Wstęp. Specyfikacja

Ostatnimi czasy mieliśmy naprawdę wielką rewolucję cenową wśród kart graficznych, głównie za sprawą nowych Radeonów HD4000, które od razu stały się hitem. Masa kart, które jeszcze niedawno należała do średniego segmentu, spadła dużo niżej i właśnie dlatego powstał test, w którym podpowiemy jak zbudować tani zestaw do gier lub niewielkim kosztem zmodernizować poprzedni. W tym celu także sprawdzimy, pod kątem gier, czy opłaca się wymieniać dwurdzeniowy procesor (AMD) o częstotliwości 2000MHz, na taki z taktowaniem 2800MHz.

W teście weźmiemy pod uwagę układy:

• GeForce 8800 GT 256MB orientacyjna cena w chwili testów ~300zł (słabo dostępny)
• GeForce 8800 GS 384MB  orientacyjna cena w chwili testów ~280zł
• GeForce 9600 GSO 384MB orientacyjna cena w chwili testów  ~280zł
• GeForce 9600 GT 512MB orientacyjna cena w chwili testów  ~350zł
• Radeon HD3850 256MB orientacyjna cena w chwili testów  ~280zł
• Radeon HD3850 512MB orientacyjna cena w chwili testów  ~300zł
• Radeon HD3870 512MB orientacyjna cena w chwili testów  ~350zł

W celu zobrazowania wzrostu wydajności takiej inwestycji wykorzystamy starszy „idealny” zakup – GeForce’a 7600 GS Galaxy 256 Zalman OC.

Wszystkie karty wspierają DirectX 10.0, jedynie Radeon postanowił się wyróżnić i wesprzeć także DX 10.1. Dlaczego nVidia nie zaimplementowała tego API w swoje karty do końca nie wiadomo, podobno nie wróżono mu świetlanej przyszłości. Teraz jednak dochodzą informację, iż na wiosnę ’09 pojawią się karty z wsparciem dla tego środowiska. 
AMD/ATI natomiast prowadzi rozbudowaną reklamę najnowszego API twierdząc, że zostanie ono niebawem wprowadzone do świata gier i będzie szeroko wykorzystywane. Jakie są dodatkowe zmiany względem starych technologii? Radykalną jest wspólne opracowanie zunifikowanych jednostek cieniujących. Dotychczas były osobne jednostki Pixel i Vertex Shader. Teraz stworzono jedne, które w dynamiczny sposób dzielą się obowiązkami w odpowiednim stosunku.

Nowe środowisko graficzne pozwala na jeszcze wierniejsze odwzorowanie świata, naturalniejszą grę świateł i cieni, wmontowanie większej ilości unikalnych obiektów, na których wykonać można więcej operacji (zmianom wprowadzonym przez DX10 poświęcony został odpowiedni artykuł).

Niestety, wszystko to ładnie wyglądało na papierze, prawda Crysisa okazała się okrutna. Jak pokazał nasz artykuł o wydajności kart w Crysis’ie, część efektów rzekomo wykorzystujących DX10 można włączyć pod WinXP. Różnice w wyglądzie są delikatne i kosmetyczne, a zyskujemy kilka klatek. Na grę w pełni wykorzystującą najnowsze efekty przyjdzie nam jeszcze poczekać.

Nvidia wypuściła chipset G92 w październiku 2007, jego odmiany wykorzystała do stworzenia modeli 8800GT i 8800GS. Wyposażony w technologię NVIDIA Quantum Effects może zająć się obliczaniem fizyki oraz renderowaniem eksplozji, dymu itp., odciążając w ten sposób jednostkę centralną. Silnik NVIDIA Lumenex™ daje nam możliwość grania z jednoczesnym HDR i Antyaliasingiem o czym mogliśmy zapomnieć w kartach 7 serii, kiedy Radeony od dawna to oferowały.

W lutym 2008 koncern wypuścił udoskonaloną wersję o nazwie kodowej G94, stanowiący serce GeForce’a 9600GT. Głównymi nowościami jest technologia Hybrid Power, która w 2D wyłącza zewnętrzny układ graficzny, jeśli tylko mamy zintegrowaną kartę. Kolejną funkcją jest GeForce Boost, która także wykorzystuje zintegrowany układ, tym razem do współpracy z zewnętrzną kartą, by zyskać dodatkowe klatki w grach. Spragnionych informacji zapraszam na stronę nVidii. Tam też zobaczyć możemy filmiki prezentujące nowe funkcje graficzne.

W listopadzie 2007 światło dzienne ujrzał chip ATi R670. Najważniejszą zmianą jest zmniejszenie technologii wykonania do 55nm. Niesie to ze sobą wiele innych korzyści: mniejszy koszt produkcji -> mniejsza cena, mniejszy pobór prądu -> mniej wydzielanego ciepła. 
Dodatkowo procesor posiada funkcję zwaną PowerPlay™, dzięki której układ pobiera tyle energii, ile mocy obliczeniowej aktualnie potrzebujemy, przez co również poczynimy pewne oszczędności. W praktyce ma się to tak, że w 2D zegar GPU ma obniżone taktowania. 
Ponadto doszedł wspominany wcześniej DX10.1. Najważniejszą wprowadzoną w nim zmianą jest Global Illumination. Jak widać na poniższym obrazku zapewnia ona jeszcze wierniejsze oświetlenie scen oraz dokładniejsze miękkie cienie, poprawia także obliczanie fizyki przez karty. Ponadto udoskonalono oraz wprowadzono nowe metody wygładzania krawędzi. Prezentowane karty mają do wyboru aż 4 różne tryby wygładzania. DirectX 10.1 przedstawiony został przez Ati w tym filmiku. Natomiast więcej informacji o produkcie ATI znajdziemy tutaj.

Tyle z teorii i teoretycznej wydajności. Pamiętajmy jednak by nie osądzać kart tylko na podstawie powyższych cyfr. Widać jednak w wielu miejscach przepaść pomiędzy starym GeForcem a nowymi konstrukcjami. Przyjrzyjmy się bliżej omawianym kartom.