Chiny wykupiły maszyny na zapas. Mogą mieć ich setki

Chiny od kilku lat intensywnie kupują urządzenia firmy ASML, obawiając się kolejnych amerykańskich ograniczeń eksportowych. Nowy raport amerykańskiego Centre for Technology & Statecraft (CTS) próbuje po raz pierwszy oszacować skalę tych zakupów.

Według analizy Pekin miał w latach 2024–2025 sprowadzać ogromne ilości maszyn DUV (deep ultraviolet), czyli urządzeń wykorzystywanych do produkcji układów scalonych. Część z nich miała trafiać do magazynów, aby zabezpieczyć Chiny przed przyszłymi sankcjami. Raport został opublikowany pod koniec września, ale dopiero teraz szerzej zainteresowały się nim azjatyckie media.

Skala robi wrażenie. W latach 2024–2025 Chiny miały wydać na systemy ASML około 13 mld dolarów. Szczególnie dużym zainteresowaniem miały cieszyć się skanery DUV, w tym modele z rodziny TWINSCAN NXT:1980i.

ASML nie sprzedaje Chinom najbardziej zaawansowanych maszyn EUV (extreme ultraviolet), które są kluczowe dla produkcji najnowocześniejszych procesorów. Pekin może jednak wykorzystywać starszą technologię DUV do produkcji bardziej zaawansowanych układów poprzez dodatkowe zabiegi technologiczne.

Autorzy raportu szacują, że nawet 70 proc. dostaw skanerów DUV mogło trafiać do Chin. Oznaczałoby to nawet około 90 urządzeń rocznie. To właśnie zapasy mają być jednym z powodów, dla których Pekin tak intensywnie kupował maszyny, zanim kolejne ograniczenia eksportowe weszłyby w życie.

Autorzy raportu przekonują, że obecne ograniczenia są niewystarczające. Ich zdaniem Stany Zjednoczone powinny rozszerzyć sankcje na niemal wszystkie nowoczesne urządzenia DUV i skuteczniej kontrolować ich eksport do Chin. W grę może wchodzić nawet presja na Holandię, która odpowiada za działalność ASML.

Istotny jest tu również amerykański Cymer. Firma została przejęta przez ASML w 2013 r. i produkuje lasery wykorzystywane w nowoczesnych systemach litograficznych. USA mogą więc mieć dodatkową możliwość wpływania na łańcuch dostaw holenderskiego producenta.

Raport nie ukrywa jednak, że stawką jest coś więcej niż samo bezpieczeństwo technologiczne. Chodzi przede wszystkim o przewagę USA w wyścigu o sztuczną inteligencję.

Chiny intensywnie rozwijają własne maszyny litograficzne, ale według CTS ich technologia wciąż znajduje się na znacznie wcześniejszym etapie. Samo stworzenie działającego prototypu nie oznacza jeszcze możliwości rozpoczęcia masowej produkcji chipów. Autorzy analizy szacują, że Chiny mogą potrzebować średnio około 14 lat, aby dogonić Zachód w tej dziedzinie.