MSI Z170A Tomahawk – specyfikacja i budowa
Firma MSI jest obecna na rynku płyt głównych już od dłuższego czasu, ale przy okazji premiery modeli z serii Intel 100, wyraźnie zwróciła się w kierunku coraz prężniej rozwijającego się rynku produktów przeznaczonych dla graczy – swoją ofertę podzieliła na trzy segmenty: Enthusiast Gaming reprezentujący najlepsze i najdroższe konstrukcje, Performance Gaming wyróżniający się dodatkowymi "upiększeniami" oraz ekonomiczny Arsenal Gaming.
Tak się składa, że w nasze ręce trafił topowy przedstawiciel linii Arsenal Gaming pod procesory Intel Skylake – model Z170A Tomahawk za około 560 złotych. Czego powinniśmy się spodziewać po jednej z najtańszych płyt dla graczy z chipsetem Z170? Czy spełni oczekiwania docelowych odbiorców?
Czym wyróżnia się płyta główna MSI Z170A Tomahawk?
- Efektowne wzornictwo
- Złącze M.2 dla wydajnych SSD
- Nowoczesne porty USB 3.1
- Ulepszony układ dźwiękowy
- Funkcje dedykowane graczom
Co tu dużo mówić, wodotrysków tutaj nie uświadczymy, ale mamy praktycznie wszystkie niezbędne funkcje, jakich powinniśmy się spodziewać po nowoczesnej płycie głównej do grania.
Specyfikacja techniczna
| Podstawka CPU | Intel LGA 1151 |
| Chipset | Intel Z170 |
| Technologie multi-GPU | Tak (AMD 2-way/Quad CrossFireX) |
| Możliwość wykorzystania zintegrowanej grafiki | Tak (DVI-D, HDMI 1.4) |
| Sloty RAM | 4 x DDR4 (Dual Channel) |
| Maks. Taktowanie RAM | 3600 MHz |
| Maks. Ilość RAM | 64 GB |
| Sloty PCIe x16 | 2 (3.0 x16, 3.0 x4) |
| Sloty PCIe x4 | brak |
| Sloty PCIe x1 | 3 (3.0 x1) |
| mini PCIe | Brak |
| Gniazda wentylatorów | 5 (2x CPU, 3x obudowa) |
| Porty SATA II (3 Gb/s) | Brak |
| Porty SATA III (6 Gb/s) | 6 |
| Porty SATA Express (10 Gb/s) | Brak |
| Sloty M.2 x4 | 1 (2242/2260/2280) |
| eSATA (6 Gb/s) (tylny panel) | brak |
| Wi-Fi / BT | brak |
| LAN | 1 (Realtek RTL8111H) |
| USB 2.0 (tylny panel) | 4 (2) |
| USB 3.0 (tylny panel) | 6 (2) |
| USB 3.1 (tylny panel) | 2 (2x typ A) |
| Gniazda zasilania | 1x 24-pin + 1x 8-pin |
| Audio | Realtek ALC892 |
| Dodatkowe technologie | Military Class 4, Guard Pro, VGA Armor, EZ Debug LED, DDR4 Boost, Gaming Boost, Gaming Hotkey, Gaming LAN, Audio Boost |
| Format | ATX (30,5 x 22,4 cm) |
Pudełko i wyposażenie
Płyty z serii Arsenal Gaming są pakowane w zielonkawe pudełko, na którym widnieje tylko oznaczenie modelu (z tyłu oczywiście znalazła się specyfikacja oraz opis zastosowanych technologii). W zestawie otrzymujemy podstawowe wyposażenie, na które składają się:
- dwa kable sygnałowe SATA
- zaślepka tylnego panelu
- naklejki do podpisania przewodów
- instrukcja użytkownika
- płyta z oprogramowaniem i sterownikami
Do naszej redakcji trafił standardowy model Z170A Tomahawk, ale w sprzedaży dostępna jest również wersja z bezprzewodową kartą sieciową Wi-Fi 802.11ac – Z170A Tomahawk AC. Nie jest to jdnak jedyna konstrukcja bazująca na tym projekcie laminatu, bo identyczny rozkład elementów ma również „niegamingowy” model Z170A-G43 PLUS – zerknijcie zresztą na porównanie wszystkich trzech konstrukcji u góry.
Wersje dla graczy wyróżniają się inną kolorystyką oraz dodatkowym podświetleniem na rewersie laminatu (diody ulokowano na rogach i po środku dłuższych krawędzi).
Procesor i zasilanie
Tomahawk współpracuje z procesorami Intel Skylake pod gniazdo LGA 1151 i oczywiście możliwe jest tutaj podkręcanie modeli z odblokowanym mnożnikiem. Warto jednak zauważyć, że producent postawił na referencyjny generator zegara BCLK i regulacja taktowania magistrali jest bardziej ograniczona względem droższych konstrukcji z autorskim układem. W efekcie nie ma także co liczyć na nieoficjalne podkręcanie modeli z zablokowanym mnożnikiem. Za zasilanie procesora odpowiada 8-fazowa sekcja z dwoma solidnymi radiatorami.
Dla pamięci udostępniono cztery złącza, które współpracują z 2-kanałowymi zestawami pamięci DDR4 – standardowo obsługiwana jest częstotliwość 2133 MHz, ale po podkręceniu może być to nawet 3600 MHz. Poniżej banków pamięci znalazły się dwa 4-pinowe gniazda dla wentylatorów, a powyżej wyprowadzono dwa kolejne.
Złącza dla kart rozszerzeń i dysków
Do dyspozycji oddano łącznie siedem złączy dla kart rozszerzeń. Wprawdzie mamy do czynienia z dwoma PCI-Express 3.0 x16, ale drugie złącze działa w trybie x4 i możliwe jest tutaj połączenie tylko dwóch kart graficznych Radeon w trybie CrossFireX (SLI nie jest wspierane). Oprócz tego udostępniono trzy złącza PCI-Express 3.0 x1 i dwa starsze PCI (za konwersję sygnału odpowiada układ ASMedia ASM1083).
Mostek Intel Z170 schowano pod rozłożystym radiatorem. Układ odpowiada za sześć gniazd SATA 6 Gb/s, a także dwa złącza M.2 – jedno z nich oferuje przepustowość 32 Gb/s i jest przeznaczone dla dysków SSD typu 2242/2260/2280, natomiast w drugim (pionowym - o przepustowości 16 Gb/s) można zainstalować kartę rozszerzeń (w wersji Z170A Tomahawk AC znajduje się tam bezprzewodowa karta sieciowa Wi-Fi).
Przy lewej krawędzi laminatu wyprowadzono kilka pinowych złączy m.in. do podłączenia wentylatora, wyprowadzenia dwóch portów USB 2.0, a także podłączenia panelu obudowy. Z kolei przy dolnej krawędzi znalazły się dwa pinowe złącza USB 3.0 (jedno równoległe do laminatu).
Tylny panel i układ dźwiękowy
Wprawdzie płyta została zaprojektowana z myślą o graczach, ale nie uświadczymy tutaj żadnego „wypasionego” układu dźwiękowego. Producent zastosował leciwy, 8-kanałowy kodek Realtek ALC892, który wzbogacił o kilka kondensatorów marki Chemi-Con i oddzielił od reszty laminatu.
Podobnie wygląda kwestia karty sieciowej, bo producent postawił na gigabitowy kontroler Realtek RTL8111H – tyle dobrze, że wyposażył go w programową funkcję optymalizacji ruchu sieciowego pod kątem gier MSI LAN Gaming Manager.
Na tylnym panelu wyprowadzono wszystkie najpotrzebniejsze złącza. Mamy bowiem port PS/2 do podłączenia myszki lub klawiatury, dwa porty USB 2.0, dwa porty USB 3.0, dwa porty USB 3.1 typu A (odpowiada za nie zewnętrzny kontroler ASMedia ASM1142), niewielki przycisk do przywracania domyślnych ustawień UEFI, a także wyjścia DVI-D i HDMI 1.4a. Oprócz tego udostępniono złącze RJ45 wcześniej wspomnianej karty sieciowej oraz pozłacane złącza jack i optyczne S/PDIF układu dźwiękowego.
Platforma testowa
System operacyjny i sterowniki:
- System operacyjny: Windows 8.1 64-bit
- Sterowniki Intel: Intel Graphics Driver 20.19.15.4364
Testy wydajności
W testach wykorzystaliśmy najnowszą wersję benchmarka 3DMark. Pomiary przeprowadziliśmy dla platformy z procesorem Intel Core i5-6600 i zintegrowanym układem graficznym Intel HD 530.
Wydajność komputera z płytą MSI Z170A Tomahawk nie różniła się od innych zbliżonych konfiguracji - w benchmarku 3DMark Sky Diver uzyskaliśmy 4462 punkty, a w Fire Strike nieco ponad 1000 punktów.
Click BIOS 5
Płyta działa pod obsługą Click BIOS 5, w którym udostępniono dwa tryby działania - dla mniej doświadczonych użytkowników przygotowano interfejs EZ Mode, natomiast sprzętowi wyjadacze mogą skorzystać z widoku zaawansowanego. Tradycyjnie dostępnych opcji jest sporo i nie ma problemów z ich odnalezieniem.
Na uwagę zasługuje zakładka Hardware Monitor, w której można monitorować napięcia i temperatury podzespołów, a także regulować obroty poszczególnych wentylatorów. Nie zabrakło możliwości zapisania profili z ustawieniami (również z możliwością wyeksportowania ustawień na pamięć USB).
Podkręcanie
Płyta została zaprojektowana także z myślą o entuzjastach - dla bardziej doświadczonych overclockerów przeznaczono tradycyjne funkcje regulacji poszczególnych ustawień, natomiast mniej doświadczeni użytkowncy mogą zdać się na funkcję automatycznego przyspieszania Game Boost (w przypadku modelu Core i5-6600K taktowanie jest zwiększane do 4,1 GHz, a w przypadku Core i7-6700K do 4,4 GHz).
W najnowszej wersji UEFI wprowadzono funkcję podkręcania procesorów z zablokowanym mnożnikiem (NOC), która... tak jak podejrzewaliśmy nie działa (bez zewnetrznego generatora BCLK nie ma ona prawa działać).
Pobór energii platformy bez zewnętrznej karty graficznej - W mniej=lepiej
Platforma testowa bez zewnętrznej karty graficznej charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na energię. Przy mniej wymagających zastosowaniach watomierz wskazywał maksymalnie 55 W, natomiast mocniejsze obciążenie grafiki skutkowało wzrostem zapotrzebowania do 65 W, a procesora już do 85 W.
Tanio, ale mogło być taniej
MSI Z170A Tomahawk sprawdzi się jako podstawa wydajnego i niedrogiego komputera do gier. Wprawdzie płyta oferuje wszystko na czym może najbardziej zależeć graczom i entuzjastom, ale niska cena niestety odbiła się na braku niektórych funkcji znanych z wyższych modeli.
W odróżnieniu od bliźniaczego modelu Z170A G43 PLUS, płyta została utrzymana w efektowniejszej stylistyce – zmieniły się jednak nie tylko barwy, ale również dodano podświetlenie LED. Graczy powinien zainteresować ulepszony układ dźwiękowy oraz karta sieciowa z programową funkcją optymalizacji ruchu sieciowego. Nie są to jednak topowe układy, które są stosowane w droższych konstrukcjach. A szkoda...
Tomahawk powinien zainteresować również entuzjastów – w końcu mamy do czynienia z modelem bazującym na chipsecie Z170, który nadaje się do podkręcania procesorów... oczywiście tylko tych odblokowanych, bo o nieoficjalnym przyspieszaniu zablokowanych modeli niestety możemy zapomnieć. Całość uzupełnia bogaty zestaw złączy, wliczając w to złącze M.2 32 Gb/s dla wydajnych dysków SSD i porty USB 3.1 na tylnym panelu.
MSI Z170A Tomahawk zalicza się do najtańszych płyt głównych do gier z chipsetem Z170 – jego cena kształtuje się na poziomie 560 złotych, natomiast wersja Z170A Tomahawk AC z kartą Wi-Fi jest o około 80 złotych droższa. Jeżeli jednak nie zależy Wam na efektownej stylistyce, na pewno warto zastanowić się bliźniaczym, bardziej stonowanym modelem Z170A G43 PLUS, na którym można zaoszczędzić jeszcze jakieś 30 – 40 złotych.
Ocena końcowa:
- całkiem efektowny wygląd (w tym podświetlenie LED)
- możliwość podkręcania odblokowanych procesorów
- możliwość połączenia dwóch kart graficznych Radeon
- złącze M.2 32 Gb/s i porty USB 3.1
- funkcjonalne i rozbudowane UEFI
- układ dźwiękowy i sieciowy mógłby być lepszy
- nieopłacalna względem bliźniaczego modelu Z170A G43 PLUS