Testy płyt dla AM2: MSI K9AGM2 z chipsetem AMD 690

Układ 690V dysponuje silnikiem graficznym w postaci Radeona X1200 oraz brakiem obsługi HDMI.

Ciekawą opcją nowego chipsetu jest Surround View, który umożliwia jednoczesną pracę zintegrowanego układu graficznego, oraz dodatkowej karty graficznej montowanej w gnieździe PCIe. Dzięki temu możemy jednocześnie korzystać nawet z 4 monitorów. Nie należy się jednak po takim rozwiązaniu spodziewać cudów w kwestii wydajności 3D.

Na premierowy sprawdzian możliwości chipsetu 690G otrzymaliśmy z firmy MSI płytę główną K9AGM2. Ze względu na swoje możliwości i przeznaczenie, płyty takie wydawane są w formacie mikroATX. Można je zapakować w małej, zgrabnej obudowie, a zestaw wykorzystywać jako 'Media Center', lub mały komputerek biurowy.

Ale jak na format mATX, możliwości rozbudowy tej płytki są całkiem poważne. Jedno gniazdo PCI-Express x16 na rozbudowę o mocniejszą kartę graficzną; jedno gniazdo PCIe x1 i dwa gniazda PCI - np: na tuner TV. Dobrą kartę graficzną mamy w cenie, 8-kanałowy dźwięk HD i kartę sieciową również.

To, co w nowym chipsecie AMD i zarazem płycie MSI przyciąga uwagę najbardziej, to wyjście HDMI. Jak już wspominaliśmy wielokrotnie, złączem tym można przesyłać w postaci cyfrowej obraz i dźwięk. Jest to więc świetne rozwiązanie na komputerek typu 'Media Center', który można podpiąć do telewizora ze złączem HDMI. Oczywiście poprzez specjalną przejściówkę, do HDMI na płycie można też podłączyć panel LCD ze złączem DVI.

od lewej: 2x PS/2, LPT (różowy),

poniżej małe czarne złącze HDMI, obok niego niebieskie D-Sub, czyli analogowe dla monitora

4 porty USB, FireWire, wyjście RJ-45 karty sieciowej i 6 jacków audio

Jeśli chodzi o zintegrowaną kartę graficzną Radeon X1250, to jest ona w pełni zgodna z DirectX 9.0c (model cieniowania 3.0), a więc AMD może chwalić się zgodnością z Windows Vista Premium i możliwością udźwignięcia jego interfejsu Aero.

O wydajności 3D kilka słów będzie na kolejnej stronie - nie spodziewajcie się cudów - natomiast innymi, wartymi uwagi, cechami zintegrowanej grafiki jest np: pełna sprzętowa akceleracja formatu MPEG-2 (czyli np: odtwarzania filmów DVD), akceleracja przy dekodowaniu MPEG-4 (znane jako Divx) i sprzętowa akceleracja przy odtwarzaniu plików wideo WMV9.

Jakość sygnału VGA - nawet przez analogowe złącze D-Sub - jest bardzo dobra. Do jakości obrazu na ekranie nie mieliśmy żadnych zastrzeżeń, nawet na testowanym właśnie 24 calowym panelu Benq FP241WZ, w rozdzielczości 1920x1200. Szkoda tylko, że panowie z Benq popełnili w tym modelu tragiczny błąd, nie umieszczając w monitorze wyjścia audio dla zewnętrznych głośników. Tym sposobem złącze HDMI w tym monitorze po prostu się marnuje... a raczej marnuje świetnie możliwości tej płyty MSI.

mostek południowy ATi SB600

Na głównym chipsecie przyklejony jest tylko malutki radiatorek, natomiast na mostku południowym - jak widać na fotce poniżej - nie ma nic. Tu i ówdzie mogą się pojawić sugestie, że jest to chłodzenie za małe i niewystarczające. Nieprawda. Podczas całego dnia pracy co kilka godzin sprawdzaliśmy pirometrem temperaturę chipsetów - ani razu nie przekraczała 60°C, a podczas większego obciążenia nie przekraczała 70°. Przyłożenie palca do tak nagrzanego układu może oczywiście budzić niepokój, ale nie jest bynajmniej niebezpieczne dla chipa. Zresztą przez całe dwa dni testów ani razu razu nie doświadczyliśmy problemów ze stabilnością.

Jedynym problemem jaki napotkaliśmy już podczas pierwszego uruchomienia platformy, była niekompatybilność z pamięciami Corsair Twin2X DDR2 2x 512MB 800MHz. Start systemu zawsze kończył się 'blue screenem'. Wymiana modułów na Kingston HyperX DDR2 2x 512MB 800MHz wyeliminowała ten problem.

Instalacja przebiegła sprawnie i szybko (oczywiście jeśli robimy to na czystym systemie). Na płytce dołączone są sterowniki dla chipsetu, karty graficznej, procesorów AMD (wymagane do działania funkcji Cool'n'Quiet), karty sieciowej i dźwięku. Po kilku restartach platforma jest gotowa do działania i pracuje bez zarzutu.

Do konfiguracji zintegrowanej karty graficznej otrzymujemy pełny zestaw funkcji z pakietu ATi Catalyst Control Center. Jest Menadżer Ekranów z konfiguracją pulpitów i ekranów. Jest zakładka z obsługą i dostosowaniem HDTV, oraz kolorami Avivo. Jest cała sekcja ustawień 3D, ze wszystkimi funkcjami dostępnymi dla serii X1000. W sekcji Kolor można dopasowywać kolory, gamma, jasność i kontrast obrazu 2D, a w 'Wideo-Avivo' tryby wyświetlania wideo i nakładki. Jednym słowem jest wszystko, co można dostać kupując zewnętrzną kartę graficzną z serii X1000.

Do obsługi zintegrowanego dźwięku mamy panel Realteka - poznaliśmy go już wiele razy podczas testów innych płyt głównych. Jest w nim equalizer, mikser, konfiguracja głośników i wyjść audio (w tym także cyfrowe wejście i wyjście, dostępne poprzez HDMI), konfiguracja mikrofonu i demka dźwięku przestrzennego.

Ostatnim przydatnym programem umieszczonym na płytce jest MSI PCAlert - program do monitorowania temperatury, napięć, prędkości wiatraczków. Nic rewelacyjnego, ale miło że jest i co najważniejsze, poprawnie odczytuje z płyty wszystkie parametry.

Jako że komputer zbudowany na bazie takiej płyty w założeniu miałby być tani, do testów użyliśmy najtańszego procesora dla podstawki AM2 - AMD Sempron 3000+ Natomiast do porównania osiągów platformy AMD 690, wykorzystaliśmy inną płytę MSI: K9N6SGM-V opartą na chipsecie nVidia GeForce 6100, także ze zintegrowaną grafiką. 

W PCMarku05 różnica jest bardzo niewielka. Niemal taka sama wydajność CPU, kontrolera pamięci DDR2 (w końcu jest zintegrowany w CPU, więc dziwne gdyby było inaczej), oraz zintegrowanej grafiki. Ciut lepiej wypada wydajność dysku, co może oznaczać, że osobny mostek południowy AMD spisuje się lepiej, niż jednochipsetowe rozwiązanie nVidii.

- MSI K9AGM2 (AMD 690G) MSI K9N6SGM-V (nVidia 6100)

Wyniki z 3DMarka03 raczej nie rokują nadziei na możliwości poważniejszego giercowania - zwłaszcza że pochodzą z rozdzielczości 800x600 - ale pokazują, że zintegrowany Radeon X1250 oferuje niemal takie same osiągi, jak rdzeń graficzny nVidii. Zresztą pod względem architektury są niemal identyczne: tylko dwa potoki renderujące, jeden procesor cieniowania pikseli PS3.0 i jeden cieniowania wierzchołków VS 3.0.

MSI K9AGM2 (AMD 690G) MSI K9N6SGM-V (nVidia 6100)

Na takim Radeonie X1250 można pograć np: w Pro Evolution Soccer 5 - jakość na LOW i rozdzielczość na 800x600; w Colina 2005 czy nawet Half Life 2 przy rozsądnie niskich ustawieniach, oraz wiele innych, starszych gier w całkiem dobrej jakości obrazu.

Dla porównania przeprowadziliśmy jeszcze testy jednej z najtańszych kart graficznych - Radeon X1300 128MB. Jak widzicie osiągi są ponad dwukrotnie wyższe.

Radeon X1300 HM (na płycie MSI K9AGM2)

W Biosie płyty nie znajdziemy za wiele 'interesujących' funkcji - zresztą po takiej platformie nie należy spodziewać się zacięcia overclokerskiego. Są wszystkie podstawowe i więcej tak na dobrą sprawę nie potrzeba. Do najważniejszych należą:

• możliwość ręcznego ustawienia czasów CL (CAS, RAS, RAS to CAS i RAS AtP) dla pamięci DDR2
• VGA Share memory - czyli przydzielenie karcie graficznej pamięci z RAMu - od 32 do 1024MB
• Cool'n'Quiet - włączenie/wyłączenie
• zintegrowany dźwięk - włączenie/wyłączenie
• zintegrowana grafika - włączenie/wyłączenie
• ustawienie maksymalnej temperatury po której cooler CPU zacznie pracować wydajniej - max 55°C
• ustawienie minimalnej prędkości dla wiatraczka CPU - min. 12%

Nowy chipset AMD 690G wygląda na udany, a samej płycie MSI niewiele można zarzucić. Instaluje się bezproblemowo, działa stabilnie, zintegrowana grafika oferuje dobrej jakości obraz i jest w stanie unieść interfejs Aero w Windows VISTA. Wydajność 3D jest porównywalna ze zintegrowanym GeForce 6100 nVidii. Jest dodatkowy port PCIE x16 na wypadek, gdybyśmy zechcieli pewnego dnia przemienić komputer w maszynę do gier.

Radeon X1250 oferuje nam sprzętowe wsparcie przy odtwarzaniu filmów DVD, Divx i WMV9, oraz dodatkowe korzyści związane z technologią Avivo.

Mamy tu 8-kanałowy dźwięk w standardzie High Definition - z możliwością przesyłania dźwięku cyfrowo. A cyfrowe wyjście HDMI czyni z tej płyty bardzo nowoczesne rozwiązanie, umożliwiające podpięcie do niej nowoczesnego telewizora LCD ze złączem HDMI.