Grzebanie w pamięci, podróż w czasie i romans z AI. 10 filmów skłaniających do myślenia

Oto TOP 10 produkcji, które być może nie zajmują szczytowych miejsc w rankingach wszechczasow, ale za to mają "to coś", co czyni je wartościowymi z perspektywy myślącego widza. Filmy te można obejrzeć na Netfliksie i innych platformach streamingowych.

• Podziemny krąg
• Incepcja
• Podejrzani
• Ex-machina
• Lighthouse
• 2001: Odyseja kosmiczna
• Zakochany bez pamięci
• Historia małżeńska
• Wstyd
• Wynalazek (Primer)

To opowieść o zmęczonym życiem pracowniku korporacji, który pewnego dnia poznaje anarchistę. Panowie organizują podziemne walki. Film ma zdolność zaskakiwania widza. Z pozoru prosta historia o przemocy zmusza do analizy konstrukcji społeczeństwa, w którym żyjemy. Niekończąca się gonitwa za bogactwem i przyjemnościami ma przynieść człowiekowi szczęście, a w praktyce prowadzi do zniewolenia. Jednostka jest jedynie trybikiem w wielkiej maszynie i nie zdaje sobie sprawy, że można żyć inaczej.

To jeden z tych filmów, które chce się oglądać kilka razy, aby wyłapać wszystkie niuanse scenariusza. Niektóre szczegóły nabierają bowiem kolorytu dopiero przy drugim i kolejnym podejściu. Incepcja opowiada o grupie włamywaczy, którzy wykradają tajemnice z ludzkich umysłów. Nie jest to jednak bezpieczna ścieżka: wyjątkowe zdolności wymagają pogrążania się we śnie, a stąd prosta droga do utraty rozeznania pomiędzy fikcją a rzeczywistością.

Ta opowieść zaskakuje nieustannym myleniem tropów i podrzucaniem fałszywych wskazówek. Na statku doszło do tajemniczego wybuchu, który doprowadził do śmierci kilkudziesięciu osób. Agenci, którzy prowadzą śledztwo w tej sprawie, odkrywają kolejne elementy układanki razem z widzem. Cały czas w napięciu oczekujemy na to, co będzie dalej. Kto jest sprawcą? Kto okaże się czarnym charakterem? Finał Podejrzanych zaskoczy niejednego kinowego wyjadacza.

Główny bohater Ex-Machina bierze udział w eksperymencie, w którym badane są jego interakcje Avą – robotem sterowanym przez sztuczną inteligencję. W tym przypadku można zastanawiać się, co tak naprawdę decyduje o tym, że jesteśmy ludźmi. Gdzie leży ostateczny dowód na istnienie świadomości i wolnej woli? Czy jesteśmy w stanie zaakceptować współistnienie bytów, które zupełnie nie różnią od ludzi, choć nimi nie są? Ex-Machina próbuje stawiać pytania, które stają się niezwykle istotne w dobie dynamicznego rozkwitu AI.

Film z Robertem Pattinsonem i Willemem Dafoe. Aktorzy wcielają się w strażników latarni morskiej, którzy pełnią służbę na odciętej od świata wyspie. Bohaterowie, skazani na swoje towarzystwo i potęgę żywiołów, stopniowo pogrążają się w szaleństwie. Niepokojące obrazy, mitologiczne odniesienia i czarno-biała kolorystyka tworzą wybuchową mieszankę. Lighthouse pełen jest mroku, tajemnic i niedopowiedzeń.

O tym klasyku powiedziano już wiele na przestrzeni lat. A mimo to cały czas można odkrywać coś zupełnie nowego podczas kolejnych seansów. Historia zaczyna się w momencie powstania ludzkości, a kończy wraz z lotem w kosmos. Film skłania do refleksji nad sensem istnienia i rolą technologii w ludzkim życiu. A jednocześnie nadal zachwyca stroną techniczną, choć od premiery minęło ponad 50 lat.

Niektóre byłe związki ma się ochotę całkowicie wymazać z pamięci. W tym filmie to jest możliwe – i takiemu właśnie zabiegowi poddaje się główny bohater, którego gra Jim Carrey. Z pozoru prosta romantyczna komedia okazuje się być czymś więcej. Pozwala zastanowić się nad rolą wspomnień w kształtowaniu człowieka. A przede wszystkim sugeruje zawodność i ulotność pamięci – umysł płata nam bowiem figle i przekształca fakty z przeszłości, pisząc historie po swojemu.

Ta opowieść porusza tematykę rozpadu małżeństwa młodej pary. Proces ten nie przebiega bynajmniej łagodnie – przeciwnie, wiąże się z dużym rozczarowaniem, gniewem i chęcią zemsty. Emocje, które towarzyszą bohaterom, są tak silne i prawdziwe, że udzielają się widzom. To emocjonalna historia, która dzięki autentycznej grze aktorskiej utkwi w pamięci na długo.

Główny bohater tego filmu odnosi duże zawodowe sukcesy i ma z pozoru wszystko, czego może oczekiwać od życia trzydziestolatek. A w rzeczywistości mocno doskwiera mu samotność. Postać nie jest w stanie nawiązać głębszych relacji z innymi, a jedynym sposobem na zaspokojenie potrzeby bliskości są przypadkowy seks i pornografia. Niestety takie praktyki jedynie pogłębiają poczucie osamotnienia. Film pokazuje, jak łatwo można się zatracić w świecie pozornych przyjemności, ułatwień i skrótów.

Wynalazek to dzieło niejednoznaczne i trudne w interpretacji. Opowiada o inżynierach, którzy wynaleźli maszynę do podróży w czasie. Ale na próżno szukać tu relaksującej historii science fiction w klimatach Podróży do przyszłości. Sprawy komplikują się tu o wiele bardziej, a całość przypomina matematyczną zagadkę, którą rozwiązuje się stopniowo. Pojedynczy seans może nie wystarczyć. Jednak satysfakcja z udanego rozwiązania łamigłówki jest tego warta.

Do zaproponowanych tytułów można dorzucić filmografię Darren Aronofskiego i Davida Lyncha. Poza tym warto też wspomnieć o Memento Christophera Nolana czy Truman Show (jeśli ktoś ich jeszcze nie oglądał). Wymienione tytuły z pewnością nie wyczerpują tematu – filmów, które zachwycają i skłaniają do refleksji, pojawia się naprawdę dużo. Z pewnością każdy z nas mógłby stworzyć własną listę.  

źródło: benchmark.pl/Mariusz Ignar