AMD 990FX - chipset i testy płyt

W końcu doczekaliśmy się płyt głównych z chipsetami AMD serii 9 wraz z nową wersją mostka południowego, czyli SB950. Rodzina 9 składa się na razie z chipsetów 970, 990X oraz 990FX. Na dobry początek otrzymaliśmy do testów cztery płyty głównej oparte na topowym układzie 990FX. Seria 8 była dobra, jednak nadszedł czas na zaprezentowanie czegoś nowego. Czy użytkownicy dostają do rąk całkowicie nowy chipset? I tak, i nie. Układy serii 9 (oraz SB950) są na pierwszy rzut oka niemal wierną kopią swoich poprzedników. Firma AMD jednak nie mówi wszystkiego.

Czego możemy się spodziewać po płytach AM3+ opartych na układach serii 9?

• wykorzystanie pełnego potenacjału procesorów AMD FX (Bulldozer)
• wstecznej kompatybilności z procesorami AM3 (Athlon II i Phenom II)
• lepszego zarządzania energią pokrywającego zapotrzebowanie procesorów AMD FX
• obsługi NVIDIA SLI (maks. 4-way na chipsecie 990FX i 2-way na chipsecie 990X)
• UEFI (w zależności od producenta)

Czego NIE możemy się spodziewać po płytach AM3+ opartych na układach serii 9?

• zwiększenia wydajności chipsetu przy użyciu procesorów AM3
• dodatkowego wyposażenia  (np. natywnej obsługi USB 3.0)

Cała reszta to tak naprawdę kosmetyka, tak jak zmiana koszyka do montażu systemu chłodzenia na procesor (zależy od producenta), czy też... zwiększone o 11% otwory w podstawce na piny procesora. Wiemy, że część możliwości nowych chipsetów jest utajniona do premiery procesorów Bulldozer. Brak choćby oficjalnego potwierdzenia o implementacji magistrali HyperTransport w wersji 3.1 (do 6,4 GT/s) przy wykorzystaniu procesorów AMD FX. Mało tego, AMD wciąż nie udostępnia pełnej dokumentacji chipsetów serii 9. Bez procesorów AMD FX testy są niepełne, a te (wedle AMD) pojawią się na rynku "późnym latem", a więc nawet we wrześniu.

Pełna dostępność płyt z chipsetami AMD serii 9 ma nastapić w ciągu miesiąca. Nie będziemy ukrywać rozczarowania, ale cóż... czekaliśmy na nowe procesory AMD tyle czasu, to poczekamy jeszcze trochę. Na osłodę zostaje rychła premiera APU AMD Llano.

W nasze ręce trafiły cztery płyty główne wyposażone w chipset 990FX, a mianowicie:

• Asus Crosshair V Formula
• Asus Sabertooth 990FX
• Gigabyte 990FXA-UD7
• MSI 990FXA-GD80

Porównaliśmy ich wydajność i możliwości podkręcania - także z płytą główną wyposażoną w poprzednią wersją chipsetu (Asus Crosshair IV Formula z chipsetem 890FX).

 * porty na tylnym panelu

W oczy rzuca się topowa konstrukcja Gigabyte, która przy standardowych rozmiarach ATX umożliwia wykorzystanie konfiguracji 4-way SLI/CrossFireX. Pierwsze testy na 990FX wskazują na to, że przy wykorzystaniu procesorów AM3 (Athlon II i Phenom II) konfiguracja SLI może działać wolniej niż w przypadku platform opartych na procesorach Intel. Ponownie: czekamy na Zambezi, aby sprzęt mógł w końcu rozwinąć skrzydła.

Warto zwrócić uwagę, że Asus w przypadku płyty Sabertooth nie zaznaczył, że taktowanie RAM 1866MHz jest możliwe do osiągnięcia tylko w przypadku OC. Albo to niedopatrzenie producenta, albo też Bulldozery będą mogły nominalnie wykorzystać RAM o takiej częstotliwości. Zaznaczamy, że w tej chwili są to jedynie spekulacje. Testowe płyty w przypadku wykorzystania procesora AM3 nie umożliwiały (bez OC) ustawienia taktowania pamięci wyższego niż 1600 MHz, a więc identycznie jak w przypadku chipsetu 890FX.

Na pierwszy ogień poszła nieśmiertelna Sandra w wersji 2011. Wykorzystaliśmy najróżniejsze testy, by sprawdzić różnice pomiędzy płytami z układem 990FX oraz jedną "kontrolną" płytą opartą na 890FX. Asus Crosshair V FormulaSandra 2011: Processor Arithmetic[GOPS] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 50 Asus Crosshair IV (890FX) 49 Asus Sabertooth (990FX) 49 Gigabyte UD7 (990FX) 49 MSI GD80 (990FX) 49  Sandra 2011: Processor Multi-Media[MPix/s] więcej = lepiej Asus Crosshair IV (890FX) 82 Asus Crosshair V (990FX) 82 Asus Sabertooth (990FX) 82 Gigabyte UD7 (990FX) 82 MSI GD80 (990FX) 82  MSI 990FXA-GD 80 Sandra 2011: Cache and Memory[GB/s] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 64 Asus Sabertooth (990FX) 64 Asus Crosshair IV (890FX) 63 Gigabyte UD7 (990FX) 63 MSI GD80 (990FX) 63  Asus Sabertooh 990FXSandra 2011: GPGPU Cryptography[GB/s] Compute Shader, więcej = lepiej Asus Crosshair IV (890FX) 2,4 Asus Crosshair V (990FX) 2,4 Asus Sabertooth (990FX) 2,4 Gigabyte UD7 (990FX) 2,4 MSI GD80 (990FX) 2,4  Ani testy procesora, ani pamięci i wykorzystania GPGPU nie wykazały znaczących różnic pomiędzy chipsetami. Symboliczne zwycięstwo w jednym z testów zalicza Crosshair V Formula, a w drugim obie konstrukcje Asusa. Faktem jest to, że wedle benchmarków Sandry wszystkie platformy działały z identyczną wydajnością. 

 MSI 990FXA-GD 803D Mark 113D Mark 11: Performance[3D Mark Score] 1280 x 720 Asus Sabertooth (990FX) 3113 Gigabyte UD7 (990FX) 3085 Asus Crosshair IV (890FX) 3080 MSI GD80 (990FX) 3067 Asus Crosshair V (990FX) 3053 Również 3D Mark 11 wykazuje minimalne różnice w wydajności testowanych płyt. Kilkadziesiąt punktów różnicy w wyniku ogólnym to granica błędu pomiarowego. Czy wyniki cząstkowe również będą niemal identyczne? 3D Mark 11: Performance[Graphics Score] 1280 x 720 Asus Crosshair IV (890FX) 2938 MSI GD80 (990FX) 2934 Asus Sabertooth (990FX) 2932 Gigabyte UD7 (990FX) 2932 Asus Crosshair V (990FX) 2879   Asus Crosshair V Formula3D Mark 11: Performance[Physics Score] 1280 x 720 Asus Sabertooth (990FX) 4608 Asus Crosshair V (990FX) 4395 Gigabyte UD7 (990FX) 4223 Asus Crosshair IV (890FX) 4097 MSI GD80 (990FX) 3999  3D Mark 11: Performance[Combined Score] 1280 x 720 Asus Crosshair IV (890FX) 3052 Gigabyte UD7 (990FX) 3048 Asus Sabertooth (990FX) 3046 Asus Crosshair V (990FX) 3040 MSI GD80 (990FX) 3038 Jedyny test, w którego wynikach zaobserwowaliśmy większe wahania to test procesora (Physics). Skoro jednak Sandra nie wykazała żadnych róznic w działaniu procesora, należy raczej przyjąć, że powtarzalność testu fizyki w 3D Mark 11 nie jest największa. Resident Evil 5W testowej konfiguracji wykorzystaliśmy niezbyt mocną kartę graficzną, więc na pierwszy ogień poszła gra o niewielkich wymaganiach sprzętowych. Resident Evil 5: 1680 x 1050, DX10[średnie kl./s] DX10, AAx8, ust. maks. Asus Crosshair IV (890FX) 69 Asus Crosshair V (990FX) 69 Asus Sabertooth (990FX) 69 Gigabyte UD7 (990FX) 69 MSI GD80 (990FX) 68 Realne testy w Resident Evil 5 wykazują, że różnic pomiędzy płytami po prostu nie ma. Dla pewności postanowiliśmy to sprawdzić w innej, bardziej wymagającej grze jaką jest Metro 2033.Metro 2033 Gigabyte 990FXA-UD7Metro 2033: 1680 x 1050, DX10[średnie kl./s] Medium, AAA, AFx16 Asus Crosshair IV (890FX) 56 Asus Crosshair V (990FX) 56 Asus Sabertooth (990FX) 56 MSI GD80 (990FX) 56 Gigabyte UD7 (990FX) 55 Tutaj również nie czekała na nas żadna niespodzianka. Jednoklatkowe wahania w wynikach w praktyce oznaczają zerowe różnice. 

Najnowszą wersję benchmarka firmy Futuremark do mierzenia ogólnej wydajności opisaliśmy szerzej w naszym artykule. Zachęcamy wszystkich użytkowników do dzielenia się wynikami swoich komputerów w tym programie w dziale Benchmarki. Gigabyte 990FXA-UD7PCMark 7: PC Mark Score (wynik ogólny)[punkty] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 4049 MSI GD80 (990FX) 4033 Asus Sabertooth (990FX) 4026 Asus Crosshair IV (890FX) 4022 Gigabyte UD7 (990FX) 3987 Ostatni z testów przeprowadziliśmy w benchmarku, który ze względu na swoją specyfikę (mierzenie ogólnej wydajności komputera) ma prawo wykazywać pewne wahania w punktacji. Jak jednak widać na powyższym wykresie, są one śmiesznie niskie. PCMark 7: Lightweight Score[punkty] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 3902 MSI GD80 (990FX) 3899 Asus Crosshair IV (890FX) 3884 Gigabyte UD7 (990FX) 3864 Asus Sabertooth (990FX) 3856  MSI 990FXA-GD80 PCMark 7: Productivity Score[punkty] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 3798 MSI GD80 (990FX) 3778 Asus Sabertooth (990FX) 3767 Asus Crosshair IV (890FX) 3695 Gigabyte UD7 (990FX) 3681  PCMark 7: Creativity Score[punkty] więcej = lepiej Asus Crosshair V (990FX) 3912 Asus Sabertooth (990FX) 3889 MSI GD80 (990FX) 3886 Gigabyte UD7 (990FX) 3857 Asus Crosshair IV (890FX) 3791  Asus Crosshair V Formula PCMark 7: Entertainment Score[punkty] więcej = lepiej Asus Sabertooth (990FX) 3970 Asus Crosshair V (990FX) 3966 MSI GD80 (990FX) 3959 Asus Crosshair IV (890FX) 3916 Gigabyte UD7 (990FX) 3908  PCMark 7: Computation Score[punkty] więcej = lepiej Asus Sabertooth (990FX) 3072 Asus Crosshair V (990FX) 3059 MSI GD80 (990FX) 3027 Gigabyte UD7 (990FX) 3018 Asus Crosshair IV (890FX) 2883  Asus Sabertooth 990FX PCMark 7: System Storage Score[punkty] więcej = lepiej Asus Crosshair IV (890FX) 4504 MSI GD80 (990FX) 4482 Asus Sabertooth (990FX) 4447 Gigabyte UD7 (990FX) 4405 Asus Crosshair V (990FX) 4402 Żaden z testów nie wykazał większej przewagi jakiejkolwiek z testowanych płyt. W tym momencie nie ma już żadnych wątpliwości. Jeśli na płytach z chipsetem zainstalujemy procesor Athlon II/Phenom II, będzie on działał z taką samą wydajnością jak na płytach z chipsetem 890FX. 

Premierę nowego-starego chipsetu mamy za sobą. Jest on w stanie komfortowo obsłużyć procesory AMD Bulldozer, których ... wciąż nie ma i co najgorsze, nie wiadomo kiedy dokładnie będą (przypominamy, że AMD wspomina o 60-90 dniach oczekiwania od dnia premiery chipsetu). Miejmy nadzieję, że tym razem firma dotrzyma terminu i Buldożery okażą się udanymi układami, bo brak realnej konkurencji dla dominującego na rynku Intela byłby dla konsumentów niezbyt mile widziany.

Pierwsze testy płyt z nowymi chipsetami należy potraktować wstępnie - dowiedzieliśmy się jedynie, że przy użyciu procesorów poprzedniej generacji nie należy się spodziewać żadnego wzrostu wydajności. Owszem nowości są i nie można zaprzeczyć, że cieszą - jak choćby obsługa SLI i wprowadzenie nowoczesnego UEFI (chociaż EFI ze słynnym DRM zapewne nie będzie cieszyć każdego).

EFI BIOS na płytach Asus Sabertooth 990FX i Asus Crosshair V Formula

Wszystkie przetestowane płyty okazały się ciekawymi urządzeniami, jednak pora nie jest najlepsza, aby je teraz kupować. Jeśli masz płytę z podstawką AM3, dla której producent dodatkowo obiecał obsługę procesorów Zambezi, jej wymiana na najnowszą płytę AM3+ z chipsetem 990FX nie ma w tej chwili sensu. Bez procesorów AMD FX nie wiemy jakich różnic w działaniu możemy się spodziewać. Jeśli jednak jesteś zdecydowany na zakup Buldożera, a posiadasz płytę AM2/AM2+, zakup najnowszych modeli może być sensownym posunięciem.

Czarny socket AM3b na płycie Gigabyte 990FXA-UD7

Do premiery procesorów pozostało trochę czasu, więc w tej chwili warto poczekać nie tylko na pełną dostępność płyt opartych na 990FX, ale również na spadek ich cen, co w tym momencie jest największą wadą nowych konstrukcji.