Arctic Freezer 33 TR - faktycznie schłodzi Threadrippera?

AMD Threadripper - potężne procesory, potężne możliwości i potężne TDP. Kontra... niewielki cooler... czyli Arctic Freezer 33 TR.

Pierwsza reakcja? Szczerze? Zastanowiłbym się co najmniej trzy razy, zanim zainstalowałbym go na 180-watowym procesorze! Skoro jednak Freezer 33 TR ponoć nie boi się takich wyzwań, wypada sprawdzić go w praktyce - w parze z procesorem AMD Ryzen Threadripper 1950X. Będzie gorąco?

Freezer 33 TR to zmodyfikowana wersja modelu Freezer 33. Podstawa została powiększona, tak by w jej objęciach zmieścił się masywny procesor Ryzen Threadripper, a za nawiew odpowiada wentylator BioniX F120 (łożyska FDB). Czy to wystarczy? To wciąż klasyczna wieżowa konstrukcja oparta na czterech ciepłowodach i 49 aluminiowych żeberkach.

Cooler występuje w różnych wersjach kolorystycznych wentylatora - białym, żółtym, czerwonym i zielonym. Wentylator ma rozpędzać się do 1800 obrotów, ale wyłączenie kontroli (SmartFan) na płycie głównej skutkowało odczytem prawie 3000 obrotów. Wedle producenta jest on błędny i spowodowany przez zastosowanie 3-fazowego silnika wentylatora.

W pudełku z radiatorem nie znajdziemy wiele - oprócz kompletu śrubek i mocowań, jednorazową saszetkę z pastą termoprzewodzącą, kartkę z kodem QR (do pobrania instrukcji), no i oczywiście wentylator 120mm. Trochę szkoda, że nie ma tu klasycznej papierowej instrukcji, ale montaż naprawdę nie sprawia żadnych problemów.

Testy przeprowadzliliśmy na platformie testowej Cooler Master Lab Test Bech przy temperaturze otoczenia około 24 stopni. W słabo wentylowanej obudowie temperatury mogą więc być wyższe od naszych wyników. Wentylator na procesorze korzystał z automatycznej regulacji obrotów (SmartFan).

[kontrolka produkt=msi-x399-gaming-pro-carbon-ac typ=top10new tytul="MSI X399 Gaming PRO Carbon AC" opis="MSI X399 Gaming PRO Carbon AC to high-endowa płyta główna pod procesory AMD Ryzen Threadripper. Konstrukcja ta została wyposażona w podstawkę TR4, osiem banków pamięci DDR4-3600, a dla kart rozszerzeń przeznaczono cztery sloty PCI-Express 3.0 x16 i dwa PCI-Express 2.0 x1. Jeżeli chodzi o złącza dla dysków, producent przewidział osiem gniazd SATA 6 Gb/s i trzy M.2 32 Gb/s (z chłodzeniem M.2 Shield). Graczy zainteresuje dobrej jakości układ dźwiękowy i karta sieciowa, a całość uzupełnia efektowne wzornictwo (wliczając w to podświetlenie Mystic Light)."]

[kontrolka produkt=amd-ryzen-threadripper-1950x typ=top10new tytul="AMD Ryzen Threadripper 1950X" opis=" Topowy przedstawiciel procesorów AMD Ryzen Threadripper pod podstawkę AMD TR4. Układ został wyposażony w 16 rdzeni/32 wątki – w trybie standardowym pracują one z taktowaniem 3,4 GHz, natomiast w trybie Boost może ono wzrosnąć do 4,0 GHz (mnożnik jest odblokowany, więc można je jeszcze samodzielnie podkręcić)."]

[kontrolka produkt=arctic-freezer-33-tr typ=top10new tytul="Arctic Freezer 33 TR" opis="Arctic Freezer 33 TR to chłodzenie CPU, które zostało zaprojektowane z myślą o najwydajniejszych i najgorętszych procesorach Intela i AMD. Producent zastosował tutaj masywny radiator z aluminiowymi żeberkami i czterema rurkami cieplnymi, a całość owiewa 120-milimetrowy wentylator z łożyskiem FDB. Producent deklaruje kompatybilność z procesorami o współczynniku TDP do 200 W, ale w zestawie znajdziemy tylko zapinki dla podstawek AMD AM4 i TR4 oraz Intel LGA 2011(-3) i LGA 2066."]

[kontrolka produkt=amd-radeon-rx-480 typ=top10new tytul="AMD Radeon RX 480" opis="Starszy brat karty Radeon RX 580, który charakteryzuje się nieco niższą wydajnością. Akcelerator bazuje na procesorze graficznym z rodziny Polaris z 36 blokami obliczeniowymi (CU), a przy tym dysponuje 8 GB pamięci GDDR5 256-bit. Do dyspozycji oddano cztery wyjścia wideo (HDMI 2.0b i 3x DisplayPort 1.4), natomiast dodatkowe zasilanie doprowadza 6-pinowe gniazdo."]

[kontrolka produkt=adata-xpg-z1-2x-8-gb-3000-mhz-cl16 typ=top10new tytul="ADATA XPG Z1 2x 8 GB 3000 MHz CL16" opis="Dwukanałowy zestaw pamięci dla komputerów z procesorami AMD i Intel - oczywiście w testach wykorzystaliśmy dwa takie zestawy (Threadrippery wyposażone są w 4-kanałowy kontroler pamięci RAM). Moduły ADATA XPG Z1 wyróżniają się efektowną stylistyką, a także dobrymi parametrami – do dyspozycji oddano dwa moduły o łącznej pojemności 16 GB (2x 8 GB), które pracują z taktowaniem 3000 MHz, opóźnieniami CL16-16-16, a napięcie zasilające to standardowe 1,2 V. Odpowiednie parametry zapisano w profilu XMP 2.0, co ułatwi konfigurację zestawu."]

[kontrolka produkt=samsung-ssd-960-evo-500-gb typ=top10new tytul="Samsung SSD 960 EVO (500 GB)" opis="Samsung SSD 960 EVO 500 GB to wydajny dysk SSD, który sprawdzi się w nowoczesnych komputerach stacjonarnych i laptopach. Producent zastosował tutaj w pełni autorską konstrukcję – kontroler Polaris wspierający protokół NVMe 1.2, pamięci TLC 3D V-NAND oraz 512 MB pamięci podręcznej LPDDR3. Wydajność nośnika sięga 3200 MB/s przy odczycie i 1800 MB/s przy zapisie, a także 330 000 IOPS (dla losowego odczytu i zapisu próbki 4KB). Udzielana gwarancja trwa 3 lata i została ograniczona współczynnikiem TBW 200 TB."]

[kontrolka produkt=gigabyte-xp1200m-xtreme-gaming-1200-w typ=top10new tytul="Gigabyte XP1200M Xtreme Gaming 1200 W" opis="Gigabyte XP1200M Xtreme Gaming to zasilacz zaprojektowany z myślą o najwydajniejszych komputerach, wyposażonych w kilka topowych kart graficznych. Jednostka ta charakteryzuje się mocą znamionową 1200 W, a jej bardzo wysoką sprawność energetyczną potwierdzono certyfikatem 80 PLUS Platinum. Dodatkowym atutem jest długie, całkowicie modularne okablowanie, które sprawdzi się nawet w obudowach Full Tower. Zasilacz bazuje na sprawdzonej platformie, a wysoką jakość wykonania potwierdza długa 5-letnia gwarancja producenta."]

[kontrolka produkt=microsoft-windows-pro-10-64-bit-oem-dvd typ=top10new tytul="Windows 10 Pro 64 bit" opis="Microsoft Windows 10 to najnowsza odsłona systemu operacyjnego, w której powraca Menu Start, w rozszerzonej, konfigurowalnej postaci. System został zaprojektowany w taki sposób, aby połączyć najlepsze cechy Windows 7 i Windows 8. Tylko ten system pozwoli na pełne wykorzystanie potencjału najnowszych procesorów AMD i Intel."]

Początek testów kompletnie nie wzruszył procesora i systemu chłodzącego. Próby "rozpalenia" Threadrippera w grach nie przyniosły specjalnych efektów:

Przyszła pora na bardziej skomplikowane zadania - renderowanie wideo w jakości 4K w programie Vegas Pro 15. Na początek bardziej sensowny scenariusz - z włączoną akceleracją GPU.

Po 15-minutowym renderowaniu temperatura procesora sięgnęła 63 stopni, przy użyciu CPU od 60-70% (średnio). Procesor nie utrzymywał przez cały czas najwyższej wartości turbo i momentami zmniejszał taktowanie do 3,47 GHz.

Rezygnacja z akceleracji GPU w takich zastosowaniach jest mało sensowna, ale sprawdźmy co się stanie gdy procesor zacznie pracować pełną parą. 

Notujemy wzrost temperatury o 3 stopnie, nieco większy throttling i... ZNACZNE wydłużenie czasu renderowania.Czas naprawdę dać popalić temu niewielkiemu chłodzeniu. 

W testach wykorzystaliśmy program OCCT. W rzeczywistych warunkach tak wysokie obciążenie procesora zwykle nie jest możliwe do uzyskania, ale w relatywnie krótkim czasie wykonywania testu ma on symulować wysokie obciążenie procesora przez dłuższy czas. Czas testu wynosił 17 minut, z czego minutę w stanie bezczynności na początku i końcu testu, oraz 15 minut maksymalnego obciążenia CPU.

W pierwszym teście wykorzystaliśmy automatyczne ustawienia wentylatora na płycie głównej (SmartFan). Wedle odczytów (które jak już wiemy mogą być niestety błędne) wentylator rozkręcał się z 800 do 1500 obrotów na minutę (po przekroczeniu temperatury 75 stopni) i był praktycznie niesłyszalny nawet podczas największego obciążenia.

Pod koniec 15-minutowego obciążenia, temperatura procesora sięgnęła 79 stopni w skali pana Celsjusza. Sporo, ale i moc do okiełznania nie byle jaka. Po zakończeniu aktywności procesor schładza się powoli - potrzeba paru minut, by wróciły one do stanu początkowego.

Przypomnijmy tylko, że podczas naszego testu premierowego, gdzie wykorzystaliśmy potężne chłodzenie wodneThermaltake Floe Riing RGB 360, procesor 1950X rozgrzewał się maksymalnie do 65 stopni Celsjusza.

W drugim teście ustawiliśmy obroty wentylatora na maksimum (prawie 3000 obrotów na minutę wedle odczytu, wedle producenta max. to 1800) - generował on wtedy słyszalny szum, ale też nie można powiedzieć, aby był specjalnie dokuczliwy.

Widać wyraźną poprawę - maksymalne temperatury nie przekroczyły 71 stopni Celsjusza. W minutę po zakończeniu testu temperatury spadły o pięć stopni niżej niż przy automatycznych ustawieniach SmartFan.

Wniosek z tego taki, że automatyczne ustawienia dla obrotów wentylatora CPU mogą się nie sprawdzić w warunkach bojowych. Decydując się na taki procesor i takie chłodzenie warto trochę pogrzebać w ustawieniach i upewnić się, że chłodzenie będzie pracowało w bardziej optymalny sposób. Oczywiście nie twierdzimy, że powinno przez cały czas pracować na maksimum możliwości, ale wiekszy wzrost szybkości obrotowej przy wyższych temperaturach byłby tu mile widziany.

W ramach ciekawostki dodam jeszcze, że radiator na sekcji zasilania płyty MSI X399 Gaming Carbon Pro AC rozgrzewał się do 59 stopni.

Przy takich rozmiarach chłodzeniach, nikt tu chyba nie liczył na cuda. Na pierwszy rzut oka trudno uwierzyć, by tak niewielki radiator z jednym wentylatorem 120 mm poradził sobie z 32-wątkowym i 180-watowym procesorem. A jednak! To maleństwo daje radę. Oczywiście należy się też liczyć z obniżeniem taktowania przy wzroście temperatur. Jednak dopiero test OCCT rozgrzał procesor do bardzo wysokich wartości.

Jeśli jesteś zainteresowny powietrznym chłodzeniem procesorów Threadripper to z pewnością - da się - ale sięgnięcie po coś mniej wydajnego od Artcic Freezer 33 TR byłoby już przesadą. Gdy zdecydujemy się na cooler do TR takich rozmiarow, naprawdę warto pamiętać o odpowiedniej wentylacji obudowy.

Naturalnie bardziej efektywne OC nie wchodzi tu w rachubę. Maksymalna wartość odprowadzania ciepła jaką deklaruje producent to ponoć 320 W (zalecane do 200 W), ale nie ma wątpliwości, że to raczej ciekawostka. Cooler przyzwoicie daje sobie radę ze standardowo taktowanym 1950X i to już jest duży sukces. Oficjalna cena Arctic Frezer 33 TR na naszym rynku nie jest jeszcze znana, ale powinna wynosić około 250 zł.

• dobra wydajność (jak na swoje rozmiary)
• wysoka kultura pracy wentylatora
• nieskomplikowany montaż
• zgodność z podstawkami TR4, AM4 LGA 2066 i LGA 2011-3
• 10-letnia gwarancja

• pasta termoprzewodząca bez aplikatora wielokrotnego użytku
• brak papierowej instrukcji w pudełku (załączony kod QR z linkiem do PDF)