Krater Ames w Oklahomie młodszy o miliony lat. Trop prowadzi do wymierania dewońskiego

Krater Ames ukryty pod Ames w Oklahomie okazał się znacznie młodszy, niż sugerowały wcześniejsze ustalenia. Zespół kierowany przez Elizabeth Catlos datuje uderzenie na ok. 370 mln lat temu, co łączy je z późnodewońskim wymieraniem, a nie z ordowickim "deszczem planetoid".
Giant asteroid cruising near Planet Earth scenery or spacescape. Outer space landscape and astronomy 3D rendering illustration. Earth textures provided by NASA.
Matthieu Louis
earth, asteroid, danger, collision, planet, space, outer, scenery, landscape, spacescape, orbit, orbiting, scenic, cosmos, rock, astronomy, science, astronomical, celestial, meteorite, meteor, illustration, scifi, 3d, render, rendering, disaster, globe, sky, atmosphere, astrophysics, horizontalPlanetoida zmierzająca ku Ziemi
Matthieu Louis
Radosław Kosarzycki

Struktura Ames ma około 16 km średnicy i znajduje się pod przykrywą skał osadowych o miąższości 2,7 km. Jej obecność rozpoznano dzięki badaniom sejsmicznym wykonanym w 1991 r. Wcześniejsze szacunki wieku oparto na odkryciu zęba konodonta w skałach związanych ze strefą uderzenia.

Ponieważ konodonty występowały w ordowiku, początkowo uznano, że krater powstał około 467,5 mln lat temu. Ten okres wiązano z serią uderzeń, po których pozostało niemal dwadzieścia kilka kraterów ulokowanych w pasie do 30 stopni od równika. Nowe datowanie wskazuje jednak, że krater Ames nie należy do tej grupy.

Badacze z University of Texas at Austin skoncentrowali się na kryształach cyrkonu, które uformowały się w warunkach ekstremalnego ciśnienia wywołanego impaktem. Wiek tych minerałów określano metodą uran–ołów, analizując proporcje uranu i ołowiu. Próbki sprawdzano również z użyciem katodoluminescencji oraz dyfrakcji wstecznie rozproszonych elektronów.


WIDEO
Starship po raz pierwszy dotarł na orbitę. Starlinki już działają

Elizabeth Catlos wyjaśniła, że niezależnie od tego, jaką technikę pomiaru stosowano, wyniki konsekwentnie wskazywały na młodszy wiek krateru. Zespół przyjął więc, że ząb konodonta znajdował się w skale jeszcze przed uderzeniem, a następnie został "wmieszany" w materiał kraterotwórczy, gdy energia impaktu wymieszała skały.

Ustalenia sugerują, że w chwili powstania krateru teren dzisiejszej Oklahomy był przykryty płytkim morzem. Naukowcy nie zakładają, że samo uderzenie musiało wywołać masowe wymieranie, ale dopuszczają, że mogło dołożyć się do późnodewońskiego kryzysu. Wśród innych rozważanych czynników wymienia się spadek poziomu tlenu, nasilony wulkanizm oraz pobliską supernową.

Spękania skorupy w rejonie krateru ułatwiły przemieszczanie się ropy i gazu. Od 1991 r. odwierty prowadzone w tym obszarze przyniosły łącznie 17,4 mln baryłek ropy oraz 79,5 mld stóp sześc. gazu ziemnego. Wyniki prac badawczych opublikowano w czasopiśmie "Meteoritics and Planetary Science".

Wybrane dla Ciebie
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI!