Fractal Lumen S28 RGB - dawno nie testowaliśmy tak... zaskakującego AiO
Chłodzenie

Fractal Lumen S28 RGB - dawno nie testowaliśmy tak... zaskakującego AiO

przeczytasz w 8 min.

Fractal Design Lumen S28 RGB to jedno z tych chłodzeń, które ma zapewniać dobrą wydajność, a przy tym wyróżniać się ciekawym, nietuzinkowym wyglądem. Sprawdzamy, czy producent ma szansę w starciu z konkurencją.

  • Chłodzenia Fractal Design Lumen występują w wersji standardowej oraz z podświetlanymi wentylatorami - to propozycja dla entuzjastów, którzy szukają wydajnego i efektownego zestawu AiO.
  • W nasze ręce trafił model Lumen S28 RGB, który powinien zainteresować użytkowników składających wydajne komputery z mocnymi, podkręconymi procesorami AMD lub Intel.
  • Fractal Design Lumen S28 RGB zalicza się do konstrukcji w rozmiarze 280 mm - taki model zmieści się do większości obudów typu tower. Producent wprowadził tutaj jednak pewne modyfikacje względem standardowych zestawów AiO.
  • W naszych testach sprawdziliśmy, jak zestaw Lumen S28 RGB radzi sobie ze chłodzeniem 12-rdzeniowego procesora AMD Ryzen 9 3900XT (także po mocnym podkręceniu). Wnioski mocno nas zaskoczyły
ocena redakcji:
  • 4,3/5

Firma Fractal Design głównie jest kojarzona z obudowami i zasilaczami komputerowymi, ale w jej ofercie można również znaleźć chłodzenia wodne typu AiO. I to wcale nie byle jakie modele! Jakiś czas temu mieliśmy okazję przetestować zestaw Fractal Design Celsius S36, który zaskoczył nas dobrymi osiągami i cichą pracą.

Fractal nie zamierza na tym poprzestawać i wprowadza kolejne konstrukcje. Niedawno w ofercie szwedzkiej firmy pojawiły się nowe modele z serii Lumen – producent chwali się, że oferują lepsze parametry, a do tego wyróżniają się ciekawym wyglądem. Czy rzeczwiście mają one szansę przebić się na rynku?

Fractal Design Lumen - specyfikacja chłodzeń

Chłodzenia Lumen występują w dwóch wersjach – standardowej z podświetlanym blokiem wodnym oraz RGB z podświetlanym blokiem wodnym i wentylatorami. W obydwóch przypadkach przygotowano trzy rozmiary chłodnic: S24 (240 mm), S28 (280 mm) i S36 (360 mm), więc każdy powinien znaleźć coś dla siebie (a raczej swojego komputera).

ModelFractal Design Lumen S24
Fractal Design Lumen S24 RGB
Fractal Design Lumen S28
Fractal Design Lumen S28 RGB
Fractal Design Lumen S36
Fractal Design Lumen S36 RGB
Blok wodnymiedziany
Pompka
(obroty - wydajność)
ceramiczna
4000 ± 10% RPM - 1,8 mm H2O / 17,6 kPa / 2,5 PSI
Chłodnica272 x 120 x 27 mm
(aluminiowa)
313 x 140 x 27 mm
(aluminiowa)
392 x 120 x 27 mm
(aluminiowa)
WentylatoryLumen: 2x Aspect 12 PWM
Lumen RGB: 2x Aspect 12 RGB PWM
Lumen: 2x Aspect 14 PWM
Lumen RGB: 2x Aspect 14 RGB PWM
Lumen: 3x Aspect 12 PWM
Lumen RGB: 3x Aspect 12 RGB PWM
Obroty wentylatorów500 – 2000 RPM500 – 1700 RPM500 – 2000 RPM
Wydajność wentylatorów13 – 56 CFM20 – 78 CFM13 – 56 CFM
Generowany hałas<10 – 33,2 dBA<10 – 35,5 dBA<10 – 33,2 dBA
Węże400 mm
PodświetlenieLumen: blok wodny
Lumen RGB: blok wodny + wentylatory
KompatybilnośćAMD AM2(+), AM3(+), AM4, FM1, FM2(+)
Intel LGA 115X, LGA 1200, LGA 1366, LGA 1700, LGA 2011(-), LGA 2066

Parametry wyglądają obiecująco. Warto jednak zaznaczyć, że modele Fractal Design Lumen nie należą do najtańszych propozycji – w swojej kategorii raczej plasują się w wyższym segmencie cenowym:

  • Fractal Design Lumen S24 – 639 zł
  • Fractal Design Lumen S24 RGB – 699 zł 
  • Fractal Design Lumen S28 – 699 zł
  • Fractal Design Lumen S28 RGB – 749 zł 
  • Fractal Design Lumen S36 – 749 zł
  • Fractal Design Lumen S36 RGB – 809 zł 

Cóż, w tym segmencie klienci oczekują porządnego sprzętu, który zaoferuje dobre parametry, a do tego będzie porządnie wykonany. Jak jest w praktyce?

Fractal Design Lumen S28 RGB - nowy pomysł na chłodzenie AiO

Producent udostępnił nam model Lumen S28 RGB, który powinien zainteresować entuzjastów, oczekujących dobrej wydajności i ciekawego wyglądu - taki sprzęt teoretycznie nada się do droższych zestawów z mocniejszymi, podkręconymi procesorami.

Fractal Design Lument S28 RGB
Model Fractal Design Lumen S28 RGB zalicza się do konstrukcji typu AiO

Fractal Design Lumen S28 RGB zalicza się do konstrukcji typu AiO, gdzie wszystkie elementy połączono w całość (nie trzeba trudzić się ze składaniem zestawu). Nie jest to jednak typowy zestaw AiO, jaki można znaleźć w ofercie innych firm, bo projektanci wprowadzili tutaj pewne modyfikacje.

Fractal Design Lument S28 RGB
Pasta termoprzewodząca została fabrycznie naniesiona na blok wodny

Producent zastosował samodzielny, miedziany blok wodny, który odprowadza ciepło z procesora do płynu chłodzącego. To ciekawy wyróżnik, bo w większości zestawów AiO możemy się spotkać z blokiem połączonym z pompką (tzw. bloko-pompką).

Fractal Design Lument S28 RGB
Górną pokrywę bloku można zdjąć i obrócić o 90 stopni, aby logo producenta było w odpowiednim ułożeniu 

Na obudowie bloku znalazło się logo producenta z adresowalnym podświetleniem LED – efektami świetlnymi można sterować z poziomu oprogramowania płyty głównej (podświetlenie jest zgodne z systemami najważniejszych producentów: ASRock Polychrome, ASUS Aura, Gigabyte Fusion, MSI Mystic Light i Razer Chroma).

Fractal Design Lument S28 RGB
W zestawie Lumen S28 RGB pompka została przeniesiona na chłodnicę

W nowym projekcie pompka została przeniesiona bezpośrednio na chłodnicę – w tym przypadku producent zastosował konstrukcję opartą o ceramiczne łożysko, które powinno wyróżniać się dłuższą bezawaryjnością, a przy tym cechować się wyższą kulturą pracy. Obroty pompki to 4000 ± 10% RPM, co przekłada się na wydajność 1,8 mm H2O / 17,6 kPa / 2,5 PSI.

Fractal Design Lument S28 RGB
Zestaw Lumen S28 RGB wykorzystuje aluminiową chłodnicę typu 280 mm o profilu 27 mm - to standardowy radiator, który powinien się zmieścić do większości obudów

W modelu S28 zastosowano długie, gumowe wężyki z nylonowym oplotem oraz aluminiową chłodnicę typu 280 mm o profilu 27 mm. Mamy zatem do czynienia ze standardowym radiatorem, który powinien się zmieścić do większości obudów komputerowych typu tower (warto jednak jeszcze upewnić się w specyfikacji lub instrukcji).

Fractal Design Lument S28 RGB
Chłodzenie wyposażono w dwa 140-milimetrowe wentylatory z adresowalnym podświetleniem LED

Na radiatorze zainstalowano dwa 140-milimetrowe wentylatory Fractal Design Aspect 14 RGB PWM. Prędkość obrotową śmigiełek można regulować w zakresie 500 – 1700 RPM, co ma przekładać się na wydajność 20 – 78 CFM przy hałasie <10 – 35,5 dBA.

Fractal Design Lumen S28 RGB

To jednak nie wszystko. Modele RGB wyróżniają się adresowalnym podświetleniem LED - podobnie jak w przypadku bloku wodnego, efektami świetlnymi można sterować z poziomu oprogramowania płyty głównej. Dodatek pozwoli nadać konstrukcji ciekawszego, nietuzinkowego wyglądu. Fani LED-ów powinni być zachwyceni :-).

Jak zamontować chłodzenie Fractal Design Lumen S28 RGB?

Chłodzenie Fractal Design Lumen S28 RGB pasuje do większości najpopularniejszych podstawek pod procesory Intel i AMD, a w zestawie znajdziemy wszystkie niezbędne elementy montażowe. Szkoda jednak, że producent nie dorzucił dodatkowej pasty termoprzewodzącej (przy modernizacji sprzętu trzeba będzie ją dokupić).

Fractal Design Lument S28 RGB
W zestawie znajdziemy wszystkie niezbędne elementy montażowe

Instalacja chłodzenia nie jest skomplikowana i powinni sobie z nim poradzić nawet mniej doświadczeni użytkownicy. Pomocna będzie tutaj dołączana instrukcja obsługi, gdzie w miarę dokładnie opisano poszczególne etapu montażu.

Fractal Design Lumen S28 RGB - montaż AMD Fractal Design Lumen S28 RGB - montaż Intel
Montaż na platformie AMD AM4 (po lewej) i Intel LGA 115X/1200 (po prawej)

W przypadku platformy AMD chłodzenie wykorzystuje standardowe uchwyty montażowe na płycie głównej, natomiast w platformach Intela koniecznie jest zastosowanie stelaża i przykręcenie bloku (pasta termoprzewodząca została fabrycznie naniesiona na blok wodny, więc nie trzeba jej nakładać na procesor).

Fractal Design Lumen S28 RGB - montaż chłodnicy
Producent zaleca montaż chłodnicy na przedniej lub górnej ściance obudowy

Kolejnym krokiem jest przykręcenie wentylatorów do chłodnicy i zamontowanie jej w odpowiednim miejscu – najlepiej będzie ją ustawić z przodu lub u góry obudowy.

Na koniec pozostaje podłączenie przewodów… i będzie z tym trochę zabawy – z chłodzenia odchodzi kilka kabelków (podświetlenie i wentylatory wykorzystują rozgałęziacze), więc trzeba będzie poświęcić trochę czasu na aranżację okablowania.

Test chłodzenia Fractal Design Lumen S28 RGB

Zestaw Fractal Design Lumen S28 RGB przetestowaliśmy na procesorze AMD Ryzen 9 3900XT, który generuje dużo ciepła i jest sporym wyzwaniem dla chłodzeń CPU. Żeby jednak nie było zbyt łatwo, oprócz testów przy standardowych zegarach, sprawdziliśmy też temperatury przy mocnym podkręceniu jednostki (4,3 GHz z napięciem 1,3 V).

Platforma testowa:

Do obciążenia systemu wykorzystaliśmy oprogramowanie Prime95 (tryb Small FFTs, który potrafi bardzo mocno rozgrzać procesor). W pomieszczeniu testowym panowała temperatura otoczenia około 24 stopni Celsjusza (podajemy przyrost temperatury), a pomiar głośności przeprowadzaliśmy z odległości 30 cm (bez obudowy). Do odczytu parametrów procesora/płyty głównej wykorzystaliśmy aplikację OCCT.

Za kontrolę prędkości obrotowej pompki i wentylatorów odpowiadała płyta główna (wentylatory podłączyliśmy do jednego gniazda za pomocą rozgałęziacza). Osiągi chłodzenia porównaliśmy do innych chłodzeń AiO:

AMD Ryzen 9 3900XT: temperatura procesora (delta)
[°C] mniej = lepiej

  obciążenie
spoczynek
Fractal Design Lumen S28 RGB
(max. 40 dB)
 44
 9
Arctic Liquid Freezer II 360 RGB
(max. 41 dB)
 45
 9
Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB
(max. 36 dB)
 46
 10
MSI MPG CoreLiquid K360 (G.I.)
(max. 46 dB)
 47
 12
Corsair iCUE H150i Elite LCD
(max. 42 dB)
 48
 12
be quiet! Silent Loop 2 280
(max. 38 dB)
 49
 16

ASUS ROG Crosshair VIII Hero: temperatura sekcji zasilania (delta)
[°C] mniej = lepiej

  obciążenie
spoczynek
Arctic Liquid Freezer II 360 RGB
(max. 41 dB)
 13
 7
MSI MPG CoreLiquid K360 (G.I.)
(max. 46 dB)
 14
 4
Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB
(max. 36 dB)
 18
 11
Fractal Design Lumen S28 RGB
(max. 40 dB)
 18
 13
be quiet! Silent Loop 2 280
(max. 38 dB)
 22
 7
Corsair iCUE H150i Elite LCD
(max. 42 dB)
 22
 13

Jesteśmy zaskoczeni! Chłodzenie Fractal Design Lumen S28 zapewnia niskie temperatury procesora i nienajgorsze temperatury na sekcji zasilania. Przy obciążeniu systemu trzeba się jednak liczyć ze słyszalną pracą wentylatorów.

AMD Ryzen 9 3900XT OC: temperatura procesora (delta)
[°C] mniej = lepiej

  obciążenie
spoczynek
Fractal Design Lumen S28 RGB
(max. 51 dB)
 64
 12
Arctic Liquid Freezer II 360 RGB
(max. 41 dB)
 66
 11
MSI MPG CoreLiquid K360 (G.I.)
(max. 57 dB)
 66
 13
Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB
(max. 42 dB)
 68
 12
Corsair iCUE H150i Elite LCD
(max. 46 dB)
 68
 14
be quiet! Silent Loop 2 280
(max. 45 dB)
 69
 16

ASUS ROG Crosshair VIII Hero OC: temperatura sekcji zasilania (delta)
[°C] mniej = lepiej

  obciążenie
spoczynek
MSI MPG CoreLiquid K360 (G.I.)
(max. 57 dB)
 18
 7
Arctic Liquid Freezer II 360 RGB
(max. 41 dB)
 20
 10
Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB
(max. 42 dB)
 22
 16
be quiet! Silent Loop 2 280
(max. 45 dB)
 27
 8
Corsair iCUE H150i Elite LCD
(max. 46 dB)
 29
 16
Fractal Design Lumen S28 RGB
(max. 51 dB)
 30
 16

Chłodzenie Fractala poradziło sobie też ze schłodzeniem podkręconego procesora - odnotowaliśmy tutaj najniższe temperatury sposób testowanych modeli. Niestety, bardzo dobra wydajność została okupiona bardzo głośną pracą wentylatorów i wysokimi temperaturami na sekcji zasilania.

Fractal Design Lumen S28 RGB - dawno nie testowaliśmy tak zaskakującego AiO

I jak, zaskoczeni? Bo my bardzo! Fractal Design Lumen S28 RGB to jedno z najciekawszych chłodzeń AiO, jakie ostatnio mieliśmy okazję testować – sprzęt powinien zainteresować entuzjastów, którzy oczekują dobrej wydajności i ciekawego wyglądu. Gorzej wygląda kwestia kultury pracy.

Fractal Design Lumen S28 RGB

Lumen S28 RGB zalicza się do konstrukcji typu AiO, ale producent zastosował trochę inną konstrukcji, niż możemy spotkać w większości konkurencyjnych zestawów. Chłodzenie wykorzystuje 280-milimetrową chłodnicę, na której zamontowano dwa 140-milimetrowe wentylatory. Co ważne, blok i „śmigiełka” przyozdobiono programowalnym podświetleniem LED – taki dodatek pozwoli upiększyć wnętrze komputera.

Chłodzenie pasuje do większości popularnych podstawek pod procesory Intel i AMD (jedynie zabrakło obsługi gniazd TR4 i sTRX4 pod układy Ryzen Threadripper), a jego montaż nie powinien sprawiać większych problemów. Trochę szkoda, że producent nie dorzucił dodatkowej pasty termoprzewodzącej, która sprawdziłaby się przy ewentualnej modernizacji sprzętu.

Największym zaskoczeniem jest jednak wydajność - Fractal Design Lumen S28 RGB wypadł rewelacyjnie w naszych testach jeżeli chodzi o temperatury procesora (bez problemu poradził sobie z mocno podkręconym Ryzenem 9 3900XT). Niestety, dobre osiągi zostały okupione głośną praca wentylatorów, więc polecamy samodzielnie dostroić krzywą obrotów. Przydałby się też dodatkowy nawiew na sekcję zasilania, który można spotkać w tańszych, konkurencyjnych modelach.

Ile za to cudo? W polskich sklepach życzą sobie około 750 złotych, więc całkiem sporo jak na chłodzenie AiO z 280-milimetrowym radiatorem (nawet jeżeli weźmiemy pod uwagę podświetlenie i dobre osiągi). Zestaw na pewno byłby bardziej opłacalny, gdyby producent obniżył cenę do 600 – 650 złotych.

Opinia o Fractal Lumen S28 RGB

Plusy
  • Bardzo dobra wydajność,
  • Efektowny wygląd (podświetlana pompka i wentylatory),
  • Kompatybilność z większością podstawek pod procesory Intel i AMD,
  • Prosty montaż,
  • 5 lat gwarancji.
Minusy
  • Głośna praca wentylatorów,
  • Nie pasuje do podstawek AMD TR4 i sTRX4,
  • Nie chłodzi sekcji zasilania płyty głównej,
  • Przydałaby się tubka pasty termoprzewodzącej,
  • Wysoka cena na tle innych modeli 280 mm.

Ocena końcowa

86% 4.3/5

  • Wyróżnienie "Super Design" - benchmark.pl
  • Wyróżnienie "Super Wydajność" - benchmark.pl

Komentarze

22
Zaloguj się, aby skomentować
avatar
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    k3tchup
    1
    Pompka w chłodnicy to fajny pomysł, ale nie zaskakujący.
    Co do montażu, to odradzałbym montaż u góry obudowy. Pompka powinna się znajdować poniżej najwyższego poziomu płynu chłodzącego (jest o tym w instrukcji ?).
    Zatem super rozwiązanie do obudów, które zakładają montaż chłodnicy z przodu ! :)
    • avatar
      KMN123
      -1
      Patrzę na wszystkie modele LC AIO jak na próbę stworzenia perpetum mobile... za relatywnie duże pieniądze. Albo cisza, albo efektywność chłodzenia. W układach AIO nie ma efektywności i ciszy. Dopiero custom LC odpowiednio zaprojektowane mogą skutecznie zadbać o jedno i drugie. W efekcie płacimy i dostajemy półśrodek. Może w mocno podkręconych APU w niewielkich obudowach to się sprawdzi ale z drugiej strony jaki sens ma podkręcanie APU w celu poprawy wydajności o 3-5% i 4-5 fps-ów kosztem 1 kPLN?...
      • avatar
        KMN123
        0
        @Paweł Maziarz: "Obroty pompki to 4000 ± 10% RPM, co przekłada się na wydajność 1,8 mm H2O" - może czasem warto się zastanowić co się pisze?... Taką wydajnością nie wymusi się obiegu płynu w układzie... Natomiast 1,8 m H2O już coś zdziała... (1 Pa = 0,1019716212977928 mmH2O).
        • avatar
          Dideq
          0
          Fajnie by było gdyby recenzenci w końcu zaczęli opisywać dźwięk wydawany przez same pompki. Mamy już na rynku sporo wentylatorów które potrafią być ciche nawet powyżej 900 obr./min. ale niestety pompki bardzo często są głośniejsze i słyszalne nawet spod biurka z obudowy komputera. Nikt o tym nie wspomina.
          • avatar
            szymcio30
            0
            Przecież MSI tez przeniosło pompke bezpośrednio na chłodnicę. Takze żadna to nowość
            • avatar
              szymcio30
              0
              Takie cudo droższe i głośniejsze niż Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB, a wydajność 2-3 stopni mniej nie powala na kolana
              • avatar
                szymcio30
                0
                Arctic Liquid Freezer II 280 A-RGB, kosztuje powyzej 500zł. Skąd wytrzasnęliście cene 370zł?? Tyle to kosztuje 240