Zaćmienie Słońca. Jak i gdzie oglądać?

Pełna faza zaćmienia pojawi się tego dnia m.in. nad Grenlandią i Islandią, a także nad północą Hiszpanii oraz niewielkim fragmentem Portugalii. To pierwsza od 1999 r. szansa na całkowite zaćmienie widoczne z kontynentalnej Europy, dlatego wielu pasjonatów planuje wyjazd w rejon Półwyspu Iberyjskiego. Polska leży jednak zbyt daleko na wschód, by zobaczyć zjawisko w wersji całkowitej – u nas Księżyc przykryje tarczę Słońca tylko częściowo, ale miejscami będzie to zakrycie naprawdę duże.

Zaćmienie zacznie się wieczorem, tuż po 19:00. Pierwsze "wejście" Księżyca na tarczę Słońca w większości kraju przypadnie między 19:10 a 19:18 – wcześniej zjawisko dostrzegą mieszkańcy zachodniej Polski, a nieco później osoby z regionów wschodnich. Kulminacja wypadnie niedługo przed zachodem Słońca; w zależności od miejsca maksimum przypadnie w przybliżeniu na 20:00–20:10.

To właśnie bliskość zachodu ma dodać całemu zjawisku wyjątkowej atrakcyjności. Słońce będzie nisko nad horyzontem, a jego tarcza – wyraźnie "nadgryziona" – może być obserwowana w scenerii wieczornej poświaty, co nie zdarza się często przy zaćmieniach.

Zakrycie Słońca będzie różne w zależności od części kraju. Najgłębszą fazę – sięgającą nawet 85 proc. tarczy – mają zobaczyć mieszkańcy zachodniej i południowo-zachodniej Polski, m.in. w rejonie Szczecina, Świnoujścia, Zielonej Góry, Gorzowa Wielkopolskiego, Poznania, Wrocławia czy Jeleniej Góry. W miarę przesuwania się na wschód i południowy wschód skala zjawiska będzie mniejsza: w okolicach Krakowa oraz w Bieszczadach Księżyc zasłoni około 60–65 proc. tarczy słonecznej.

Duże znaczenie będzie mieć też wybór miejsca obserwacji. Ponieważ maksimum przypadnie tuż przed zachodem, kluczowy okaże się niczym nieprzysłonięty widok na zachodni horyzont – zabudowa, drzewa albo wzniesienia mogą utrudnić zobaczenie najbardziej efektownej, końcowej części zjawiska.

Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia – nawet wtedy, gdy jest częściowo zasłonięte – może skończyć się trwałym uszkodzeniem wzroku. Najprostszą opcją są certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień. Jeśli ktoś chce użyć lornetki lub teleskopu, powinien zastosować odpowiedni filtr słoneczny montowany od strony obiektywu.

Bezpiecznym rozwiązaniem jest także obserwacja metodą projekcyjną, czyli wyświetlanie obrazu Słońca (np. z użyciem prostego układu optycznego) na kartce papieru, zamiast spoglądania bezpośrednio w jego kierunku.