Czarna edycja Intela
Jeszcze w tym roku Intel szykuje wiele gorących premier. Wśród nich można wymienić procesory oparte na mikroarchitekturze Sandy Bridge, czy też kolejną wersję procesora Gulftown o oznaczeniu Core i7 990X Extreme Edition. Premiery mają mieć miejsce jednak dopiero w czwartym kwartale br. Tym razem firma nie zaprezentowała całkowicie nowych procesorów, ale nowe wersje Core i5 650 (Clarkdale) oraz Core i7 870 (Lynnfield). Procesory noszą oznaczenia Core i5 655K oraz Core i7 875K.
To, co odróżnia je od poprzedników to odblokowany mnożnik oraz oczywiście cena. Sytuacja jest o tyle ciekawa, że w jednym przypadku to właśnie drugi czynnik jest bardziej interesujący, ale... nie uprzedzajmy faktów. W przeciwieństwie do firmy AMD, która w miarę regularnie wprowadza na rynek procesory BE (Black Edition – z odblokowanym mnożnikiem), Intel do tej pory niezbyt chętnie raczył nas takimi układami. Czyżby to zapowiedź nowej polityki, czy tylko jedna odpowiedź na działania rywala?
Oba procesory przeznaczone są na podstawkę 1156, choć oczywiście Lynnfield (Core i7 875K) wykonany jest procesie technologicznym 45 nm, a Clarkdale (Core i5 655K) 32 nm, nie licząc zintegrowanego z procesorem układu graficznego, który jest wykonany w 45 nm. Core i7 875K ma cztery fizyczne rdzenie i dzięki technologii HyperThreading może obsługować osiem wątków równocześnie. Core i5 655K to tylko dwa fizyczne rdzenie i cztery wątki. Czy podkręcenie go pozwoli na znaczące zniwelowanie odległości do procesorów z większą ilością rzeczywistych rdzeni?
Nie sprawdzaliśmy w działaniu chłodzenia wodnego, ani też innych bardziej egzotycznych sposobów obniżania temperatury. Wszystkie testy zostały przeprowadzone przy użyciu chłodzenia powietrznego.
Jeszcze słowo wyjaśnienia: podstawowy mnożnik procesora pozostaje bez zmian. Do dyspozycji oddano odblokowane mnożniki Turbo, co daje o wiele większe możliwości w zakresie podkręcania - możemy ustawiać dowolny mnożnik dla czterech, trzech, dwóch i jednego rdzenia.
Nas jednak interesowało to, jaką maksymalną częstotliwość mogą osiągnąć wszystkie rdzenie równocześnie. Nie zamierzaliśmy też kosztem podkręcania rezygnować z takich funkcji jak HyperThreading. Intel wspomina również o odblokowanych mnożnikach pamięci. Aby to sprawdzić należałoby przetestować odblokowane procesory na kilku różnych płytach głównych, wyposażonych w BIOS potrafiący je prawidłowo obsłużyć, wraz z ich standardowymi odpowiednikami.
Core i5-655K – charakterystyka
W rodzinie Core i5 znajdziemy zarówno procesory Clarkdale (32 nm) jak i Lynnfield (45 nm) pozbawione technologii HyperThreading. 650 jest najsłabszym modelem Core i5, więc stworzenie wersji z odblokowanym mnożnikiem jest na pierwszy rzut oka dobrym posunięciem.
| Procesor | Core i5 650 | Core i5 655K |
| Nazwa kodowa | Clarkdale | Clarkdale |
| Taktowanie | 3,2 GHz | 3,2 GHz |
| Max. Turbo | 3,46 GHz | 3,46 GHz |
| Podstawka | 1156 | 1156 |
| Litografia | 32 nm | 32 nm |
| Rewizja | C2 | K0 |
| Ilość rdzeni | 2 | 2 |
| Ilość wątków | 4 | 4 |
| Pamięć L2 | 512 KB | 512 KB |
| Pamięć L3 | 4 MB | 4 MB |
| Zintegrowany układ graficzny | Tak | Tak |
| TDP | 73W | 73W |
Widać znaczący skok w oznaczeniu rewizji, ale sam Intel milczy na temat zmian, jakie mogły zajść w procesie produkcyjnym procesora – chyba, że rewizja K ma oznaczać właśnie odblokowany mnożnik.
Procesor Core i5 655K sprawdzaliśmy w zestawie z płytą Intel DP55WG. Postanowiliśmy sprawdzić działanie podkręconego procesora w dwóch wariantach: podkręcając go tylko za pomocą mnożnika, oraz podkręcając go za pomocą jak najwyższej wartości BCLK do tej samej częstotliwości. Niestety, powszechnie znana złośliwość przedmiotów martwych dała o sobie znać i pełną stabilność podkręconego procesora udało się uzyskać na niewiele zwiększonej wartości BCLK.
Testy przeprowadzone na innych serwisach dowodzą, że Core i6 655K nie ma wiekszych problemów z wysoką wartością BCLK, więc winą z taki stan rzeczy należy obarczyć albo ten konkretny egzemplarz, albo płytę główną.
Za pomocą samego mnożnika udało się uzyskać stabilne taktowanie 4,4 GHz (133 x 33). Następnie wyszukaliśmy najwyższy BCLK, który umożliwiał w pełni stabilną pracę i dopasowaliśmy mnożnik tak, by uzyskać wartość jak najbardziej zbliżoną do 4,4 GHz (142 x 31). W pierwszym przypadku magistrala QPI taktowana była standardowo 3,2 GHz, natomiast w drugim 3,4 GHz. Wątpliwe by tak niewielka zmiana BCLK i QPI znacząco wpłynęła na działanie procesora, niemniej postanowiliśmy to sprawdzić.
Core i7-875K – charakterystyka
Najtańszym przedstawicielem rodziny Core i7 jest model 860, natomiast model 870 pomimo niewielkiej zmiany częstotliwości działania jest układem znacznie droższym. Na tle jego ceny 875K przedstawia sie naprawdę atrakcyjnie.
| Procesor | Core i7 870 | Core i7 875K |
| Nazwa kodowa | Lynnfield | Lynnfield |
| Taktowanie | 2,93 GHz | 2,93 GHz |
| Max. Turbo | 3,6 GHz | 3,6 GHz |
| Podstawka | 1156 | 1156 |
| Litografia | 45-nm | 45-nm |
| Rewizja | B1 | B1 |
| Ilość rdzeni | 4 | 4 |
| Ilość wątków | 8 | 8 |
| Pamięć L2 | 1 MB | 1 MB |
| Pamięć L3 | 8 MB | 8 MB |
| Zintegrowany układ graficzny | Nie | Nie |
| TDP | 95W | 95W |
Jak widać po danych z tabelki, oprócz odblokowanego mnożnika nic się nie zmieniło – nawet rewizja pozostała ta sama. Obie konstrukcje są wręcz identyczne, ale wersja z odblokowanym mnożnikiem jest znacznie tańsza, co stawia ją na uprzywilejowanej pozycji.
Procesor Core i7 875K sprawdzaliśmy w zestawie z płytą Intel DP55KG. Wraz z płytą dołączane jest oprogramowanie Intel Desktop Control Center, które w praktyce pozwala na manipulację wszystkimi właściwościami systemu od odblokowanego mnożnika zaczynając, przez opóźnienia pamięci RAM, wartości zasilania, aż po regulację szybkości obrotowej wentylatorów.
Trzeba przyznać, że jest to przydatne narzędzie, jednak - jakby nie patrzeć - część opcji i tak wymaga restartu systemu, a w BIOS-ie i tak znajdziemy więcej opcji, które pozwolą na bardziej precyzyjną manipulację ustawieniami platformy.
Z sporym zdziwieniem stwierdziliśmy, że podkręcanie za pomocą BCLK okazało się praktycznie niemożliwe. Nie wiemy czy było to spowodowane przez płytę główną, czy też procesor, i czy była to charakterystyczna cecha jedynie tego egzemplarza i7 875K, czy też może całej serii. W każdym razie musieliśmy się zadowolic podkręcaniem wyłącznie za pomocą mnożnika – i wiemy, że nie tylko my zetkneliśmy się z tym problemem podczas podkręcania tego procesora. Z drugiej strony redakcje niektórych wortali bez problemów podkręcały Core i7 875K za pomocą BCLK.
Przy użyciu chłodzenia powietrzem udało się osiągnąć taktowanie 4,5 GHz, ale komputerowi daleko było do stabilności. Całkowicie stabilną pracę uzyskaliśmy po podkręceniu procesora do 4,1 GHz. Nie jest to wynik szczególnie imponujący, niemniej cztery rdzenie pracujące w takiej częstotliwości powinny przynieść spory wzrost wydajności.
Platforma testowa
Dzięki tym czterem testom sprawdzamy wydajność procesorów jeśli chodzi o „czyste” możliwości obliczeniowe, instrukcje multimedialne, oraz w dwóch różnych środowiskach wirtualnych.
W związku z tym, że procesory Core i5 655K oraz Core i7 875K są nowymi wersjami istniejących już na rynku konstrukcji (Core i5 650 i Core i7 870) i różnią się od nich jedynie odblokowanym mnożnikiem, od razu przeszliśmy do testów z wykorzystaniem OC, nie zapominając oczywiście o podaniu wyników tych procesorów przy standardowym taktowaniu.
Testy: 3DMark Vantage
Już po całościowym wyniku w 3DMark widać, że podkręcenie obydwu procesorów miało znaczący wpływ na wydajność. Prawie 2 tysiące punktów więcej mówi samo za siebie. Wynik CPU Score pokazuje, że podkręcenie przyniosło największy wzrost wydajności w przypadku procesora Core i7. Core i5 655K podkręcony za pomocą BCLK jest minimalnie szybszy niż przy podkręceniu samym mnożnikiem. Nie rokuje to wielkich różnic w pozostałych testach.
Testy: SiSoft Sandra 2010
Jeśli chodzi o obliczenia na liczbach stało- i zmiennoprzecinkowych, podkręcony Core i7 875K ląduje na drugim miejscu, zdecydowanie górując nad Core i7 930 Bloomfield. W przypadku Core i5 655K podkręcenie do 4,4 GHz pozwala na wyprzedzenie starszego brata Core i5 661, a także procesor AMD Phenom II X4 965. Ten syntetyczny test jednak niewiele mówi o pracy procesora w bardziej realnych warunkach.
Znacznie bardziej miarodajnym testem jest Multi-Media, w którym mierzona jest wydajność procesora przy wykorzystaniu instrukcji multimedialnych. Podkręcony Core i7 875K imponuje przyrostem mocy, ale podkręcony Core i5 potrafi prześcignąć tylko model Core i5 661 i trzyrdzeniowe konstrukcje AMD.
Test Dhrystone na wirtualnej maszynie .NET wskazuje na to, że parę megaherców więcej nie robi tu różnicy. Prym wiodą konstrukcje sześciordzeniowe i nawet podkręcony czterordzeniowiec nie może im „podskoczyć”. W teście Whetstone sytuacja wygląda zgoła odmiennie. Wysokie taktowanie pozwala Core i5 655Kna przeskoczenie układów konkurencji, ale do reszty procesorów Intela wyposażonych w cztery rzeczywiste rdzenie jest im daleko. Wyjątkiem jest Core i5 750 pozbawiony technologii HyperThreading, który wypada niezbyt korzystnie.
Z miejsca widać, że test na wirtualnej maszynie Java faworyzuje procesory Intela. Podkręcony Core i7 875K osiąga świetne wyniki, a Core i5 655K również otrzymuje solidnego „kopa”, co jednak nie pozwala mu zbliżyć się do innych konstrukcji Intela wyposażonych w cztery rzeczywiste rdzenie (oprócz wspomnianego Core i5 750).
Jak wielokrotnie powtarzaliśmy, testy syntetyczne dają jedyne zbliżone wyobrażenie o rzeczywistych możliwościach procesorów, więc pora przejść do bardziej praktycznych testów.
- Cinebench x64 11.5
Test w benchmarku Cinebench nie pozostawia złudzeń co do tego, że w zastosowaniach 3D mniej liczą się megaherce, a bardziej rzeczywista liczba rdzeni. Jeśli ktoś łudził się, że wysokie taktowanie dwurdzeniowego procesora z HT pozwoli na zrównanie się osiągów z procesorami z czterema rzeczywistymi rdzeniami, niech zerknie na różnicę pomiędzy testowymi modelami.
MediaCoder x64
Podkręcenie procesorów pozwala znacząco skrócić czas konwersji materiału wideo. Porównując wyniki Core i7 875K i Core i5 655K widać jednak aż zbyt wyraźnie, że jeśli chcemy zająć się na poważnie obróbką materiałów wideo należy zainwestować w mocny wielordzeniowy procesor.
WinRAR x64
W teście wydajności i sprzetu WinRAR po raz pierwszy widać różnicę pomiędzy Core i5 655K podkręconym za pomocą BCLK, a tylko za pomocą mnożnika. Przypominamy, że udało się uzyskać pełną stabilność przetaktowanego procesora przy bardzo niewielkiej zmianie BCLK. Niemniej nawet wysoko taktowany Core i5 655K nie może zbliżyć się do wyniku Phenoma II X4 965. Standardowo taktowany Core i7 870/875K wypada gorzej od Core i7 930, a nawet słabszego modelu 860 – różnice jednak są tak minimalne, że należy złożyć je na karb błędu pomiarowego.
Testy: TrueCrypt
Podkręcony Core i7 875K osiąga świetne wyniki, w jednym z testów prześcigając nawet sześciordzeniowe konstrukcje konkurencji. Podkręcony Core i5 655K działa oczywiście szybciej, ale przy takich zastosowaniach dwa rzeczywiste rdzenie to zdecydowanie za mało. W teście AES podkręcony Core i5 655K zaledwie dogania budżetową konstrukcję AMD, jaką jest Athlon II X3 440, chociaż przy wykorzystaniu algorytmów Serpent i Twofish radzi sobie zauważalnie lepiej.
Testy: Far Cry 2
Cztery rzeczywiste rdzenie oraz taktowanie powyżej 4 GHz pozwala Core i7 875K znaleźć się na samym szczycie. Różnice są bardziej widoczne przy wykorzystaniu niższej rozdzielczości, gdzie procesor ma znacznie więcej do powiedzenia.
Gdy w grę wchodzą wyższe rozdzielczości, czy też takie technologie jak wygładzanie krawędzi, pierwsze skrzypce przejmuje karta graficzna. Wpływ zastosowanego procesora przestaje być aż tak widoczny, a wszystkie wyniki ulegają „wypłaszczeniu”. Podkręcenie Core i5 655K do 4,4 GHz pozwala na uzyskanie ponad 10 klatek na sekundę więcej.
Zużycie energii i temperatury
Odblokowany mnożnik oznacza jedno – podkręcanie. A każdy overclocker musi liczyć się z tym, że podkręcony sprzęt będzie pobierał więcej energii i wydzielał znaczne ilości ciepła. Wąptliwym jest, by nabywcy tego procesora zwracali szczególną uwagę na większy pobór energii.
Zastosowany w platformie testowej radiator Mugen 2 to naprawdę znakomity cooler, ale są granice tego, co można uzyskać za pomocą chłodzenia powietrzem – podkręcony Lynnfield zdecydowanie się do niej zbliżył. Podkręcony Clarkdale w stanie spoczynku nie nagrzewa się o wiele mocniej niż przy standardowym taktowaniu, ale po wykorzystaniu drzemiących w nim mocy również osiąga wysokie temperatury.
Podsumowanie
Fakt, że Intel w końcu zdecydował się na udostępnienie procesorów z oblokowanymi mnożnikami dostępnych dla szerszej grupy odbiorców może tylko cieszyć. Wprawdzie Core i5 655K kosztuje więcej od swojej standardowej wersji (Core i5 650), ale obniżka ceny Core i7 875K w stosunku do modelu i7 870 pozwala przypuszczać, że Intel zaczął odpowiadać na działania AMD także na froncie cenowym.
Odblokowanie mnożnika w Clarkdale jest posunięciem nieco dyskusyjnym. Wszak te procesory o wiele lepiej podkręcać za pomocą BCLK, nie zapomniawszy o takich elementach jak QPI. W odróżnieniu od procesorów Bloomfield i Lynnfield, 32-nanometrowe procesory Clarkdale cechują się odmienną konstrukcją kontrolera pamięci RAM i PCI Express (oraz rdzenia graficznego). Mimo że fizycznie te komponenty wciąż znajdują się w procesorze, nie są one zintegrowane z rdzeniami, ale stanowią oddzielny układ połączony za pomocą magistrali QPI. Nasze testy wykazały, że niewielka zmiana BCLK i QPI nie przynosi większych zmian – tych należy się spodziewać gdy magistrale przetaktujemy do znacznie wyższych wartości.
Jeśli chodzi o model Core i7 875K, niepokoi fakt, że miał spore problemy ze stabilną pracą na wyższym BCLK. Nie sposób jednak wyciągać wniosku, że wszystkie procesory tej serii będą cechować się taką przykrą właściwością, jedynie na podstawie testu na próbce inżynieryjnej i jednej płycie głównej. I faktycznie – niektóre serwisy bezproblemowo podkręcały 875K za pomocą BCLK.
Kilkukrotnie wspominaliśmy o cenach tych dwóch procesorów, więc przyjrzyjmy się jak obecnie wygląda sytuacja:
- Core i5 650 – cena od 710 do 860 zł
- Core i5 655K – cena od 870 do 950 zł
- Core i7 860 – cena od 1140 do 1380
- Core i7 870 – cena od 1990 do 2550 zł
- Core i7 875K – cena od 1430 do 1560 zł
Najniższa znaleziona przez nas cena modelu 655K była około 150 zł większa od modelu 650. W porównaniu do i7 870, cena 875K jest wyjątkowo atrakcyjna, ale porównując cenę 875K do modelu 860 sytuacja nie prezentuje się już tak różowo. Core i7 860 ma co prawda nieco niższe taktowanie standardowe (2,8 GHz w porównaniu do 2,93 GHz modelu 870/875K), oraz mniejszą maksymalną wartość Turbo (3,46 GHz w porównaniu do 3,6 GHz), ale jak wiadomo podkręca się całkiem przyzwocie.
Korzyści z odblokowanego mnożnika procesora są oczywiste. Czyni to podkręcanie znacznie prostszym, nie trzeba się kłopotać z wieloma innymi czynnikami. Dla tych, którzy lubią wyciskać ze sprzętu maksimum możliwości, jest to nadzieja na uzyskanie dodatkowych megaherców, co może być niemożliwe w zwyczajnych rewizjach procesorów choćby z powodu ograniczeń płyty głównej. Procesory z literką "K" należy uznać za bardzo dobrą inicjatywę firmy Intel. Core i5 655K i Core i7 875K wypełniają lukę w ofercie Intela i niewątpliwe znajdą swoich nabywców, choć nie należy się spodziewać, że staną się produktem szalenie popularnym.
| Moja ocena: Intel Core i5 655K | |||
| plusy: • odblokowany mnożnik • proces technologiczny 32 nm • zintegrowany układ graficzny | |||
| minusy: • cena • tylko 2 rzeczywiste rdzenie | |||
| Orientacyjna cena w dniu publikacji testu: 900 zł | |||
