odczycie plików o małych wielkości Momentus XT imponuje osiągami, znacząco prześcigając inne dyski magnetyczne. Wraz ze wzrostem wielkości plików ta przewaga nie jest już tak widoczna, ale najnowsza konstrukcja Seagate i tak nie ma sie czego wstydzić.

Przy zapisie niewielkich plików Momentus XT startuje skromnie. Nawet jego starszy brat okazuje się nieco szybszy. Gdy jednak dane urosną do odpowiednich rozmiarów nie ma już wątpliwości kto tu rządzi. Momentus XT triumfuje w każdym z testów, chociaż oczywiście nie należy zapominać o wspomnianym wcześniej ograniczeniu zapisu dysku Intel X25-V SSD.

W odczycie buforowanym Momentus XT potrafi tak się rozpędzić, że przegania pełnoprawny dysk SSD. Dalej jest już podobnie jak w poprzednich testach - znacznie lepiej od pozostałych dysków talerzowych, ale widocznie gorzej od SSD.

W zapisie buforowanym przeciwnicy zostają daleko w tyle. W zapisie sekwencyjnym i losowym nie są już tak daleko, ale faktem jest, że hybryda bez problemu prześciga zarówno swego poprzednika, czyli Momentusa 7200.4, jak i budżetową konstrukcję Intela.

Czas dostępu mierzony jest dla całej powierzchni dysku, dlatego też Momentus XT nie może zbliżyć się do pełnoprawnego dysku SSD. Przy wykorzystaniu samej pamięci flash wynik ten z pewnością uległby znaczącej poprawie.

Seagate Momentus XT jest wyraźnie szybszy od swoje starszego brata, ale ci, którzy oczekiwali nawiązania równorzędnej walki z dyskiem SSD, będą zawiedzeni. Oczywiście podczas normalnej pracy z systemem najczęściej używane pliki zostałyby skopiowane do pamięci flash i wyniki Momentusa XT zblizyłyby się do osiągów dysku SSD. Syntetyczne testy jednak nie wykażą tej przewagi - hybryda będzie się zachowywać po prostu jak szybki dysk magnetyczny.

Przy zapisie sekwencyjnym i plików o wielkości 512 kB Momentus XT nie ma sobie równych. By walka jednak była jak najbardziej sprawiedliwa, naprzeciw hybrydzie postawiliśmy (relatywnie) tanią konstrukcję Intela. Budżetowy dysk Intel X25-V SSD ma ograniczenie szybkości zapisu, stąd też jego widocznie gorsze wyniki. Przy zapisie małych plików uwidacznia się przewaga pełnoprawnego SSD. Gdyby jednak Momentus XT w dwóch ostatnich testach korzystał z pamieci flash, prawdopodobnie jego osiągi byłyby zbliżone do dysku SSD.

Dokładniejsze zbadanie przyśpieszenia działania systemu za pomocą dynamicznie działającej technologii wymaga czasu, a precyzyjne pomiary są trudne. Testy syntetyczne nie do końca pozwalają stwierdzić, na ile szybki może być Momentus XT - jego prawdziwą wartość wykazują dopiero testy w bardziej rzeczywistych zastosowaniach, gdy może on załadować najczęściej używane dane do pamięci flash.

Wstępne testy wykazały, że kilkukrotne powtórzenie danych działań w systemie może faktycznie przynosić wzrost wydajności, w niektórych przypadkach niemal do wspomnianych przez producenta 80%. Po kilku restartach czas ładowania Windows widocznie się skraca, każda aplikacja również będzie się uruchamiać coraz szybciej.

Na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że Momentus XT to stary dysk 7200.4 wyposażony w większą ilość pamięci podręcznej, oraz drugą, specyficzną pamieć cache w postaci flash. Oczywiście w pewnym sensie tak jest, jednak nie zapominajmy, że dane zapisane w pamięci flash nie znikają w przypadku braku zasilania – wszystkie nadal spokojnie spoczywają w „części SSD”. Momentus XT oczywiście nie mógł odziedziczyć po dyskach SSD ich energooszczędności – zasilana musi być zarówno sekcja magnetyczna, jak i flash, więc pobór energii nie może być niższy.

Seagate Momentus XT to naprawdę ciekawa konstrukcja, na którą powinni zwrócić uwagę posiadacze nie tylko komputerów przenośnych, ale i pecetów stacjonarnych. Dysk oferuje technologie, które znacznie przyspieszają działanie systemu (Adaptive Memory), a zarazem jest pojemny i znacznie tańszy od dysków SSD.  Nie należy jednak po nim oczekiwać świetnych osiągów w każdym przypadku. Czasem będzie on działał po prostu jak szybki dyski magnetyczny.

Pierwsze dyski hybrydowe pojawiły sie na rynku już w 2007 roku, ale były one konstrukcjami delikatnie mówiąc niedoskonałymi, a mówiąc wprost – totalnie nieudanymi. Zupełnie inaczej ma się sprawa z Momentusem XT. Firma Seagate solidnie przemyślała swój produkt i to, co zostało wprowadzone na rynek, faktycznie działa i to zadziwiająco dobrze. Nie sposób nie wspomnieć też o fakcie, że dyski Momentus XT mają aż 5-letnią gwarancję, co powinno pozytywnie wpłynąć na „spokój sumienia” potencjalnych nabywców. :-)

Recenzja produktu Seagate poprzedza kolejny zbiorczy test nośników danych. Pierwsza część testu ukazała się na naszych łamach w maju, druga pojawi się już niedługo. Znajdziecie w niej między innymi zewnętrzne dyski 2,5 cala wyposażone w interfejs USB 3.0, a także najnowszą wersję dysku WD VelociRaptor. W tym zestawieniu znajdzie się także Seagate Momentus XT.

plusy:

• technologia Adaptive Memory
• pojemny i szybki
• 5 lat gwarancji
• niska emisja ciepła i ograniczenie drgań

minusy:

• droższy od tradycyjnych twardych dysków
• brak wsparcia dla SATA 6Gb/s

Orientacyjna cena w dniu publikacji testu: ok. 440 zł (300 GB), ok. 650 zł (500 GB)