Technologie i Firma

Prawo do bycia „offline” po pracy

opublikowano przez Wojciech Kulik w dniu 2018-08-20

Nawet jeśli nie pracujemy poza godzinami pracy, ale mamy świadomość, że może pojawić się taka konieczność, nasze samopoczucie może nie być najlepsze. Dlatego tak ważne jest prawo do bycia „offline”.

Praca, a po pracy… nadal praca? Niestety w erze smartfonów i szybkiego Internetu tak wygląda życie wielu osób. Jeżeli to ich wybór – w porządku, ale zdarza się, że wynika to z nieprawidłowego podejścia szefa do pracowników lub pracownika do zakresu swoich obowiązków. A czasem jeszcze jest to suma wielu czynników.

Uzależnieni i zalęknieni

Prawie każdy z nas korzysta już z komórki, a dzięki prężnie (mimo wszystko) rozwijającej się infrastrukturze, dostęp do sieci komórkowej, jak i Internetu jest praktycznie nieograniczony. 

W ostatnim czasie głośno zrobiło się o dwóch niepokojących zjawiskach, które są z tym związane: to fonoholizm (czyli uzależnienie od telefonu) oraz nomofobia (a więc lęk przed brakiem tego urządzenia w pobliżu). Do tego dochodzi jeszcze znane od dłuższego czasu, a nasilające się w wyniku szerzącej się cyfryzacji, FOMO (wzięte od stwierdzenia „fear of missing out”, oznaczającego lęk przed tym, że coś istotnego może nas ominąć).

Jedni mogą powiedzieć, że to tylko wymysły psychologów, a to, że smartfony mamy zawsze przy sobie, to tylko korzystanie z owoców rozwoju technologicznego. Być może jest w tym nawet trochę racji, ale problemy zaczynają się wtedy, gdy człowiek nie jest już w stanie odłożyć smartfona, by się zrelaksować – na przykład po pracy. Odłożyć go i być choć przez chwilę nieosiągalnym.

Prawo do bycia „offline”

Kiedyś było prościej – szło się na kilka czy kilkanaście godzin do pracy, a po niej można było oddać się przyjemnościom lub nawet innym obowiązkom, ale etap pod tytułem robota był na dany dzień zamknięty.

Dzisiaj jednak po pracy wciąż mamy przy sobie smartfona, na który w każdej chwili może zadzwonić szef. Możemy też dostać e-maila związanego z pracą, który – przy braku mocniejszej silnej woli – od razu przeczytamy, w pewnym sensie znów wracających do zawodowych obowiązków.

Są szefowie, którzy respektują czas wolny pracownika, ale niestety nie wszyscy tacy są. Dlatego coraz głośniej mówi się o wprowadzaniu „prawa do bycia offline” na poziomie krajowym. Za przykład może posłużyć Francja, której władze już w 2004 roku jasno wskazały, że pracownicy nie mogą być zobowiązani do odbierania telefonów poza godzinami pracy, a później wprowadziły prawo wymuszające na pracodawcy podania konkretnych wymagań dotyczących dostępności pracownika w jego czasie wolnym.

O wprowadzeniu przepisów zakazujących zobowiązywania pracowników do pozostawania „online” dyskutuje się też w Niemczech. Tymczasem niektóre firmy działające w tym kraju, na czele z Volkswagenem, wdrożyły odpowiednie rozwiązania na własną rękę. Na skrzynki pracowników tego motoryzacyjnego giganta nie przychodzą wiadomości służbowe między 18.15 a 7.00. 

Czy to rzeczywiście taki problem?

Być może zastanawiacie się jednak, czy to pozostawanie „online” rzeczywiście jest aż tak dużym problemem. Są badania, które pokazują, że zdecydowanie tak. Najnowsze z nich zostało przeprowadzone przez Virginia Tech i wniosek jest taki, że odczuwanie potrzeby pozostawania w stałym kontakcie prowadzi do nadmiernego stresu i niepokoju, a przez to uniemożliwia wejście w stan relaksu. 

Pracownik niezrelaksowany jest natomiast pracownikiem nieproduktywnym. Ma mniej energii i mniej pozytywne podejście do życia.

William Becker z Virginia Tech zwraca uwagę na to, że nie trzeba nawet czytać tych wiadomości, które przychodzą na skrzynkę, by odczuwać negatywne skutki pozostawania „online”. Problemem jest bowiem już samo to, że pracownik musi (lub wydaje mu się, że musi) być dostępny o każdej porze dnia. – „Praca bez granic zagraża zdrowiu i samopoczuciu pracownika oraz jego rodziny”, podsumowuje naukowiec. 

Prawa i obowiązki

Ten sam William Becker najpewniej słusznie zauważa jednak, że proste wprowadzenie zakazu wysyłania e-maili do wszystkich pracowników poza ustalonymi godzinami pracy nie jest praktycznym rozwiązaniem. 

„Jeśli charakter pracy wymaga dostępności, to należy takie oczekiwania formalnie określić jako część obowiązków”, mówi. Jak dodaje, ważne, by pracownik wiedział, czego się od niego wymaga. Jeśli bowiem szef będzie do niego dzwonił średnio raz w miesiącu, choć teoretycznie nie powinien, przez cały miesiąc będzie on odczuwał stres, że może to być właśnie ten dzień.

Jest również inna kwestia. Mianowicie pracownik może po prostu chcieć pracować więcej w danym okresie swojego życia. Prawny zakaz wydaje się w takiej sytuacji pozbawiony sensu. A jakie jest wasze zdanie na ten temat? I czy wy też (czujecie, że) musicie być cały czas „online”?

Źródło: New Atlas, Virginia Tech, Economist, inf. własna. Foto: Free-Photos/Pixabay (CC0)

marketplace

Komentarze

17
Zaloguj się, żeby skomentować
avatar
Dodaj
Komentowanie dostępne jest tylko dla zarejestrowanych użytkowników serwisu.
  • avatar
    Bez sensu jest tworzyć sztywne reguły ponieważ rynek pracy jest elastycznym tworem. Chyba najlepsze rozwiązanie to zmusić pracodawców na poziomie prawnym aby reguły były bardzo jasno określone w umowie.
    Zaloguj się
  • avatar
    Za dużo mięczaków dało się wykorzystywać i teraz po pracy pracodawcy wykorzystują ludzi, albo nadgodziny i inne pierdoły, a ludzie jak te posłuszne owieczki: "tak szefie przyjdę nawet i w sobotę i niedziele" a za plecami kozaki...

    Zaloguj się
  • avatar
    Podpisuje się pod takim prawem wszystkimi czterema kończynami. Jak ktoś jest pracoholikiem to niech sobie pracuje choćby 24/7. Jego wola, jego decyzja. Ale normalni ludzie potrzebują czasu wolnego, na rozrywkę, odpoczynek czy dla rodziny i nikt nie powinien im go odbierać. Pół biedy kiedy szefostwo coś chce ode mnie, po godzinach, raz czy dwa w tygodniu ale niektórzy nie znają umiaru - potrafią zawracać dupę co chwila nawet na urlopie co uważam za zwykłą bezczelność.
    Zaloguj się
  • avatar
    Mam tel. służbowy i zostawiam go w pracy, po pracy. Nie mają mojego prywatnego tel. Dopiero na drugi dzień już w pracy wiem, że ktoś dzwonił i oddzwaniam.
  • avatar
    Powiem szczerze, że właśnie takie bycie "pod telefonem" jest cholernie stresujące. Nawet będąc na wolnym gdzieś z tyłu głowy jest, że może szef albo ktoś ogólnie z pacy czegoś potrzebować i nie mówię tego tak o tylko z własnego doświadczenia.
    Zaloguj się
  • avatar
    Trzeba dodać, że Polacy to jeden z najbardziej zapracowanych narodów na świecie (pierwsza dziesiątka). Od nas więcej tyrają Meksykanie i Rosjanie. Jak słyszę krzyk rozpaczy w niektórych mediach podczas wprowadzenia święta, dodatku finansowego dla rodziny itd to mnie kurwica strzela.

    Każdy taki zapis jest jak najbardziej na plus.