Chińczycy rzucili się na sprzęt Holendrów. Chcą zrobić zapasy na 3 lata

ASML, holenderski gigant i jeden z najważniejszych dostawców sprzętu do produkcji półprzewodników, opublikował wyniki finansowe za trzeci kwartał 2026 r. Firma osiągnęła 11,7 mld euro przychodów i 5 mld euro zysku netto. Uwagę zwracają jednak nie tylko liczby, ale też to, kto kupuje jej maszyny.

W drugim kwartale Chiny odpowiadały za 14 proc. sprzedaży systemów ASML. W trzecim udział ten wzrósł już do 23 proc. Oznacza to, że chińscy klienci odpowiadali za niemal jedną czwartą sprzedaży urządzeń firmy.

Większymi odbiorcami były jedynie Tajwan, z udziałem na poziomie 32 proc., oraz Korea Południowa, która odpowiadała za 31 proc. sprzedaży. Stany Zjednoczone znalazły się na czwartym miejscu z wynikiem 13 proc.

Za zwiększonym popytem mają stać chińscy producenci pamięci i nośników danych, którzy przygotowują się na możliwość zaostrzenia ograniczeń eksportowych. Według wcześniejszych doniesień firmy CXMT, produkująca pamięci DRAM, oraz YMTC, specjalizująca się w pamięciach NAND, zgromadziły wystarczające zapasy urządzeń litograficznych ASML, by realizować plany rozwoju przez kolejne trzy lata.

Zwiększony popyt ma swoje uzasadnienie, bo tego typu maszyny są niezbędne do wytwarzania układów scalonych. Zabezpieczenie dostaw z wyprzedzeniem może pomóc chińskim producentom kontynuować rozbudowę fabryk nawet wtedy, gdy nowe zamówienia nie będą już możliwe.

Problemem dla Chin jest rosnąca presja Stanów Zjednoczonych na Holandię. Waszyngton chce ograniczyć dostęp chińskich firm do technologii wykorzystywanych przy produkcji półprzewodników. Dotychczasowe restrykcje obejmują najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne EUV (extreme ultraviolet), które ASML nie może sprzedawać chińskim klientom. Tamtejsi producenci korzystają więc między innymi ze starszych urządzeń DUV (deep ultraviolet).

Sytuację może dodatkowo skomplikować projekt amerykańskiej ustawy MATCH Act (Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware). Zakłada on koordynację ograniczeń technologicznych z sojusznikami USA, w tym możliwość objęcia restrykcjami również starszych maszyn DUV. Jeśli ograniczenia zostaną rozszerzone, ASML może stracić znaczną część chińskiego rynku. Dla producenta byłby to poważny problem, zwłaszcza że Chiny odpowiadały w ostatnim kwartale za 23 proc. sprzedaży jego systemów.

Na razie nie oznacza to jednak, że zakaz w takim kształcie został już wprowadzony. Chińskie firmy najwyraźniej wolą jednak przygotować się na taki scenariusz wcześniej, zamiast ryzykować, że w przyszłości zostaną bez dostępu do niezbędnych maszyn.

Pomysł rozszerzenia restrykcji nie podoba się również samemu ASML. Jak podała agencja Reuters, dyrektor finansowy firmy Roger Dassen skrytykował propozycję ograniczenia sprzedaży maszyn DUV do Chin. Jego zdaniem byłby to zły pomysł.

Dassen ostrzegł, że jeśli ustawa MATCH Act zostanie przyjęta po listopadowych wyborach uzupełniających w USA, może to przyspieszyć rozwój chińskich technologii konkurencyjnych wobec zachodnich rozwiązań. Innymi słowy, próba odcięcia Chin od zagranicznego sprzętu mogłaby skłonić je do szybszego opracowania własnych maszyn. Przedstawiciel ASML wyraził przy tym nadzieję, że ostatecznie zwycięży zdrowy rozsądek.

Stawka jest wysoka dla obu stron. Chińscy producenci chcą zabezpieczyć dostawy sprzętu na lata, a ASML ryzykuje utratę ważnego rynku. Jeśli jednak ograniczenia wejdą w życie, Pekin może jeszcze mocniej postawić na rozwój własnych technologii, co w dłuższej perspektywie zwiększyłoby konkurencję dla zachodnich producentów.