Tomb Raider – optymalne karty graficzne

Seria Tomb Raider sięga drugiej połowy lat ’90, kiedy to wielu z naszych czytelników nie było jeszcze na świecie :). Przygody Lary Croft przyciągały zarówno płeć męską, jak i żeńską. Przemierzanie dzikich dżungli, korytarzy, tajemniczych miast, podziemi i odnajdowanie ukrytych przejść do kolejnych lokacji często zajmowało wiele godzin gry. Nie ukrywamy, że niektórzy przeciwnicy byli tak trudni w pokonaniu, lub odnalezienie schowanego klucza bądź karty było tak irytujące, że grę odstawiało się na kilka godzin, czy nawet dni, by później powrócić z nowymi pomysłami na rozwiązanie zagadki.

Choć ostatnie części Tomb Raidera może nie były tak popularne, to jednak fani gatunku z zapartym tchem oczekiwali zakończenia instalacji i możliwości przeniesienia się do mitycznych krajów z Larą Croft. Dziś pragniemy przedstawić wam najnowszą odsłonę serii Tomb Raider, której premiera miała miejsce zaledwie kilka dni temu. Nasi czytelnicy mogli już dowiedzieć się pierwszych faktów z aktualności.

Silnik graficzny został opracowany przez Crystal Dynamics. Pełną paletę detali i wodotrysków zobaczą właściciele akceleratorów z DirectX 11. Według twórców gra będzie przepięknie wyglądała także w niższych ustawieniach graficznych. Biorąc pod uwagę rozmach z jakim opracowano silnik Crystal Engine (wspomniana animacja włosów TressFX, czy teselacja) można podejrzewać, że jednak bez nowoczesnej karty graficznej za co najmniej 1000 zł, nie ma co liczyć na płynną animację w najwyższych trybach graficznych. Oczywiście sprawdzimy Tomb Raidera pod względem wymagań i swymi opiniami oraz wynikami podzielimy się z wami na kolejnych stronach artykułu.

Rozgrywka najnowszego Tomb Raidera rozpoczyna się tuż po zniszczeniu statku badawczego Lary Croft. Nasza bohaterka zostaje wyrzucona na ląd. W początkowej fazie gry głównym celem jest przetrwać i znaleźć pozostałych członków załogi. Przy okazji Lara musi polować i walczyć z dziką naturą. Dość często wkracza na wojenną ścieżkę z groźnymi wilkami, a później z równie wrogo nastawionymi żołnierzami, którzy nie oszczędzają na nas strzał. Choć na początku jest dość łatwo, to w kolejnych misjach są wyposażeni w coraz lepszą broń, co sprawia trudność z ich unicestwieniem. Lara będzie pokonywała ciemne jaskinie, wspinała się po skałach, budynkach czy po wraku samolotu. Wszystko okraszone ładnymi efektami graficznymi i sekwencjami wideo.

Doszło też kilka nowych funkcji i możliwości, czego brakowało w poprzednich odsłonach TR. Wreszcie Lara potrafi podpalać przedmioty, jak skrzynie z amunicją, po wybuchu których odsłania się np. niewidoczne wcześniej przejście. To jeden z bardzo wielu smaczków i nie chcemy nic więcej zdradzać, aby nie psuć wam zabawy.

Trzeba przyznać, że nowy Tomb Raider zachwycił nas swoją grywalnością równie mocno, co Crysis 3. Lara Croft nie musi już chodzić ustalonymi przez programistów ścieżkami. Ponadto w odróżnieniu od na przykład pierwszych części, nowy Tomb Raider nie jest tak trudny pod względem odnajdowania ścieżki, czy wykonywania kolejnych zadań. Podpowiedzi oraz specjalna funkcja pozwalają na stosunkowo szybkie zorientowanie się, gdzie powinniśmy się udać w celu znalezienia artefaktu, bądź skrzyni z bronią. To pewnie ukłon w stronę tych graczy, dla których Tomb Raider bywał zbyt trudny do przejścia.

Rozgrywkę rozpoczęliśmy wykorzystując naszą platformę służącą do testów kart graficznych. Siedzi w niej procesor Intel Core i7 2600k @4.0 GHz oraz 6 GB pamięci operacyjnej. Większą część Tomb Raidera przeszliśmy używając karty graficznej GeForce GTX 680 z maksymalnymi opcjami graficznymi (Ultimate) z wygładzaniem FXAA i bez technologii TressFX. Nie było żadnych kłopotów, aby móc grać w rozdzielczości 2560x1600. Nawet w przypadku większej zadymy z przeciwnikami, bądź na rozległych terenach, na ekranie było wyświetlane ok. 40 kl./s i więcej. Taka ilość w przypadku nowego Tomb Raidera jest w zupełności wystarczająca. Większych spadków wydajności należy się spodziewać w momencie opadów deszczu w środku gęstego i ciemnego lasu. Trzeba przyznać, że wtedy GeForce GTX 680 ledwo wyrabiał z zachowaniem odpowiedniej płynności. Sprawdziliśmy również zachowanie w tak trudnych warunkach na Radeonie HD 7970 GE – oferował nieco więcej kl./s, lecz różnice były trudne do uchwycenia – raczej subtelne.

Takich sytuacji w Tomb Raider jest dość sporo. Przez pierwsze etapy grania deszczu jest stosunkowo dużo i jak widać, stawia ogromne wyzwanie akceleratorom graficznym. Z tego też względu właśnie jedno z takich miejsc wybraliśmy na poligon doświadczalny dla kart graficznych.

Dodatkowe włączenie wygładzania krawędzi SSAA x2 powoduje ogromny spadek liczby generowanych kl./s. Jest on niestety na tyle duży, że mając do dyspozycji wspomnianego GTX-a 680 należy obniżyć rozdzielczość obrazu do Full HD. Równie sporym wyzwaniem jest efekt animacji włosów TressFX, po którego uruchomieniu na GeForce GTX 680 w rozdzielczości 2560x1600 gra stała się niemal zupełnie niegrywalna (spadki do nawet 20 kl./s). Na kolejnych stronach podamy wam dokładne pomiary wydajności kilku kart graficznych zmagająych się z płynną animacją przy włączonym TressFX.

Zdajemy sobie sprawę, że zrzuty ekranowe nie przekażą wam tego, co można zobaczyć na własne oczy. Poniżej zamieszczony film niech będzie dla was zachętą do wcielenia się z Larę Croft

Tomb Raider pozwala na dużą różnorodność w ustalaniu jakości efektów graficznych. Wiele funkcji można wyłączyć w celu podniesienia liczby generowanych kl./s. Oprócz indywidualnych zmian każdego detalu, producent przygotował pięć ogólnych profili:

• Niskie
• Normalne
• Wysokie
• Ultra
• Ultimate

Poniżej przedstawiamy porównanie jakości obrazu na każdym z ustawień.

Najniższy z możliwych pozwala na zabawę na starszych komputerach sprzed kilku lat. Niestety jakość grafiki jest poważnie zubożona. Kolejne profile znacznie poprawiają efekty świetlne: zwiększenie rozdzielczości obrazu, dodanie obiektów (np. drzew), lepsze odwzorowanie cieni, itd. Trzeba jednak liczyć się ze spadkiem kl./s, zwłaszcza jeśli posiadamy średnio wydajny akcelerator i procesor.

Mając czterordzeniowy CPU i kartę graficzną klasy Radeon 7870 bądź GeForce GTX 660 da się w miarę komfortowo pograć na najwyższych detalach (bez TressFX i SSAA) w Full HD.

Jak już wspomnieliśmy, gra obsługuje wszelkie techniki przetwarzania obrazu. Oprócz niższej opisanego TressFX, w Tomb Raiderze zobaczymy efekty HDAO (High Definition Ambient Cclusion), czy DOF (Depth of Field). Ponownie, zrzuty ekranowe nie przeniosą wrażeń z rzeczywistej gry. Trzeba to zobaczyć na własne oczy.

Oddzielny akapit należy poświęcić technologii TressFX, która w Tomb Raider odpowiada za animację włosów. Technika ta jest dość silnie promowana przez AMD i w sumie nic dziwnego, bo to „czerwoni” brali udział w jej opracowywaniu. Polega ona na bardziej rzeczywistym odwzorowaniu włosów –  zwłaszcza ich falowania na wietrze, bądź w czasie poruszania się postaci. Wygląda to naprawdę świetnie, lecz zabija nawet wydajne akceleratory. Poniżej zestawiliśmy porównanie jakości grafiki wyłączonym i włączonym efektem TressFX.

Na myśl przychodzi zaraz inna technologia efektów fizycznych, a mianowicie PhysX. Jednak różnica pomiędzy PhysX a TressFX jest taka, że ta druga z powodzeniem będzie działać zarówno na akceleratorach Radeon, jak i GeForce. W przypadku gier z obsługą PhysX, na karcie graficznej z rdzeniem Radeon funkcja ta jest albo niedostępna, albo po jej aktywacji obliczeniami zajmuje się procesor główny komputera, przez co liczba generowanych kl./s mocno spada. Często na tyle, że w ogóle nie da się grać.

TressFX jest otwarty dla wszystkich, choć trzeba przyznać, że Tomb Raider może działać na Radeonach nieco sprawniej za sprawą ich lepszej wydajności w obliczeniach DirectCompute.

Poniżej materiał wideo przedstawiający TressFX w akcji.

Sterowniki, system operacyjny i programy

• Windows 7 64 bit
• Program do mierzenia kl./s – Fraps
• Karty Radeon – Catalyst 13.2 beta
• Karty GeForce – ForceWare 314.07

Jednym z najbardziej obciążających miejsc dla kart graficznych jest las w czasie padającego deszczu. W takich warunkach notowaliśmy jedne z najniższych wartości wyświetlany kl./s, stąd też obraliśmy je za miejsce testowe. Przechodziliśmy z punktu A, do punktu B.

Testy podzieliliśmy na kilka części:

• Rozdzielczości: 1680x1050, 1920x1080 i 2560x1600
• Jakość obrazu: Ultimate, Wysoka
• Włączona i wyłączona technologia TressFX

Wykresy z 1680x1050 – Wysokie

Niezbyt wysoka rozdzielczość i detale grafiki ustawione na wysokie, lecz bez efektów TressFX nie sprawiają żadnych kłopotów ujętym w testach kartom. Nawet tani akcelerator Radeon 7770 od firmy Gigabyte z powodzeniem oferował dobrą wydajność. Co innego po włączeniu efektu animacji włosów, który wyjątkowo silnie obciąża kartę graficzną. Do komfortowej zabawy polecamy co najmniej odpowiednio podkręconego GTX-a 660 lub Radeona HD 7870.

Na czele stawki znalazł się Asus Radeon 7970 MP, który okazał się szybszy od również autorskiego i podkręconego akceleratora GeForce GTX 680 firmy POV.

Po podniesieniu opcji graficznych da się odczuć spory spadekpłynności animacji bez względu na zainstalowany w komputerze układ graficzny. Dodatkowe uruchomienie techniki TressFX sprawia, że niezbędnym minimum staje się podkręcona karta graficzna z sercem Radeon HD 7870 lub GeForce GTX 660. Zdecydowanie lepszymi właściwościami cechują się topowe układy graficzne: Radeon 7970 GE i GeForce GTX 680 od firm Asus i POV.

Przechodzimy do popularnej wśród graczy rozdzielczości 1920x1080, czyli tzw. „Full HD”. Powyżej wyniki kart graficznych w Tomb Raider przy wybranym profilu „Wysokie”. Ponownie, bez opcji TressFX, można pograć nawet na tanich kartach za ok. 400-500 zł. Wystarczy jednak włączyć ładniejsze animowanie włosów, a kl./s lecą na łeb. Wymaganym minimum będą wtedy karty graficzne ostatnich generacji z segmentu cenowego 750-850 zł.

Włączenie wszystkich detali „na maska”, to już nie lada wyzwanie dla obecnych akceleratorów. Dla pragnących grać w takich ustawieniach z funkcją TressFX mamy złą wiadomość: musicie posiadać którąś z bardzo drogich kart z sercem HD 7970 GE bądź GTX 680. Niestety, płynna zabawa z Larą Croft w roli głównej kosztuje wiele.

Przechodzimy do maksymalnego trybu wyświetlania obrazu, na jaki pozwalał nasz 30-calowy monitor. Rozdzielczość 2560x1600 sprawia, że pod względem graficznym najnowszy Tomb Raider wygląda wspaniale. Wszelkie szczegóły, obiekty, krajobrazy wyglądają bardzo szczegółowo. Szkoda, że tak wysokim kosztem. W zasadzie jedynym grywalnym profilem graficznym były ustawienia „Wysokie” i to pod warunkiem, że w naszym pececie siedzi wysoko podkręcony GeForce GTX 680, albo Radeon 7970.

Tak wyśrubowane ustawienia graficzne w Tomb Raiderze okazały się zbyt dużym wyzwaniem dla wszystkich ujętych w teście kart graficznych. Choć grafika wygląda przepięknie, to jednak grać się tak naprawdę nie da. Notowaliśmy zbyt duże spadki kl./s. Zapewne dopiero instalacja karty GeForce GTX Titan może przynieść akceptowalną do komfortowej zabawy liczbę kl./s.

Dokonaliśmy także pomiaru kl./s przy uwzględnieniu różnej pojemności pamięci operacyjnej komputera. Wkładaliśmy po kolei kości RAM i przeprowadzaliśmy testy. Wszystko w grywalnym dla karty graficznej Asus Radeon HD 7970 MP trybie 1920x1080 z maksymalnymi ustawieniami grafiki. Program Fraps nie odnotował różnicy pomiędzy 6 a 8 GB pamięci. Natomiast przy 4 GB notowaliśmy nieco większy spadek kl./s. Różnice może niezbyt wielkie, lecz biorąc pod uwagę obecne ceny pamięci operacyjnej DDR3, zastosowanie 6 GB w komputerze służącym m.in. do gier, będzie optymalne i wystarczy na jeszcze długi okres czasu.

Crystal Dynamics wykonało zatem kawał dobrej roboty wskrzeszając do życia Larę Croft i oferując baaaardzo wiele godzin świetnej zabawy. Co prawda mogłoby być nieco mniej liniowości, ale i tak widać pewien postęp w stosunku do poprzednich odsłon.

Kilka słów na temat oferowanej grafiki i wymagań sprzętowych – w końcu po to powstał niniejszy artykuł. Wizualnie gra wygląda całkiem dobrze, choć nie ukrywamy, że Tomb Raider pod tym względem nie zawsze trzyma równy poziom. Niektóre poziomy wyglądają jakbyśmy grali w poprzednią część. Zupełnie, jakby twórcom zabrakło pomysłu na stworzenie ciekawej scenerii. To oczywiście moje osobiste spostrzeżenie :). Jeśli uważacie inaczej, zapraszamy do polemiki w komentarzach. Wracając do wymagań sprzętowych, to wystarczy w zupełności sprzęt ze średniej półki, aby móc się delektować wysokimi detalami – niestety z wyłączonym wygładzaniem krawędzi SSAA i TressFX, bo te dobijają nawet bardzo drogie akceleratory. Na szczęście developerzy zaimplementowali wygładzanie FXAA, które nie stawia tak wysokiej poprzeczki układom graficznym, a należycie wykonuje swoje zadanie.

Dla bardziej wymagających graczy zarezerwowano mocno obciążający tryb „Ultimate”. Mamy wtedy aktywną pełną paletę wszelkich wodotrysków, lecz bez któreś z topowych kart graficznych, praktycznie nie da się grać i widzimy jedynie irytujący „pokaz slajdów”.

A co wy sądzicie o najnowszej części przygód Lary Croft? Co was najbardziej urzekło w Tomb Raiderze i na jakim sprzęcie graliście? Zapraszamy do komentarzy :).