Testy zasilaczy ATX: Tagan TG430-U22

Już od dawna w redakcji cenimy sobie bardzo ciche i solidne zasilacze Tagan. Szczególnie testowane już przez nas słabsze modele: TG330-U01 oraz TG380-U01 odznaczały się stabilnością i niesłychanie cichą pracą, nawet pod sporym obciążeniem. Postanowiliśmy więc sięgnąć po nieco mocniejszy model o podobnej budowie, czyli dwa położone naprzeciwko siebie wentylatory 8 cm, tworzące ciąg powietrza, który chłodzi bardzo rozbudowane radiatory.

Wykonanie nie budzi żadnych zastrzeżeń, jest staranne i estetyczne. Na zdjęciach widzimy grubą wiązkę kabli, których niestety nie możemy odpiąć i skonfigurować według własnych potrzeb. Jednak podejrzewamy, że identyczny zasilacz z odpinanymi kabelkami kosztowałby znacznie więcej, i tym sposobem stałby się mniej interesujący dla pewnej grupy użytkowników. Zbędne kabelki trzeba po prostu upchnąć w obudowie tak, aby jak najmniej zakłócały obieg powietrza. Posiadacze dużych obudów nie powinni mieć z tym żadnych problemów.

A okablowanie modelu TG430-U22 jest bardzo dobrze przemyślane. Jedyny naszym zdaniem szczegół do poprawki to zbyt mała liczba wtyczek SATA. Przydałyby się 4 takie wtyczki, pozwalające na zestawienie dysków w RAID, bez stosowania niewygodnych i pogarszających jakość napięcia przejściówek molex-SATA.

Poza tym mamy uniwersalną wtyczkę główną ATX 24-pinową, z odpinanymi dodatkowymi czterema pinami, czyli posiadacze starszych płyt głównych powinni być zadowoleni. Równie uniwersalna jest wtyczka ATX12V zasilająca procesor. Do kompletu mamy wtyczkę PCI-E, zasilającą nowe, energochłonne karty graficzne.

Na zdjęciu można zauważyć, że wiązka PCI-E oraz jeden molex są w specjalnych, grubych oplotach izolacyjnych, na kablach jest też umieszczony dodatkowy filtr. Według producenta ma to poprawić jakość napięć dostarczanych do karty graficznej i dysku twardego poprzez wyeliminowanie zakłóceń elektromagnetycznych.

Długości kabli pozwalają na zamontowanie zasilacza w dużej obudowie, można też (i trzeba) kable ładnie poprowadzić, spinając je załączonymi opaskami.

Po rozkręceniu zasilacza widzimy, jak ciasno jest w jego wnętrzu, każdy centymetr wolnego miejsca jest wykorzystany przez ogromne i rozłożyste radiatory, znajdujące się pomiędzy dwoma wolnoobrotowymi wentylatorami.

TG430-U22 pracuje bardzo cicho. Chcieliśmy nawet nagrać wydawany przez niego szum i porównać do szumu zasilacza wzorcowego, czyli TG380, ale niestety - obydwa zasilacze są tak ciche, że zwykły mikrofon nie jest w stanie odseparować interesującego nas dźwięku od szumów własnych i tła. Jednak TG430-U22 jest nieco głośniejszy od jednostki 380-watowej, minimalnie zresztą. Po dłuższym obciążeniu w gorącej obudowie (wyłączone wentylatory obudowy, pasywne chłodzenie grafiki i CPU) szum zasilacza wzrasta wyraźnie, osiągając "na ucho" około 30 decybeli, co jest nadal bardzo dobrym wynikiem. Po włączeniu wentylacji w obudowie wiatraki zasilacza zwalniają i pomimo sporego obciążenia znów robi się cicho.

Model TG430-U22 dysponuje mocnymi obwodami +3.3 i +5V, co ma duże znaczenie w przypadku nieco starszych, rozbudowanych i podkręconych komputerów. Dla nowych maszyn jest podwójny obwód napięcia +12V.

Z tyłu zasilacza znajduje się przełącznik trybów pracy obwodów dwunastowoltowych. Tryb Split to ograniczenie natężenia prądu obydwu obwodów do 20A, natomiast tryb Combine łączy te obwody, a maksymalny prąd wynosi wtedy nieco więcej, bo 28A.

Zabezpieczenia oczywiście w komplecie: przeciw przeciążeniom, krótkim spięciom, zbyt niskim lub wysokim napięciom, termiczne - to standard wśród zasilaczy wyższej klasy.

Testy napięć zasilacz przeszedł bez żadnego problemu. Pomimo spadku napięcia +12V o wartość 0.5V w teście obciążenia pojedynczego obwodu, wartości pozostały w granicach norm, a zasilacz nie zdradzał żadnych objawów przeciążenia, żadnych wibracji, rezonansów itp. W rezultacie możemy polecić model TG430-U22 do każdego komputera w dużej obudowie Midi Tower, może za wyjątkiem najmocniejszych maszyn, w których gości (lub ma zamiar kiedyś zagościć) tandem wydajnych kart graficznych. Cicha praca, uniwersalne okablowanie, stabilne napięcia i niska cena to atuty, na które warto zwrócić uwagę.

Na wszystkich wykresach zaznaczone są dolna oraz górna granica tolerancji określona przez normę ATX. Można bardzo łatwo więc zaobserwować, który zasilacz zbliża się niebezpiecznie do owej granicy, co jest już objawem zdecydowanie niepokojącym. Napięcia takie wyróżnione są w tabelkach kolorem niebieskim. Czerwoną czcionką świecą napięcia, które granice tolerancji przekroczyły.

Przekroczenie norm dyskwalifikuje całkowicie zasilacz jako niebezpieczny dla komputera.

Zaczniemy od napięć zmierzonych podczas pracy przy minimalnym obciążeniu: po 25W dla każdego napięcia. Łatwizna.

Byłoby fatalnie, gdyby jakikolwiek zasilacz nie spełniał norm ATX pracując przy minimalnym poborze mocy. Przejdźmy do części zasadniczej, czyli testów w stresie - właśnie tego boją się słabsze konstrukcje.

Na początek tabelka z obciążeniami, którymi poddane były testowane zasilacze.

Dla Czytelników, którzy nie mają ochoty czytać powyższych obliczeń powiemy w skrócie, że każdy zasilacz był obciążany wartościami maksymalnymi lub zbliżonymi do maksymalnych J

Teraz część pierwsza szczegółowych wyników, czyli duże obciążenie pojedynczych napięć wartościami podanymi w Tabeli obciążeń. Badane napięcie obciążamy prawie maksymalnie, a dwa pozostałe po 25W, czyli nieznacznie.

Chcemy podkreślić, że głośność zasilacza jest sprawą niejako uboczną i nie najważniejszą. Doceniając zalety i walory cichych zasilaczy musimy jednak stwierdzić, iż jest to parametr indywidualny dla każdego użytkownika. Co dla jednego jest w wystarczającym stopniu ciche, dla kogoś innego może być głośne nie do zaakceptowania. Nasza ocena głośności przeprowadzana jest subiektywnie i ma na celu tylko przybliżenie Czytelnikom hierarchii głośności wśród zasilaczy, aby z większym dystansem traktować hasła typu "Noise Killer" czy "Ultra quiet".

Ponadto należy zdawać sobie sprawę, że nawet w najlepszych, firmowych zasilaczach występują zauważalne różnice w głośności pracy różnych egzemplarzy tej samej serii, oprócz tego dźwięki mogą mieć różną charakterystykę (np. niski szum kontra terkoczący pogłos). Pomiar głośności przeprowadzony przy minimalnych obrotach wentylatorów zasilacza byłby naszym zdaniem dosyć abstrakcyjny - w każdym zasilaczu obroty od razu po starcie wzrastają, a poziom, na którym się zatrzyma ów wzrost zależy od kilku czynników: temperatury zewnętrznej, rodzaju obudowy, przepływu powietrza w obudowie, konfiguracji obciążającej ... A zasilacz, będący najcichszym przy obrotach minimalnych 1300 rpm po pół godzinie pracy i wzroście obrotów do nominalnych 1600 rpm mógłby zacząć niemiło terkotać lub piszczeć. Co wtedy?

Chcąc natomiast osiągnąć maksymalne obroty wentylatorów zasilacza (w warunkach domowych) należałoby poddać go oczywiście wysokim obciążeniom, uruchamiając wszystkie podzespoły komputera w trybie "full load". Zastanówmy się, czy wówczas spomiędzy świszczących i wyjących napędów optycznych, chroboczących dysków twardych oraz szumiących wentylatorów obudowy, grafiki i procesora będziemy w stanie wyłowić odgłos wiatraków zasilacza?

Podsumowując stwierdzamy, że po testach głośności zasilaczy przeprowadzonych za pomocą laboratoryjnych przyrządów pomiarowych otrzymalibyśmy szereg oderwanych od rzeczywistości wyników, które dodatkowo mogłyby okazać się mylące dla części użytkowników. Koncentrując się więc na testach napięć dziękujemy wszystkim Czytelnikom za listy i opinie.

Trudno jest przeprowadzić ocenę poziomu hałasu, który emitują zasilacze podczas pracy, ale jest to ważne dla wielu osób kryterium, że nie sposób go całkowicie pominąć przy okazji tego przeglądu. Postanowiliśmy więc wystawiać oceny w skali od 1 do 10 za hałas podczas pracy bez obciążenia. Od razu chcemy też zaznaczyć, że oprócz poziomu hałasu bierzemy też pod uwagę jego dokuczliwość - wysokie i świszczące odgłosy są bardziej irytujące niż niski szum.

Ocena 1 punkt oznaczałaby idealnie cichy, niesłyszalny przy otwartej obudowie z odległości ok. 1 metra zasilacz. Ocena 10 to pracujący w odległości 1 metra stary odkurzacz.

Wartość średnia, czyli 5 punktów to hałas w pełni akceptowalny, który jednak podczas oglądania filmów lub w cichym pokoju może przeszkadzać niektórym użytkownikom. Taki zasilacz jeszcze niedawno byłby potraktowany jako "supercichy", jednak dziś wymagania użytkowników są dużo ostrzejsze, jeśli idzie o poziom hałasu, który są w stanie zaakceptować.

Każdy zasilacz z automatyczną regulacją obrotów staje się głośniejszy wraz ze wzrostem obciążenia. Nagrzewające się radiatory podnoszą temperaturę panującą w środku, odpowiednie układy termoregulacyjne zwiększają obroty wentylatorów a tym samym skuteczność chłodzenia. Zwiększony pobór mocy następuje jednak w sytuacjach, kiedy komputer pracuje intensywnie, emitując szum dysków twardych, nagrywarki czy głośną muzykę z wymagającej graficznie gry FPS. Hałas kręcącego się szybciej wentylatora w zasilaczu wtapia się w te dźwięki i przestaje być rozróżnialny, przestaje dokuczać.

Zamknięcie obudowy może zmniejszyć i wytłumić hałas, ale niekoniecznie - bo jeśli temperatura wewnętrzna po zamknięciu obudowy wzrośnie, to wiatraki zasilacza zaczną się szybciej kręcić i hałas może się nawet zwiększyć. Nie dotyczy to zasilaczy bez automatycznej regulacji obrotów.

Skoro już o obrotach mowa, to kolejna tabela przedstawia nam prędkości obrotowe wentylatorów zasilacza podczas pracy z minimalnym obciążeniem. Dotyczy to tylko zasilaczy posiadających monitorowaną prędkość obrotową swoich wiatraczków.

Prędkość wiatraczków mierzyliśmy podłączając kabelek odczytu obrotów zasilacza do komputera wyposażonego w płytę Abit IS7 i program monitorujący Hardware Doctor.