Wprowadzenie
Już od jakiegoś czasu można zauważyć, że zainteresowanie kompaktowymi zestawami chłodzenia cieczą rośnie i powoli wypierają one tradycyjne rozwiązania. Konstrukcje te oferują dobrą lub nawet bardzo dobrą wydajność i nie zajmują tyle miejsca, co potężne coolery powietrzne – zwłaszcza w okolicach procesora, gdzie niewielki blok wodny ma ogromną przewagę nad potężnymi radiatorami . Dzięki przeniesieniu pewnych elementów chłodzenia w inną część obudowy (najcześciej górna, tylna lub przednia ścianka), zyskujemy na wolnej przestrzeni, lepszym obiegu powietrza i nierzadko również właśnie na wydajność.
Jedną z pierwszych firm na rynku kompaktowych systemów chłodzenia cieczą był Cooler Master, który obecnie oferuje kilka różnych modeli - w zależności od wersji zostały one wyposażone w pojedynczą lub podwójną chłodnicę oraz wentylatory o średnicy 120 lub 140 mm. W nasze ręce trafił model Nepton 280L, a więc topowa konstrukcja z oferty producenta. Postanowiliśmy zatem sprawdzić na co ją stać.
Specyfikacja chłodzenia Cooler Master Nepton 280L
| Blok wodny | Miedziany |
| Hałas pompki | < 25 dBA |
| Węże | 330 mm (FEP) |
| Chłodnica | Aluminiowa |
| Wentylatory | 2x JetFlo 140 (800 – 2000 RPM) |
| Wydajność wentylatorów | 54 – 122,5 CFM |
| Hałas wentylatorów | 21 - 39 dBA |
| Wytrzymałość (MTBF) | 40 000 godzin (wentylatory) 70 000 godzin (pompka) |
| Wymiary | 75 x 69,8 x 49,1 mm (blok) 311 x 139 x 30 mm (chłodnica) |
| Kompatybilność | AMD AM2(+), AM3(+), FM1, FM2(+) Intel LGA 775, LGA 1150/55/56, LGA 1366, LGA 2011 |
Nepton 280L składa się z dwóch elementów. W części nakładanej na procesor zintegrowano pompkę tłoczącą cieczą oraz miedziany blok wodny – w stosunku do poprzednich chłodzeń charakteryzują się one lepszym przepływem i przez to wyższą wydajnością w odprowadzaniu ciepła. Całość zamknięto w plastikowej obudowie, na której znalazło się logo producenta oraz jego białe podświetlenie – z pewnością znajdzie się grupa zwolenników takiego wizualnego urozmaicenia. Zasilanie do pompki i podświetlenia doprowadza opleciony przewód typu 3 pin.
Drugim głównym elementem jest chłodnica z bardzo cienkimi, aluminiowymi żeberkami. Producent udostępnił tutaj możliwość instalacji czterech 120- lub 140-milimetrowych wentylatorów (po dwa z każdej strony). Obydwie części (blok i chłodnicę) połączono giętkimi i stosunkowo grubymi wężami z kopolimeru FEP (Fluorinated Ethylene Propylene) o długości 330 mm. Całość może odprowadzić 300 W ciepła.
Standardowe wyposażenie zawiera dwa wentylatory JetFlo o średnicy 140-milimetrów – ich prędkość obrotową można regulować w zakresie 800 – 2000 RPM (przynajmniej w teorii, bo nasze odczyty wskazywały nawet 2200 RPM), wydajność wynosi 54 – 122,5 CFM, a generowany hałas 21 - 39 dBA. Modele te zostały wyposażone w siedem specjalnie wyprofilowanych łopatek, przez co oferują mocniejszy, bardziej ukierunkowany strumień powietrza, przy zachowaniu niższego poziomu generowanego hałasu – tak przynajmniej twierdzi producent. Plastikową ramkę wyposażono w antywibracyjne podkładki, a do podłączenia stosuje się czarny, elegancko opleciony, 4-żyłowy przewód.
Wraz z chłodzeniem są dodawane wszelkie niezbędne akcesoria montażowe dla nowszych podstawek pod procesory AMD i Intel, mała tubka bliżej niezidentyfikowanej pasty termoprzewodzącej oraz rozgałęźnik do podłączenia dwóch wentylatorów do jednego złącza na płycie głównej. Cieszy również prosta instrukcja montażu, która przypomina tą z klocków LEGO.
Platforma testowa
| Procesor: Intel Core i5 4670K (3,4 – 3,8 GHz) | |
| Płyta główna: MSI Z87M Gaming | |
| Pamięć RAM: GeIL 2 x 4 GB 1500 MHz | |
| Dysk twardy: Western Digital Caviar Blue 320 GB (WD3200AAKS) | |
| Zasilacz: High Power Element Bronze 500 W | |
| Karta graficzna: Palit GeForce GTX 650 Ti OC |
Zastosowane benchmarki oraz system operacyjny:
- Windows 7 Ultimate 64-bit SP1
- MediaCoder 0.8.25
- OCCT 4.4.0
- Core Temp 1.0 RC6
Testy przeprowadziliśmy na procesorze Intel Core i5 4670K w dwóch trybach – w pierwszym przypadku pracował on z ze standardowym z taktowaniem 3,4 GHz + Turbo (3,6 - 3,8 GHz w zależności od obciążenia rdzeni) ze spadkami w spoczynku do 0,8 GHz i napięciem zasilającym wahającym się w granicach 1,0 – 1,1 V, natomiast w drugim został podkręcony do 4,2 GHz przy napięciu zasilającym 1,15 V.
Pomiaru temperatur dokonaliśmy w spoczynku (uruchomiona przeglądarka internetowa i edytor tekstu), podczas wytężonej pracy procesora (konwersja filmu w aplikacji MediaCoder), a także przy bardzo mocnym obciążeniu procesora w aplikacji OCCT (tryb Linpack) – ostatni wariant podaliśmy jedynie w formie ciekawostki, bowiem odnotowane w nim wyniki są niemożliwe do uzyskania podczas typowego użytkowania komputera. Każdy scenariusz trwał 30 minut, do odczytu temperatur (najgorętszego rdzenia) posłużyła nam aplikacja Core Temp 1.0 RC6, a w pomieszczeniu testowym panowała temperatura około 23 – 24 stopni Celsjusza.
Testy wydajnościowe
Wydajność kompaktowego systemu chłodzenia cieczą Cooler Master Nepton 280L porównaliśmy do standardowego coolera dodawanego wraz z procesorem Intel Core i5 4670K. Jakiej różnicy powinni się spodziewać zainteresowani zestawem?
Spoczynek - mniej = lepiej [°C]
| CM Nepton 280L | 32 |
| CM Nepton 280L OC | 34 |
| Intel box | 36 |
| Intel box OC | 39 |
W spoczynku różnice są niewielkie. Standardowo taktowany procesor rozgrzewał się do 36 stopni Celsjusza na coolerze referencyjnym i do 32 stopni Celsjusza na chłodzeniu Nepton 280L. Podkręcenie poskutkowało wzrostem temperatury o odpowiednio 3 i 2 stopnie Celsjusza. Obydwa coolery pracowały praktycznie bezgłośnie.
MediaCoder - mniej = lepiej [°C]
| CM Nepton 280L | 53 |
| CM Nepton 280L OC | 62 |
| Intel box | 70 |
| Intel box OC | 89 |
Zdecydowanie ciekawiej wygląda sytuacja podczas mocnego obciążenia procesora w aplikacji MediaCoder. Różnica między poszczególnymi trybami wynosi aż 17 i 27 stopni Celsjusza. Wentylatory z zestawu Nepton 280L rozkręcały się do 1600 – 1700 RPM, generując przy tym lekko słyszalny hałas.
Linpack - mniej = lepiej [°C]
| CM Nepton 280L | 57 |
| CM Nepton 280L OC | 69 |
| Intel box | 77 |
| Intel box OC | 100 |
Jeszcze większe różnice można zaobserwować podczas ekstremalnego obciążenia procesora biblioteką Linpack. Przy standardowym taktowaniu temperatura spadła o 20 stopni Celsjusza, a po podkręceniu ponad 30 stopni Celsjusza (referencyjny cooler już nie radził sobie ze schłodzeniem układu, który rozgrzewał się do niebezpiecznych temperatur). W tym przypadku wentylatory JetFLo 140 rozpędzały się do około 2200 RPM, a generowany przez nie hałas był wyraźny.
CM Nepton 280L - obroty wentylatorów - (RPM)
| spoczynek | 800 |
| normalnie | 1600-1700 |
| max | 2200 |
Podsumowanie
Zestaw Cooler Master Nepton 280L zalicza się do udanych chłodzeń dla procesorów. Konstrukcja ta została wyposażona w blok wodny ze zintegrowaną pompką oraz aluminiową chłodnicę typu 280 mm z dwoma 140-milimetrowymi wentylatorami. Chłodzenie pasuje do wszystkich nowszych podstawek pod procesory AMD i Intel, a z jego montażem powinni sobie poradzić nawet mniej doświadczeni nabywcy. Warto również wspomnieć o białym podświetleniu bloku, które powinno zainteresować moderów.
Wydajność chłodzenia jest bardzo dobra, a największe różnice względem referencyjnego coolera widać po mocnym obciążeniu procesora. Ponadto potencjał Neptona 280L jest na tyle duży, aby sprostać nawet mocniej podkręconym układom. Niestety, nie ma jednak róży bez kolców – w tym przypadku są to fabryczne wentylatory. O ile w spoczynku pracują one praktycznie bezgłośnie, to podczas wytężonej pracy potrafią się rozpędzić do wysokich obrotów i generować przy tym wyraźny hałas.
Producent wycenił zestaw na kwotę ok 459 złotych, co z pewnością jest sporą kwotą i nie każdy będzie w stanie tyle zapłacić za chłodzenie procesora. Warto jednak pamiętać, że konstrukcja ta jest przeznaczona dla entuzjastów, którym standardowe chłodzenie powietrzne nie wystarcza i/lub mają na nie w obudowie za mało miejsca. Nie od dziś przecież wiadomo, że za wydajność się płaci ;)