Porównanie wydajności chipsetów '2004

Kiedy kupowany jest nowy komputer, dużą uwagę zwraca się na prędkość procesora, wydajność karty graficznej, pojemny dysk, dużo pamięci RAM, ciekawe jednak, jak wiele osób świadomie decyduje o wyborze chipsetu płyty głównej?

W tym tekście zamierzamy Wam pokazać, że niedocenianie znaczenia chipsetu - zwanego inaczej mostkiem północnym płyty głównej - może być niesłusznie. Chipsety różnią się bowiem nie tylko bogactwem funkcji, czy rodzajami obsługiwanych procesorów. Ich wybór może mieć widoczny wpływ na funkcjonowanie całego komputera. Pokusimy się o porównanie wydajności najczęściej występujących chipsetów dla procesorów Intela i AMD w roku 2004. Rzucimy też okiem na zintegrowane w nich układy graficzne.

Na potrzeby niniejszego artykułu złożyliśmy maszynę testową, w której wymienialiśmy płyty główne lub (tam, gdzie było to niezbędne) procesory. Na każdej w ten sposób przygotowanej konfiguracji, instalowaliśmy system Windows XP SP2, a następnie uruchamialiśmy następujące benchmarki:

• Sandra Standard 2004 SP2b
• PCMark 2004 Build 120
• Doom 3

O ile w kwestii pierwszego i drugiego, aby wszystko stało się jasne wystarczy zajrzeć do tabelek w dalszej części tekstu, to punkt trzeci wymaga dodatkowych wyjaśnień. Oczywiście sprawdzenie wydajności polegało na uruchomieniu testu timedemo demo1 kilkakrotnie, aby zwiększyć wiarygodność wyników i zminimalizować ryzyko przekłamań, spowodowanych doczytywaniem danych z dysku.

Jeśli chodzi o hardware, konfiguracja złożonego przez nas komputera była następująca:

• Do testów wykorzystaliśmy, w zależności od chipsetu, następujące procesory:
  - Pentium 4 HT Prescott 3,2 GHz (Socket 775)
  - Pentium 4 HT Prescott 3,2 GHz (Socket 478)
  - AMD Athlon XP 3000+ Barton (Socket A)
  - AMD Athlon 64 3000+ Clawhammer (Socket 754)
• Karty graficzne:
  - Asus Radeon X600 (płyty z PCI-Express)
  - Asus Radeon 9600 XT (płyty z AGP)
  
• Pamięci RAM (dwie kości po 256 MB): Kingston ValueRAM DDR400 CL2.5
• Dysk twardy: Seagate Barracuda 7200.7 80 GB
  
• Napęd combo: Lite-ON SOHC-5323K
• Zasilacz: Chieftec HPC-360-302

Chcielibyśmy przy tym zwrócić uwagę, iż w kontekście różnych procesorów (Intel vs AMD) wykorzystywanych w testach, nie należy w sposób dosłowny porównywać wyników osiągniętych przez poszczególne chipsety. Podkreślamy również fakt, iż w płytach ze złączami PCI-Express (czyli i915G oraz i915P) wykorzystaliśmy inną kartę graficzną (Radeon X600 z pamięcią taktowaną 736 MHz), niż w tych, które dysponowały slotem AGP (Radeon 9600 i pamięć 600 MHz). Mając to na uwadze, przejdźmy do samych testów.

Jeśli chodzi o chipsety dla procesorów Intela, prowadzi i915P wraz z i915G. O dziwo, w niektórych testach wyprzedza je seria i865. Można się domyślać, iż w przypadku nowych kości Intel postawił bardziej na nowoczesne technologie, takie jak PCI-Express, czy High Definition Audio, zaś optymalizację prędkości odłożył na później - czyli drugą połowę 2004 roku, kiedy to ukażą się nowe procesory z 2 MB cache L2, jak i chipsety i925XE, obsługujące magistralę FSB taktowaną częstotliwością 1066 MHz.

Chipsety ATI i SiS, choć trochę wolniejsze, są również znacznie tańsze, a z ich stabilnością w naszym odczuciu nie ma żadnych problemów. Dlatego polecamy je osobom oszczędnym. Warto przy tym zauważyć, że SiS 648FX oraz Intel i848P to jedyne chipsety dla platformy Intela, które testowaliśmy, a które nie zawierają dwukanałowej obsługi pamięci. Tym niemniej, w praktyce nie powoduje to szczególnych efektów ubocznych.

Natomiast chipset VIA PT880 znalazł swoją niszę pomiędzy i848P a i865G. Jeśli wziąć pod uwagę jego niską cenę oraz bezproblemowe działanie, to wydaje się on być bardzo atrakcyjną propozycją.

W kwestii chipsetów obsługujących CPU AMD, należy wyróżnić produkty firmy nVidia (nForce2 dla Socket A oraz nForce3 dla Socket 754/939). Są bezproblemowe i bardzo szybkie. SiS nie grzeszy najwyższą wydajnością, ale jeśli chodzi o stabilność, to musimy przyznać, że nie mieliśmy kłopotów z płytami opartymi na tym chipsecie.

Natomiast w stosunku do serii KT firmy VIA mamy mieszane uczucia. Na większości testowanych przez nas płyt z tymi chipsetami, występowały mniej lub bardziej drobne problemy. Na szczęście po wymianie płyty na inną bądź też zmianie ustawień najczęściej wszystko wracało do normy. Prędkość KT400A i KT600 wydaje się być w miarę wyrównana, natomiast dziwią relatywnie słabe wyniki, uzyskane przez nas na KT880.

K8T800 dla nowych Athlonów (Socket 754/939) działał całkiem stabilnie i charakteryzował się dużą prędkością (w dwóch testach wręcz wygrał wyścig o miano króla prędkości wśród chipsetów dla tych procesorów). Jeśli ktoś lubi sprzęt, który wymaga trochę dodatkowej pracy w celu osiągnięcia optymalnego działania, może sobie sprawić płytę z tym chipsetem. Podobną opinię można właściwie wydać o modelach KT400A, KT600 i KT880.

Czas na kolejne testy syntetyczne z programem Sandra 2004.

Wśród produktów dla platformy Intela, ponownie prowadzą dwie rodziny: i915 oraz i865. Jednak w tym przypadku, wyraźniej niż poprzednio widzimy, iż i915 cechuje się znacząco szybszą wydajnością pamięci od swojego poprzednika.

Wyniki chipsetów dla AMD (Socket A) wydają się z kolei być dość wyrównane, choć i tak można wysnuć wniosek, iż w testach przepustowości pamięci prowadzą produkty nForce2 i KT880. Jest to jednak o tyle zrozumiałe, że chipsety te obsługują dwa kanały pamięci DDR.

Natomiast chipsetom dla AMD64 tym razem zdecydowanie przewodzi VIA. SiS ponownie odstaje nieco od innych i musi zadowolić się ostatnim, trzecim miejscem.

Doom 3 tylko potwierdza nasze wcześniejsze spostrzeżenia. i915 oraz i865 to wymarzone platformy dla tej gry. Jednak jeśli ktoś nie chce wydawać pieniędzy na drogie nowinki, może wybrać również któryś z tańszych chipsetów. Jak bowiem widać na przykładzie produktu ID Software, nie będzie to miało szczególnego wpływu na wydajność grafiki - kilka dodatkowych klatek nie jest w końcu tym, na co warto przeznaczać ostatnie grosze.

Wśród chipsetów dla AMD (Socket A) wyróżnia się nVidia nForce2 Ultra (całe 1,9 klatki więcej niż w przypadku VIA KT400A). Na platformie Socket 754 wyniki są z kolei nieco bardziej wyrównane, ale i tak sytuacja wydaje się pozostawać w zgodzie z poprzednimi testami - najlepsza okazuje się ponownie nVidia, na drugim miejscu VIA, na trzecim SiS.

Przy zakupie płyty głównej warto rozważyć wybór modelu z chipsetem, posiadającym wbudowaną obsługę grafiki. Zwłaszcza, jeżeli nie zamierzamy grać lub jeśli przynajmniej na początku nie chcemy wydawać dodatkowych pieniędzy na kartę graficzną.

Do testów wbudowanej karty ponownie posłużył Doom 3 - tym razem wyłącznie z teksturami w niskiej jakości - raz z włączonymi wszystkimi efektami (standardowe ustawienia), drugi raz z wyłączonymi.

Znamy już więc naszych faworytów wśród zintegrowanych rozwiązań graficznych. Są to nForce2 oraz i915G. Da się nawet na nich pograć w świeże gry, takie jak Doom 3! Co prawda ustawienie gry na działanie w najniższej rozdzielczości (640x480) oraz wyłączenie w opcjach wszystkich detali jest niezbędne w celu osiągnięcia akceptowalnej ilości klatek - tym niemniej - jak na kosztujący kilkanaście dolarów chip wbudowany w mostek północny, jest to świetny wynik.

Radeon 9100 IGP oraz i865G są z kolei wyraźnie wolniejsze, co powoduje, że trudno będzie na nich zagrać w coś sensownego. Chociaż wystarczą do uruchamiania starszych pozycji, to jednak stosunkowo niska wydajność produktu firmy ATI może zaskakiwać. Szczerze mówiąc, spodziewaliśmy się po nim znacznie większej wydajności grafiki. Do tego stopnia, że zastanawiamy się, czy nie był to jakiś problem z testowaną przez nas konfiguracją.

Najszybsze testowane przez nas chipsety dla Pentium 4 i Celerona to i915P oraz i915G. Wygrywają one większość testów, aczkolwiek po piętach depcze im starsza seria i865, której wyniki są niewiele gorsze. Rodzina i865 jest jednak skazana na wymarcie i musi ustąpić miejsca nowszym produktom - podobnie zresztą jak cała platforma Socket 478. Kiedy Intel wprowadza nowe technologie (w tym przypadku PCI Express i nowe gniazda LGA 775), należy liczyć się z tym, że stare odejdą w zapomnienie nie później niż po kilku, kilkunastu miesiącach. Tak było z kartami graficznymi na PCI, tak samo prawdopodobnie będzie ze standardem AGP. Liczba procesorów Socket 478 w sklepach już dziś jest niewielka, należy więc przypuszczać, że za kilka miesięcy nabycie nowego procesora do tej podstawki będzie nie lada wyczynem.

Poletkiem AMD trzęsie natomiast nVidia wespół z VIA. Chipsety nForce2 dla Socket A i nForce3 dla Socket 754/939 to naszym zdaniem najlepszy obecnie wybór. Warto również zwrócić uwagę na tanie i bardzo dobre chipsety firmy SiS. Uważamy, iż zasługują one na więcej dobrych słów, niż kieruje się zazwyczaj pod ich adresem.

Jeśli zaś chodzi o produkty tajwańskiego koncernu VIA, to trzeba zauważyć, iż wydajnościowo nie odstają one od czołówki, a czasem nawet ją przewyższają, jednak zdarzają się z nimi różne dokuczliwe problemy kompatybilnościowe. Dlatego choć trudno nam w jakiś szczególny polecać chipsety tej firmy, uważamy, iż z powodu niewysokiej ceny ceny są one warte uwagi. Kilka chipsetów tej firmy jednak nas pozytywnie zaskoczyło, np. PT880 (na płycie Abita VT7), z którym nie mieliśmy absolutnie żadnych problemów.

• dla Socket 775: i915P/i915G
• dla procesorów Socket 478: i865PE / i865G
• dla procesorów Socket 754: nForce3
• dla procesorów Socket A: nForce2